Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), küresel ölçekte gıda güvenliği ve buna bağlı ortaya çıkan hastalık yükünü inceleyen yeni bir izleme raporu yayımladı. Raporda yer alan istatistiksel projeksiyonlar, gıda kaynaklı enfeksiyon ve zehirlenmelerin küresel halk sağlığı üzerindeki sosyo-ekonomik baskısını yeniden gözler önüne serdi. DSÖ uzmanları; su sanitasyonunun iyileştirilmesi, hijyen standartlarının yükseltilmesi, pastörizasyon gibi endüstriyel gıda güvenliği uygulamalarının artırılması ve temel sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması halinde bu ölümlerin büyük bir kısmının önlenebilir nitelikte olduğunu vurguluyor.

BÖLGESEL EŞİTSİZLİKLER SÜRÜYOR: EN AĞIR YÜK AFRİKA VE ASYA’DA

Minyonlarca verinin simüle edilmesiyle hazırlanan raporda, 2000 yılından bu yana küresel gıda kaynaklı hastalık yükünde tescilli bir düşüş eğilimi gözlense de coğrafi ve ekonomik eşitsizliklerin kalıcı olduğu aktarıldı. Altyapı ve denetim yetersizlikleri nedeniyle gıda kaynaklı hastalık oranının en yüksek olduğu bölgeler Afrika ve Güneydoğu Asya olarak kayıtlara geçti.

ÇOCUKLARDA RİSK 3 KAT DAHA FAZLA

Raporda, erken çocukluk dönemindeki bireylerin fizyolojik kırılganlıklarına dair şu teknik veriler paylaşıldı:
Demografik Oransızlık: 5 yaş altı çocuklar, küresel nüfusun yalnızca yüzde 9’unu oluşturmalarına rağmen, gıda kaynaklı akut hastalık vakalarının yaklaşık üçte birini (1/3) teşkil ediyor.

Hastalık Eğilimi: Küçük çocukların güvenli olmayan gıdalardan etkilenme riski, yetişkin popülasyona kıyasla 3 kat daha yüksek. Bu yaş grubunda özellikle dehidratasyona (sıvı kaybına) yol açan enfeksiyöz ishal vakaları ölümcül sonuçlar doğurabiliyor.

Gelişimsel Tehditler: Gıdalar zincirine karışan metil cıva ve kurşun gibi ağır metaller, çocukların nörolojik gelişim süreçlerini olumsuz etkileyerek ömür boyu süren bilişsel ve gelişimsel anomalilere zemin hazırlıyor.

KİMYASAL TEHLİKELER ÖLÜMLERDE BAŞI ÇEKİYOR
DSÖ raporunda, gıda kaynaklı rahatsızlıkların sayısal olarak biyolojik etkenlerden (bakteri, virüs ve parazitler) kaynaklandığı, ancak ölüm oranlarında kimyasal kontaminasyonun baskın olduğu ifade edildi.

Verilere göre, 2021 yılında kontamine gıdalardan kaynaklanan ölümlerin yüzde 73’ü kimyasal maruziyetler sebebiyle gerçekleşti. Bu kapsamda inorganik arsenik (yüzde 42) ve kurşun (yüzde 31) elementlerinin, uzun vadede kanser ve kardiyovasküler (kalp-damar) hastalık riskini artırarak ölümleri tetiklediği aktarıldı.

“EKONOMİK VE İNSANİ ZARARIN MUAZZAM BOYUTUNU GÖREBİLİYORUZ”

Rapor sonuçlarını değerlendiren DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, gıda güvenliğinin doğrudan hane halkını ilgilendiren somut bir halk sağlığı parametresi olduğunu belirtti. Ghebreyesus, şu değerlendirmede bulundu:

“Güvenli olmayan gıda, her dönemde büyük bir halk sağlığı sorunuydu. Ancak şimdiye kadar bunun insani ve ekonomik açıdan yarattığı muazzam zararın makro resmini net olarak göremiyorduk. Bu yeni tahminler, mevcut veri eksikliğini gideriyor. Ülkeler artık gıda kaynaklı hastalık yükünün hangi alanlarda yoğunlaştığını net olarak görebilecek argümanlara sahip. Bu veriler, hükümetlerin kaynak yönetimi yapmasına ve öncelikli sağlık tedbirlerini belirlemesine yardımcı olacaktır.”

Güvensiz gıdalar her yıl 1,5 milyon can alıyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti, ülkenin doğusundaki Ituri vilayetinde yeni bir Ebola salgınıyla karşı karşıya. Yetkililer, salgında en az 80 ölüm bildirildiğini, sağlık ekiplerinin ise hastalığın daha geniş bölgelere yayılmasını engellemek için tarama ve temaslı izleme çalışmalarını yoğunlaştırdığını açıkladı. Salgın ilk olarak cuma günü duyurulmuş, ilk açıklamada 65 ölüm ve 246 şüpheli vaka bildirildiği belirtilmişti. Ancak yerel kaynaklar ve yetkililerin son aktarımlarına göre can kaybı 80’e yükseldi. Ituri’nin merkezi Bunia’da yaşayanlar, son günlerde sıklaşan cenazeler nedeniyle büyük korku yaşadıklarını ifade etti. Kent sakinlerinden Jean Marc Asimwe, “Her gün insanlar ölüyor. Bir günde iki, üç hatta daha fazla kişiyi defnettiğimiz oluyor” sözleriyle bölgedeki tabloyu anlattı.

8 VAKA LABORATUVARDA DOĞRULANDI

Kongo Sağlık Bakanı Samuel-Roger Kamba, laboratuvar testleriyle doğrulanmış 8 vaka bulunduğunu, bu vakalardan 4’ünün ölümle sonuçlandığını açıkladı.Testler, salgına Ebola’nın Bundibugyo türünün neden olduğunu ortaya koydu. Bu tür, Kongo’daki önceki Ebola salgınlarında daha az görülen bir varyant olarak biliniyor. Ülkede Ebola ilk kez 1976’da ortaya çıkmıştı. Son salgın, Kongo’nun 17’nci Ebola salgını olarak kayıtlara geçti. CBS News’e konuşan tıp uzmanı Dr. Céline Gounder, Bundibugyo türünün daha önce yalnızca iki büyük salgından sorumlu olduğunu belirtti. Bu salgınlardan biri 2007’de Uganda’da, diğeri ise 2012’de Kongo’da görülmüştü. Gounder, bu türe karşı onaylanmış bir aşı ya da tedavi bulunmadığına dikkat çekerek sağlık uzmanlarının salgının kontrol altına alınması konusunda ciddi kaygı taşıdığını söyledi.

İLK VAKANIN BİR HEMŞİRE OLDUĞU DEĞERLENDİRİLİYOR

Sağlık Bakanı Kamba, son salgında ilk vakanın Bunia’daki bir hastanede hayatını kaybeden bir hemşire olduğunun değerlendirildiğini söyledi. Bakan, söz konusu vakanın 24 Nisan’a kadar uzandığını ve kişinin Ebola’yı düşündüren belirtiler gösterdiğini aktardı.
Ebola, kusmuk, kan, semen ve diğer vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşabiliyor. Nadir görülen ancak ağır seyreden hastalık, çoğu zaman ölümcül sonuçlara yol açabiliyor.

SALGIN UGANDA’YA GEÇTİ

Salgın yalnızca Kongo ile sınırlı kalmadı. Uganda, cuma günü Kongo kaynaklı olduğu belirtilen bir Ebola vakasını doğruladı. Söz konusu kişinin başkent Kampala’daki Kibuli Müslüman Hastanesi’nde 14 Mayıs’ta hayatını kaybettiği açıklandı. Uganda Sağlık Bakanlığı, hastanın cenazesinin daha sonra Kongo’ya götürüldüğünü ve ülkede başka yerel vakanın doğrulanmadığını bildirdi. Buna rağmen hastane girişlerinde tarama uygulamaları başlatıldı. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, salgın görülen bölgelerin Uganda ve Güney Sudan’a yakınlığı nedeniyle yayılma riskinden endişe duyulduğunu açıkladı. Kenya ise bölgesel seyahat hareketliliği nedeniyle Ebola’nın ülkeye taşınma riskinin “orta düzeyde” olduğunu belirterek sınır noktalarında gözetimin artırıldığını duyurdu.

SINIR, ÇATIŞMA VE GÖÇ HAREKETLİLİĞİ RİSKİ BÜYÜTÜYOR

Salgının yönetimini zorlaştıran unsurların başında bölgenin güvenlik ve lojistik koşulları geliyor. Ituri vilayeti, başkent Kinşasa’ya yaklaşık 1000 kilometre uzaklıkta bulunuyor ve bölgede IŞİD bağlantılı militan grupların yol açtığı şiddet olayları yaşanıyor. Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, Kongo’nun Ebola ile mücadelede deneyimli olduğunu ancak salgının görüldüğü bölgenin “son derece kırılgan” bir insani durumla karşı karşıya olduğunu belirtti. Bölgede Güney Sudan, Uganda ve Kongo arasında yoğun nüfus hareketliliği bulunması da hastalığın takibini zorlaştırıyor. Şu ana kadar Ituri’de Bunia, Rwampara ve Mongwalu olmak üzere üç sağlık bölgesinde vaka doğrulandı. Sağlık Bakanlığı, Ulusal Biyomedikal Araştırma Enstitüsü’nde yalnızca 13 kan örneğinin test edildiğini; bunlardan 8’inin Bundibugyo türü için pozitif çıktığını, 5 örneğin ise yetersiz numune nedeniyle analiz edilemediğini açıkladı.

SINIR TANIMAYAN DOKTORLAR BÜYÜK ÖLÇEKLİ MÜDAHALEYE HAZIRLANIYOR

Tıbbi yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar, salgının hızlı yayılmasını “son derece endişe verici” olarak nitelendirdi ve büyük ölçekli bir müdahale hazırlığında olduğunu duyurdu. Bunia’da halk günlük yaşamını sürdürmeye çalışsa da bölgede kaygı yüksek. Kent sakinleri, hükümetin hastaneleri güçlendirmesi ve salgını ciddiyetle ele alması gerektiğini belirtiyor.

ABD’NİN MÜDAHALE KAPASİTESİ TARTIŞILIYOR

Makalede, geçmiş Ebola salgınlarında ABD’nin en büyük dış destek aktörlerinden biri olduğuna dikkat çekilirken, Trump yönetiminin USAID’de yaptığı kesintiler ve ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü’nden çekilmesi nedeniyle bu kez müdahale kapasitesine ilişkin soru işaretleri bulunduğu belirtildi. Daha önce Ebola’ya yakalanıp hayatta kalan New Yorklu doktor Dr. Craig Spencer, sağlık çalışanları için ciddi risk bulunduğunu belirtti. Spencer, Ebola hastalarının en bulaşıcı oldukları dönemde sağlık personeliyle çok yakın temasta olduğunu söyleyerek, özellikle sahada çalışan ekiplerin korunmasının hayati önem taşıdığını vurguladı. Spencer, ABD’nin geçmişte CDC ve USAID aracılığıyla salgın bölgelerine çok hızlı müdahale edebildiğini ancak mevcut durumda bu kapasitenin zayıflamış olabileceğini söyledi. Buna rağmen ABD’de Ebola ve benzeri yüksek riskli patojenlerle baş edebilecek özel sağlık merkezlerinin hâlâ bulunduğunu belirtti.

Aşısı olmayan ‘nadir’ ebola varyantı geri döndü: 80 ölü salgın sınırları aştı yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Atlantik Okyanusu’nda seyreden MV Hondius adlı yolcu gemisinde hantavirüs vakalarının görülmesi ve 3 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) yeni açıklama geldi.

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Hanan Balkhy, Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye (Yeşil Burun Adaları) giden Hollanda bandıralı “MV Hondius” isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmesi sonrasında yaşanan gelişmelere ilişkin, sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu.

DSÖ’nün, Atlantik Okyanusu’nda bir yolcu gemisiyle bağlantılı bir dizi hantavirüs vakasını yakından izlediğini ve bu konuda uluslararası müdahaleyi koordine ettiğini belirten Balkhy, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde herhangi bir vakanın bildirilmediğini kaydetti.

“TEMAS YOLUYLA BULAŞIYOR”

Balkhy, hantavirüs enfeksiyonunun nadir görüldüğünü ancak ciddi hastalıklara neden olabileceğini belirterek, virüsün, enfekte kemirgenlerle ya da bunların idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas yoluyla insanlara bulaştığını ifade etti. Başlangıçta belirtiler arasında ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve mide bulantısı olabileceğine işaret eden Balkhy, “Ancak hızla ciddi solunum yolu hastalığına dönüşebilir ve vaka ölüm oranı yüzde 50’ye kadar ulaşabilir. Bu nedenle, yoğun destekleyici bakıma erken erişim kritik öneme sahip” ifadelerini kullandı.

Balkhy, gemide vakada yer alan hantavirüs türünün, Latin Amerika’da bulunan ve insanlar arasında yakın ve uzun süreli temas yoluyla sınırlı şekilde bulaştığı bilinen tek tür Andes virüsü olduğunun altını çizerek, “DSÖ, şu anda bu olayın küresel nüfus için oluşturduğu riski düşük olarak değerlendiriyor. Durumu izlemeye ve güncellemeler sağlamaya devam ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye giden “MV Hondius” isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmiş, enfekte olan 3 kişi hayatını kaybetmişti.

HANTAVİRÜS NEDİR?

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor. Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

DSÖ’den ‘hantavirüs’ açıklaması: Küresel risk düşük yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Milli Nizam

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Direktörü Hans Kluge, çevrimiçi basın toplantısında konuştu.

Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6’lık depremin Türkiye ve Suriye’ye etkilerini değerlendiren Kluge, DSÖ’nün yardıma ihtiyacı olan herkesin yanında olduğunu belirtti.

Yaklaşık 26 milyon kişiyi etkiledi!

Kluge, hayatını kaybedenlerle yaralananların sayısının artmasının beklendiğini belirtirken, Türkiye ile Suriye’de yaklaşık 26 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu söyledi.

“Türkiye’de yaklaşık bir milyon kişi evini kaybetti ve geçici barınaklarda yaşıyor.” diyen Kluge, “Bunun gerçek maliyeti henüz bilinmiyor.” ifadesini kullandı.

Hans Kluge, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

Şimdi uluslararası toplumun, Türkiye’nin yıllardır diğer uluslara gösterdiği cömertliğin aynısını Türkiye’ye gösterme zamanı. Türkiye, birçoğu Suriye’den olmak üzere, dünyadaki en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapıyor.

DSÖ olarak Avrupa’da yüzyılın en kötü doğal afetine tanıklık ediyoruz. Depremin gerçek maliyeti henüz bilinmiyor. İyileşmek, zaman ve olağanüstü bir çaba gerektirecek. Ancak bu ne kadar zaman alırsa alsın DSÖ, Türkiye ve Suriye halkının yanında kararlı bir şekilde yer alacaktır.

DSÖ’den Kahramanmaraş depremi açıklaması! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.