Toplum Çalışmaları Enstitüsü, sağlıklı ve dengeli beslenmenin maliyetini ölçen “İdeal Beslenme Endeksi”nin ilk sonuçlarını yayımladı. Sağlık Bakanlığı’nın referans menüleri baz alınarak yapılan hesaplamalara göre, 2026’nın ilk üç ayında sağlıklı beslenmenin kümülatif maliyeti yüzde 20’yi aşan oranlarda artış gösterdi. 4 kişilik bir ailenin sadece sağlıklı beslenebilmesi için gereken günlük gıda harcaması mart ayı sonunda 1.706 TL’ye aylık 51 bin liraya ulaştı.Türkiye’de yüksek ve yapışkan enflasyon hanehalkı bütçelerini zorlamaya devam ederken, Toplum Çalışmaları Enstitüsü (TÇE) gıda enflasyonunun “sağlıklı yaşam” üzerindeki doğrudan etkisini ölçmek amacıyla “İdeal Beslenme Endeksi”ni (TÇE-İDE) kamuoyuna duyurdu.

14 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan rapor, fiili tüketim alışkanlıklarından ziyade, Sağlık Bakanlığı’nın “Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022” verilerinde yer alan örnek menülerin WEB-TÜFE fiyatlarıyla maliyetini hesaplayarak çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.Raporun girişinde Türkiye’deki gelir eşitsizliğinin gıda harcamalarına yansımasına dikkat çekildi. TÜİK 2024 verilerine atıfta bulunulan çalışmaya göre; Türkiye’de gelirden en az pay alan (en yoksul) yüzde 20’lik kesim, toplam harcamalarının yüzde 30,4’ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırmak zorunda kalıyor. Gelirden en fazla pay alan en zengin yüzde 20’lik kesimde ise bu oran sadece yüzde 12,8. Bu tablo, gıda fiyatlarındaki artışın alt gelir gruplarında yarattığı refah kaybını net bir biçimde gözler önüne seriyor.

3 FARKLI AİLE, 3 FARKLI MALİYET

TÇE, sağlıklı beslenme maliyetini farklı demografik yapılara göre üç ayrı örnek aile üzerinden hesapladı. 2026 yılının ilk üç ayını kapsayan verilere göre maliyetler ve artış oranları şöyle şekillendi: Aile 1 (30 ve 36 yaş ebeveyn, 4 yaş çocuk ve 3 aylık bebek): Bu ailenin 1 Ocak 2026’da 1.171,45 TL olan günlük ideal beslenme maliyeti, 31 Mart itibarıyla 1.345,71 TL’ye çıktı. İlk 3 aylık (kümülatif) gıda enflasyonu yüzde 14,0 oldu. Aile 2 (42 yaşlarında ebeveyn, 10 ve 16 yaşlarında iki çocuk): Büyüme çağında çocuğu olan bu ailenin tablosu çok daha ağır. 1 Ocak’ta 1.411,94 TL olan günlük maliyet, 31 Mart’ta 1.706,99 TL’ye fırladı. Bu ailenin referans beslenme sepetindeki 3 aylık fiyat artışı yüzde 20,2 olarak gerçekleşti.Aile 3 (Genç ebeveynler, iki küçük çocuk ve 68 yaşında bir yetişkin – 5 kişilik geniş aile): 1 Ocak’ta 1.522,85 TL olan günlük gıda masrafı, mart ayı sonunda 1.809,38 TL’ye ulaştı. Ailenin üç aylık sağlıklı beslenme maliyetindeki artış yüzde 18,0 oldu.

“SADECE GIDA GİRDİSİ HESAPLANDI, MUTFAK MASRAFI HARİÇ”

TÇE, raporda çok önemli bir metodolojik şerhe de yer verdi. Endeksin yalnızca referans menüleri hazırlamak için gereken “çiğ gıda” ürünlerinin piyasa fiyatlarını içerdiği belirtildi. Yani, hesaplanan bu dudak uçuklatıcı rakamlara yemeğin hazırlanması için harcanan elektrik, doğalgaz, su maliyeti ile emek ve zaman maliyetleri dahil edilmedi. Dışarıda yeme-içme (restoran, paket servis) harcamalarının da kapsam dışı bırakıldığı düşünüldüğünde, Türkiye’deki hanelerin gerçek mutfak enflasyonu ve sağlıklı yaşama erişim maliyetinin tablodaki rakamların da ilerisinde olduğu ifade ediliyor. TÇE, bundan sonraki süreçte İdeal Beslenme Endeksi’ni her ayın ilk yarısında düzenli olarak kamuoyuyla paylaşacağını duyurdu.

4 kişilik ailenin aylık gıda maliyeti 51 bin yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

ENAG 4.01 olarak açıklamıştı

ENAG verilerine göre ise şubat ayında enflasyon aylık bazda yüzde 4,01 artarken yıllık enflasyon ise yüzde 54,14 olarak gerçekleşti.

2025=100 bazlı endekse göre TÜFE; bir önceki aya kıyasla yüzde 2,96, yılın başına göre (Aralık 2025’e göre) yüzde 7,95 ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,53 artış gösterdi.

En büyük artış konutta

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda yıllık artışlar dikkat çekti. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar yüzde 42,33, gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 36,44, ulaştırma ise yüzde 28,86 yıllık artış gerçekleşti.

Bu grupların yıllık enflasyona katkısı ise gıdada 9,07 puan, konutta 6,24 puan ve ulaştırmada 4,63 puan oldu.

Gıdada aylık artış yüzde 6,89

Şubat ayında aylık bazda en yüksek artış gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti.

• Gıda ve alkolsüz içecekler: yüzde 6,89
• Ulaştırma: yüzde 2,58
• Konut: yüzde 2,40

Aylık enflasyona katkı ise gıdada 1,71 puan, ulaştırmada 0,43 puan ve konutta 0,27 puan olarak hesaplandı.

174 alt başlığın 142’sinde artış

Endekste kapsanan 174 alt sınıfın 142’sinde fiyat artışı görülürken, 27 alt sınıfta düşüş yaşandı. 5 alt sınıfta ise değişim olmadı.

Çekirdek enflasyon yüzde 29,91

İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) ise yıllık yüzde 29,91, aylık yüzde 2,16 arttı.

Bu göstergede yıl başına göre artış yüzde 6,48 olurken, 12 aylık ortalamalara göre artış oranı yüzde 33,05 olarak gerçekleşti.

Kaynak: Dünya

Enflasyon rakamları belli oldu yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Abdussamed Tosun: Bu doğal gıda markasının doğuş hikayesini biraz daha detaylı anlatabilir misiniz? Sizi bu işe yönlendiren temel motivasyon neydi ve bu yolda ilk adımı atarken hangi değerlerden ilham aldınız?

Fulya Varmagil: Bu markanın doğuşu tamamen içsel bir motivasyonla başladı. Pandemi döneminde içimde çok güçlü bir ses, “Bunu yapmalısın” diyordu. El becerilerime güvenerek “Denemeliyim” dedim ve hiç tereddüt etmeden yola koyuldum. İlham kaynağım, anneannemden miras kalan o eski tariflerdi. Doğal, katkısız, samimi tatları yeniden yaşatmak istiyordum. Bu yolda hiçbir şeyim yoktu belki ama içimdeki ses, kararlılık ve cesaretle ilk adımı attım.

Abdussamed Tosun: Girişimcilik sizin için ne ifade ediyor? Bu alanda kendi işinizi kurmak nasıl bir deneyimdi?

Fulya Varmagil: Girişimcilik benim için kendi benliğimi ifade etmenin en güçlü yollarından biri. Kendi işimi kurmak, büyük riskler barındırsa da bana inanılmaz bir güç ve özgürlük hissi verdi. Tüm zorluklara rağmen kendi emeğinizle bir şeyler başarmak çok kıymetli.

Abdussamed Tosun: Türkiye’de kadın girişimci olmak sizce nasıl bir sorumluluk? Toplumsal açıdan hissettiğiniz baskılar ya da destekler oldu mu?

Fulya Varmagil: Türkiye’de kadın girişimci olmak ciddi bir sorumluluk. Ben şanslıydım, çevremden destek gördüm ama toplumsal baskılar ve zaman zaman karşılaşılan önyargılar da vardı. Bunları aştığınızda yaşadığınız zafer çok daha kıymetli oluyor.

Abdussamed Tosun: Bu işe başladığınızda belki çok şeyiniz yoktu ama bir şey size “başla” dedi. O iç ses ne diyordu? Sizi gerçekten harekete geçiren o duygu neydi?

Fulya Varmagil: Evet, aslında her şey o iç sesle başladı. Pandemi döneminde fazla düşünmeden harekete geçtim. O ses bana “Doğru yoldasın” diyordu. O güvenle ilk adımı attım ve hiç pişman olmadım.

Abdussamed Tosun: Tam pes etmek üzereyken yeniden ayağa kalkmanıza sebep olan şey neydi? Sizi bu kadar dirençli kılan o iç gücün kaynağı sizce nerede yatıyor?

Fulya Varmagil: Zor zamanlarım oldu elbette, ama hiç “pes ediyorum” demedim. İçimdeki o güçlü ses ve ürünlerime olan inancım beni ayakta tuttu. Ürünlerimin kalitesine olan güvenim ve o hayali yarım bırakmama isteğim bana her zaman güç verdi.

Abdussamed Tosun: Markanızda özellikle “yenilik” ve “lezzet” vurgusu dikkat çekiyor. Bu iki kavramı işinizde nasıl birleştiriyorsunuz? Sizi farklı kılan yönler nelerdir?

Fulya Varmagil: Yenilik ve lezzeti bir araya getirirken, uluslararası geleneksel tatları Türkiye’ye getiriyoruz. Kabak havtarı, laba sarımsağı turşusu gibi ürünleri doğal yöntemlerle üretiyoruz. Hem geleneksel hem de özgün olmamız bizi farklı kılıyor.

Abdussamed Tosun: Şu anda markanız bünyesinde sunduğunuz ürün çeşitliliği hakkında bize genel bir bilgi verebilir misiniz?

Fulya Varmagil: Şu anda 60-65 ürünümüz var. Domates sosu, süt reçeli, nane-limon reçeli, çilek reçeli, çıtır kabak, lütenitsa gibi ürünler en çok ilgi görenler arasında. Hepsi katkısız ve özenle hazırlanıyor.

Abdussamed Tosun: Üretim sürecinizde doğallığı ve hijyeni nasıl sağlıyorsunuz?

Fulya Varmagil: Hijyen ve doğallık konusunda çok hassasım. Bonesiz, eldivensiz, galoşsuz üretim asla yapılmaz. Hammaddeleri tek tek seçerim; çürük ya da kirli ürün üretime girmez. Temizlik benim için tavizsiz bir kuraldır.

Abdussamed Tosun: Üretim tamamen kendi bünyenizde mi gerçekleşiyor yoksa yerel üreticilerle iş birliğiniz var mı?

Fulya Varmagil: Üretim tamamen kendi bünyemizde gerçekleşiyor. Böylece her aşamasını birebir kontrol edebiliyor ve kaliteyi garanti altına alıyoruz.

Abdussamed Tosun: Ürünlerinizin içerikleri nasıl belirleniyor?

Fulya Varmagil: İçeriklerimiz geleneksel tariflerden ilham alıyor. Ama modern üretim teknikleriyle birleşerek sağlıklı ve unutulmaz tatlar sunuyoruz.

Abdussamed Tosun: Doğal ve katkısız ürün üretimi günümüzde giderek daha fazla önem kazanıyor. Sizin bu konuda benimsediğiniz ilkeler neler? Tüketiciye bu güveni nasıl yansıtıyorsunuz?

Fulya Varmagil: En başından beri geleneksel yöntemlere sadık kalmak temel ilkem oldu. Katkı maddesi kesinlikle kullanmıyoruz. Ürün içeriklerini şeffaf bir şekilde paylaşıyor, hiçbir detayı gizlemiyoruz. Güven, şeffaflıkla başlar.

Abdussamed Tosun: Ürün kalitesini belgelemek adına herhangi bir analiz raporu, laboratuvar testi ya da sertifika süreci uyguluyor musunuz?

Fulya Varmagil: ISO 9001 ve ISO 22000 sertifikaları için sürecimiz devam ediyor. Ayrıca yeni ürün gamımızda organik sertifikalar da almayı planlıyoruz. Tüm belgeleri sosyal medya ve ürün etiketleri üzerinden şeffaf şekilde paylaşacağız.

Abdussamed Tosun: Ürünlerinizi şu anda hangi platformlar üzerinden satışa sunuyorsunuz?

Fulya Varmagil: Şu anda bayilik sistemiyle satış yapıyoruz. Ancak dijital platformlarda da yer almak için hazırlıklarımız sürüyor. Hedefimiz daha geniş kitlelere ulaşmak.

Abdussamed Tosun: Bu sektörde bireysel bir girişim olarak yola çıkmak zor muydu? En büyük zorluklar nelerdi?

Fulya Varmagil: Evet, zordu. Hem maddi hem manevi anlamda zorluklar yaşadım. Ama inanç ve sabırla hepsini aştım. Gerçekten inanırsanız kapılar bir şekilde açılıyor.

Abdussamed Tosun: Gıda sektörüne adım atmak isteyen girişimciler, özellikle kadınlar için ne gibi tavsiyeler verirsiniz?

Fulya Varmagil: Planlı ve sabırlı olmalarını öneririm. Yolun başında belirsizlik çok olur ama yazılı bir düzen oluşturmak, hedef belirlemek çok önemli. Ve elbette, asla pes etmesinler.

Abdussamed Tosun: İleriye dönük planlarınızdan bahseder misiniz?

Fulya Varmagil: Yeni ürünler geliştirmek dışında büyük projeler hazırlıyoruz. Markamızın ruhunu koruyarak hem Türkiye’de hem yurtdışında ses getirecek işler yapmak istiyoruz. Sürpriz projeler yolda.

Abdussamed Tosun: Eğer markanızı üç kelimeyle tanımlayacak olsanız bu kelimeler ne olurdu?

Fulya Varmagil: Doğallık, kalite ve titizlik. Çünkü bu üç ilke üretimimizin her aşamasına yansıyor.

Abdussamed Tosun: Kadınlara yönelik ekonomik fırsatların artırılması adına sizce neler yapılmalı?

Fulya Varmagil: Destekler var ama yeterince doğru yerlere ulaşmıyor. Doğru kişilere, projelere ulaşması ve mentörlük sistemleriyle desteklenmesi şart. Kadınların güçlenmesi, toplumun güçlenmesi demek.

Abdussamed Tosun: Sıfırdan başlamak isteyen bir kadına en içten tavsiyeniz ne olurdu?

Fulya Varmagil: Sabır ve özgüven. Yol kolay olmayacak ama kendi gücüne inandığında, adım adım ilerlediğinde başarı kendiliğinden gelir.

Abdussamed Tosun: Kadınların toplumda daha fazla görünür olması için neler yapılmalı?

Fulya Varmagil: Aslında en büyük engel kadının kendi içindeki şüphe. Kendine güvenen kadın zaten üretmeye başlar. Özgüven kazandıracak fırsatlar ve destek sistemleri çok değerli.

Abdussamed Tosun: Kendi emeğinizle bir marka oluşturmak nasıl bir his?

Fulya Varmagil: Tarif edilemez bir gurur. Kadın olmanın bu süreçte zorlukları var ama her birini aştığınızda o zaferin tadı da bambaşka oluyor.

Abdussamed Tosun: Erkek egemen sektörlerde var olmakla ilgili yaşadığınız özel bir anınız oldu mu?

Fulya Varmagil: Evet, ama olumlu anlamda. Örneğin bir fuarda tanınmış bir meze markasıyla üretim üzerine çok yapıcı ve verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Sektörde dayanışma mümkün.

Abdussamed Tosun: Ürününüzü alan bir kişi sizce yalnızca bir kavanoz mu alıyor?

Fulya Varmagil: Hayır, o kavanozun içinde emek, hikaye, gelenek ve sevgi var. Biz sadece ürün değil; geçmişi, özveriyi ve bir hayali sunuyoruz.

Abdussamed Tosun: İş dışında sizi hayata bağlayan şeyler neler?

Fulya Varmagil: En büyük ilham kaynağım oğlum. Onun dışında kitaplar, sessizlik ve doğayla baş başa kalmak bana çok iyi geliyor. En verimli fikirlerimi genelde gece, tek başıma kaldığımda buluyorum.

Abdussamed Tosun: Girişimcilik ve kişisel hayat arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz?

Fulya Varmagil: Önce iş, sonra kişisel hayat. İşlerimi tamamlamadan rahat edemem ama bu dengeyi kurmak verimliliğimi de artırıyor, özel hayatıma da daha fazla alan açıyor.

Abdussamed Tosun: Bu iş sizin için sadece ekonomik bir faaliyet mi?

Fulya Varmagil: Hayır, asla sadece ekonomik değil. Üretmek, insanlara dokunmak, hikaye anlatmak benim için çok daha büyük bir anlam taşıyor.

Abdussamed Tosun: Her gün işe başlarken içsel olarak tekrarladığınız bir dua, söz ya da niyet var mı?

Fulya Varmagil: Evet, “Ya Fettah, Ya Rezzak, Ya Gani, Ya Muğni, Ya Allah” zikrini kalbimden geçirerek güne başlarım. Bu sözler bana güç ve huzur verir.

Abdussamed Tosun: Geçmişteki halinize bir şey söyleme şansınız olsa ne derdiniz?

Fulya Varmagil: “Hemen başla, bekleme.” Bazen “Keşke daha erken başlasaydım” diyorum. Zaman çok kıymetli.

Abdussamed Tosun: Bu markanın her kavanozunda bir hikaye olduğunu söylediniz. Bu hissi tüketiciye nasıl geçirmek istersiniz?

Fulya Varmagil: Her kavanozda sadece bir ürün değil, sevgiyle yoğrulmuş bir parça var. Tüketici sadece tadı değil, bu yolculuğu da hissetsin istiyorum.

Abdussamed Tosun: Röportaj boyunca sormadığımız ama sizin içtenlikle anlatmak istediğiniz bir şey var mı?

Fulya Varmagil: Sorularınız çok özenliydi. Her soruda kendimi samimi ve doğru şekilde ifade etme şansı buldum. Teşekkür ederim. Umarım bu röportaj, markamızı ve yolculuğumuzu en iyi şekilde yansıtır.

Fulya Varmagil: Bir kavanozun içinde sadece ürün değil, emek, hikâye ve sevgi var! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Gates’in projesi, milyonlarca genetiğiyle oynanmış sivrisineği doğaya bırakmayı öngörüyor. Yani doğrudan ekosisteme bir müdahale söz konusu. Doğal dengenin bu müdahaleyle nasıl etkileneceğini, uzun vadede neler yaşanacağını kimse tam olarak kestiremiyor. Ancak asıl soru şu: Tüm bu projeler gerçekten halk sağlığını mı hedefliyor, yoksa başka bir planın parçası mı?

Sivrisinek meselesi masum gibi görünse de, arkasında ciddi bir yapı var. Genetik müdahale, dijital sağlık sistemleri ve küresel kontrol mekanizmaları bu yapının parçaları. Bu konuda Kolombiya Üniversitesi’nde yayımlanan bir araştırma dikkat çekiyor. Çalışmaya göre, genetiği değiştirilmiş gen-drive sivrisinek projelerine 75 milyon dolardan fazla kaynak ayrıldı. Ancak bu projelerin çoğu, yeterli etik denetim yapılmadan ilerliyor. Halkın büyük kısmı bilgilendirilmiyor. Yani bilim adı altında doğrudan insanların ve doğanın üzerinde deneyler yapılıyor.

Aynı dönemde Gates’in dünya genelinde aşı şirketlerine yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımlar dikkat çekiyor. Sadece bağış yapmıyor, doğrudan ortaklıklar kuruyor. Dünya Sağlık Örgütü üzerindeki etkisi de inkâr edilemez. Pandemi sürecinde alınan kararlarda, geliştirilen aşılarda, atılan her adımda onun gölgesi hissedildi. Bu parçaları bir araya getirdiğimizde, sadece yardımsever bir iş insanı değil, dünya sağlığının rotasını çizen güçlü bir aktörle karşılaşıyoruz.

Bu sistemin temelinde korku var. Önce yeni bir virüs tehdidiyle korku pompalanıyor, sonra çözüm olarak aşı, ilaç veya biyoteknolojik müdahaleler gündeme geliyor. Son olarak Dünya Sağlık Örgütü’nün chikungunya virüsü hakkındaki yüksek perdeli uyarısı da bu stratejinin yeni bir halkası gibi. Henüz ciddi yayılım göstermemiş bir virüs için yapılan bu çıkış, bilinçli bir korku iklimi yaratıyor. Ama bu senaryoya artık yabancı değiliz. Aynı korku dili, aynı stratejiyle defalarca karşımıza çıktı. Üstelik bu oyunun başrolü hep aynı Bill Gates.

Burada şu basit ama temel soruları sormak gerekiyor, madem bu kadar kaynağa sahip, neden Afrika’daki temiz su sorunu hâlâ çözülmedi? Neden yerel tarım desteklenmiyor? Neden ülkeler hâlâ tohum ve gıda konusunda dışa bağımlı?

Cevap açık, çünkü su ve toprak bağımsızlık demektir ama aşı ve ilaç, bağımlılık yaratır. Gates’in desteklediği projeler arasında Monsanto ile yapılan iş birlikleri, AGRA gibi genetik tohum programları ve GDO destekli tarım girişimleri bulunuyor. Hepsi, yerel üretimi güçlendirmek yerine, dışa bağımlılığı artıran yapılar.

Bugün yardım adı altında yürütülen birçok kampanya, aslında küresel bir pazarlama stratejisine dönüşmüş durumda. Önce ilaç üretiliyor, sonra medya yoluyla korku pompalanıyor, ardından çözüm yardım etiketiyle satılıyor. Ve kaçınılmaz son artık bir tüketici değil, sistemin içinde tutulan bir hasta kitlesi yaratılıyor. Ve bu kitlenin iyileşmesi, sistemin işine gelmiyor. Çünkü döngü devam ettiği sürece kontrol de, kazanç da sürüyor.

O zaman son sözümüz de şöyle olsu bir çocuğa uzatılan iğneye değil, o iğnenin kimin elinde olduğuna bakmamız gerekiyor. Yoksa gün gelir, bir sivrisinekten çok daha tehlikeli olan şeyi gözden kaçırabiliriz yani o sivrisineği yönlendiren aklı..

Hayırseverlik maskesi altında oynanan küresel tiyatro! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Tarım ve kültürel mirası AB standartlarıyla taçlandırma hedefiyle yola çıkan Türkiye, şimdiye kadar 31 ürününü Avrupa’da tescil ettirmeyi başardı. Gaziantep baklavasından Ezine peynirine kadar pek çok değer bu listeye adını yazdırırken, şimdi gözler askı süreci tamamlanmak üzere olan 9 üründe.

AB’de “Askıya” Çıkan 9 Lezzet:

• Kayseri pastırması
• Erzincan tulum peyniri
• Aydın çam fıstığı
• Afyon pastırması
• Afyon sucuğu
• Gaziantep fıstık ezmesi
• Isparta gül yağı
• Kırkağaç kavunu
• Mut zeytinyağı

Bu ürünler için 3 aylık itiraz süreci sona erdiğinde, AB tescili resmileşecek. Tescil, hem markalaşmayı hem de ihracat potansiyelini artıracak.

Tescil Sırası Bekleyenler Arasında Neler Yok ki?

Henüz başvuru aşamasında olan 72 ürünlük listede ise Türkiye’nin adeta gastronomik haritası yer alıyor. Antep lahmacunu, rakı, Urla enginarı, Kayseri mantısı, Ayvalık zeytinyağı ve Van otlu peyniri gibi birçok tat, Avrupa sofralarına taşınmayı bekliyor.

Türkiye’nin AB Tescilli Ürün Sayısı: 31

Tescil alan ürünler arasında Gaziantep baklavası, Aydın inciri, Milas zeytinyağı ve Giresun tombul fındığı gibi tarımsal değerler öne çıkarken, Safranbolu safranı, Antakya künefesi ve Maraş tarhanası gibi kültürel ikonlar da dikkat çekiyor.

Türk Patent ve Marka Kurumu’nun (TÜRKPATENT) öncülüğünde yürütülen bu tescil hamlesi, sadece ürün kalitesini değil, yerel üreticilerin küresel rekabet gücünü de artırıyor. Özellikle gıda ve tarım alanında AB coğrafi işareti almak, dünya pazarında ciddi bir prestij anlamına geliyor.

AB’yi fethetmeye hazır 81 Türk lezzeti! İşte tescil için bekleyen o ürünler… yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Finans Merkezi’nde gerçekleştirilen bilgilendirme toplantısında konuşan Karahan, 2024 yılı sonuna dair enflasyon hedefinde değişikliğe gidilmediğini açıklarken, gıda enflasyonundaki baskının artacağına dikkat çekti.

“Zirai Don” Uyarısı: Tarladaki Tehlike Sofraya Yansıyacak

Karahan, özellikle tarım üretimini doğrudan etkileyen zirai don olaylarının, gıda fiyatlarını tetikleyici bir unsur olduğuna işaret etti. Merkez Bankası’nın tahminlerine göre, bu gelişmeler gıda enflasyonunda ciddi bir yukarı yönlü risk oluşturuyor.

Gıda Enflasyonunda Revizyon: Tahmin %26,5’e Çıktı

Karahan, “TCMB’nin 2025 yıl sonu gıda fiyatları tahmini %26,5 (önceki %24,5) oldu” diyerek, önceki projeksiyonlara göre ciddi bir artış öngördüklerini paylaştı.

Merkez Bankası’nın genel enflasyon beklentileri ise şu şekilde:

• 2025 yıl sonu enflasyon tahmini: %24
• 2026 yıl sonu enflasyon tahmini: %12

Merkez Bankası’ndan kötü haber: gıda fiyatları daha da artacak! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlık, aralarında lahmacun, dana kavurma, tantuni, kahvaltılık soslar ve peynirlerin de yer aldığı çok sayıda üründe, insan sağlığına zarar verecek ve yasalara aykırı içeriklerin kullanıldığını açıkladı. Skandal listede yer alan firmaların ürünleri, sahtekârlığın ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne serdi.

Pamukova’da Lahmacun Skandalı: “Dana Kıyma” Diye Tek Tırnaklı Eti

Listenin en dikkat çekici bulgusu Sakarya’nın Pamukova ilçesinde ortaya çıktı. Elpenek Mahallesi’nde faaliyet gösteren Bağ Konakları Cafe adlı işletmenin lahmacun harcı numunelerinde “tek tırnaklı hayvan eti” yani at ve eşek eti bulundu.

Dahası var… Bu tespitin iki farklı tarihte yapılan denetimlerde tekrarlandığı ve dolayısıyla söz konusu sahteciliğin tesadüfi değil, sistematik olduğu ortaya çıktı. İşletmenin menüsünde “dana kıymalı lahmacun” ifadesi yer almasına rağmen müşterilere başka hayvanların eti servis edildi.

Antalya, Afyon, Kahramanmaraş da Listede: Sahtecilik Türkiye’yi Sardı

Benzer şekilde, Antalya’da hizmet veren Biftek 33 Tantuni adlı işletmede de “dana eti” adıyla sunulan ürünlerde tek tırnaklı hayvan eti bulundu. Aynı uygunsuzluk, Afyonkarahisar merkezli Yapıcı markalı dana kavurmada da tespit edildi.

Kahramanmaraş Dulkadiroğlu’nda faaliyet gösteren bir üreticide ise “8 Türlü Baharatlı Acuka” adlı kahvaltılık üründe, gıda mevzuatına aykırı yasaklı boya maddeleri kullanıldı.

Peynirde Antibakteriyel Kalıntı: Natamisin Skandalı

Sivas’ın Şarkışla ilçesinde faaliyet gösteren Kaydaş Gıda firmasının “Cemalzade” markalı eritme peynirinde, gıdalarda kullanımı yasak olan natamisin maddesi tespit edildi. Bu maddenin, mikrobiyel bozulmayı önlemek için yasa dışı yollarla kullanıldığı belirlendi.

Tarım Bakanlığı Ne Dedi?

Tarım ve Orman Bakanlığı açıklamasında, “vatandaşın sağlıklı gıdaya ulaşması” için denetimlerin sıkılaştırıldığını ve uygunsuzluk tespit edilen her ürünün ifşa edileceğini bildirdi. Tespit edilen ürünlerin hem gıda mevzuatına hem de insan sağlığına ciddi tehdit oluşturduğu vurgulandı.

Vatandaşa dana diye at-eşek eti yedirdiler! Bakanlık skandalı ifşa etti yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Laboratuvar analizlerinin ardından alınan kararla birlikte, ilgili ürünlerin acilen toplatılması talimatı verildi. Bakanlık, ülke genelindeki tüm market ve satış noktalarına ürünlerin raflardan kaldırılması ve imha edilmesi yönünde uyarıda bulundu.

Ölümcül Risk: Listeria Monocytogenes Nedir?

Uzmanlara göre L. monocytogenes, bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde, yaşlılarda, hamile kadınlarda ve bebeklerde hayati tehlike oluşturabilecek ciddi enfeksiyonlara yol açabiliyor. Bu bakteri nedeniyle dünya genelinde her yıl yüzlerce kişi yaşamını yitiriyor.

Olayın ardından Şenpiliç’e cezai işlem uygulanırken, firmanın halk sağlığını tehlikeye atan bu gelişmeyle ilgili nasıl bir açıklama yapacağı merak konusu oldu.

Market raflarında sessiz tehlike: Ünlü tavuk markasında ölümcül bakteri! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Tarsus Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, vatandaşlardan gelen yoğun şikâyetler üzerine harekete geçti. Yapılan baskınlarda, bir markette satışa sunulan bin 500’e yakın ürünün son kullanma tarihlerinin değiştirildiği ortaya çıktı.

Denetimlerde, özellikle süt ürünleri, et ürünleri, hazır gıdalar ve içeceklerde yapılan tarih değişikliği dikkat çekti. Zabıta ekipleri, halk sağlığını tehdit eden ürünleri toplarken, işletmeye ciddi idari yaptırımlar uygulandı.

Son Kullanma Tarihi Geçmiş Ürünler Reyondan Toplandı

Denetim sırasında:

1. Son kullanma tarihi geçmiş süt ve süt ürünleri,
2. Hazır gıdalar,
3. Et ve tavuk ürünleri,
4. Atıştırmalık ve içecekler reyondan toplandı ve imha edilmek üzere el konuldu.

İdari Yaptırım ve Yasal İşlem Başlatıldı

Skandalın ortaya çıkmasının ardından, ilgili market hakkında idari para cezası uygulanırken, ürünlerin satışına ilişkin yasal işlem başlatıldı. Yetkililer, halk sağlığını tehdit eden tüm işletmelere yönelik denetimlerin sıklaştırılacağını duyurdu.

Halkın sağlığıyla oynadılar! 1500 ürünün son kullanma tarihi değiştirildi yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlık, internet sitesinde bulunan ‘Bunları Biliyor musunuz?’ sayfasında gıda tüketimine dair, vatandaşların merak ettiği güncel sorulara yanıtlar veriyor. 

İşte bazı sorular ve yanıtları…

Balık ve yoğurt aynı anda tüketilir mi?

Temiz sulardan elde edilmiş taze balık, bekletilmeden uygun şekilde pişirilip taze yoğurtla birlikte tüketildiği zaman zehirlenmeye sebep olmadığı bilinmektedir.

Balığın yapısında histamin denilen proteinin miktarı, bayat balıkta artış gösterir. Balık sudan çıkartıldıktan sonra hızlıca soğutulmazsa histamin artışı görülür ve bu şekilde beklemiş balık tüketildiğinde histamin vücutta alerjik reaksiyonlara ve beraberinde olumsuz etkilere ve zehirlenmelere yol açabilir. Yoğurtta da histamin adlı madde bulunur.

Taze olmayan balıkla birlikte yoğurt tüketilmesi histamin artışına neden olacağı için tavsiye edilmemektedir. Ancak burada önemli olan balığın tazelik derecesidir.

Bu nedenlerden dolayı eğer balığın tazeliğinden eminsek, balıkla birlikte yoğurt tüketilmesinin herhangi bir sakıncası olmayacaktır.

Doğadan toplanan mantarın zehri pişirince gider mi?

Zehirli bileşiklerin büyük çoğunluğu ısıya dayanıklıdır ve pişirmekle, kaynatmakla veya kurutmakla mantarın zehirliliği ortadan kalkmaz.

Bu sebeple doğadan toplanan mantarlar, yenilebilir olduğundan emin olunmadığı sürece hiçbir şekilde tüketilmemelidir.

Geç pişen tavuğun doğal tavuk olduğu iddiası

Tavuğun geç pişmesi ırkıyla ve yaşıyla ilişkilidir. Endüstride hızlı yetişen ve kolay pişen tavuk ırkları üretildiği için markette aldığınız tavuk çok daha kolay pişmektedir.

Köy tavukları geç pişer çünkü genellikle kesime uygun çabuk gelişen etlik piliç (broiler) türleri beslenmez. Köylü öncelikle tavuğun yumurtasından olabildiğince uzun süre faydalanmak ister.

Öte yandan tavuğu olabildiğince uzun süre yumurtasından faydalanmak için yumurtadan kesilinceye kadar kesimlik olarak satmaz. Yani köy tavuğunun daha geç pişmesi, besilik olarak özel yetiştirilen broiler gibi genç değil daha yaşlı olması ve tavuk ırklarının farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

Pişirmeden önce tavuğu yıkamak gerekir mi?

Tavuk etini pişirmeden önce suda yıkamaya gerek yoktur, tavuğu iyice pişirmek yeterlidir. Tüm diğer gıdalarda olduğu gibi pişme esnasında varsa tavukta bulunabilecek mikroorganizmalar da yapılacak yeterli pişirmeyle elemine edilecektir. 

Etler yıkandığı zaman üzerlerinde bulunabilecek mikroorganizmaları mutfağın diğer yerlerine bulaştırma riski doğmaktadır. Bu nedenle çok kirli gördüğümüz kısımlar var ise buralar yıkanmak yerine, kesip uzaklaştırılabilir. 

Esmer şeker sağlıklı mı?

Esmer şeker, beyaz sofra şekerine renk vermek üzere şeker kamışı melası ilavesiyle elde edilmektedir ve temel bileşeni beyaz sofra şekeridir. Bu sebeple esmer şeker, beyaz sofra şekerinden daha sağlıklıdır denilemez.

Dünya Sağlık Örgütü, serbest şeker tüketiminin toplam enerji alımının %10’undan azına düşürülmesini tavsiye etmektedir. Dolayısıyla aşırı şeker ve şekerli ürün tüketiminden kaçınılmalıdır.

Bal aromalı şurup üretimi yasal mı?

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ile aroma vericiler veya bal eklenerek bal aromalı şurup, çam aromalı şurup, ballı şurup ve benzer isimlerle bal izlenimi veren ürünlerin bal algısı yaratarak tüketiciyi yanıltılmasını önlemek amacıyla 19.02.2020 tarihi itibariyle üretilmesi yasaklanmıştır.

Yoğurtlar neden uzun süre bozulmaz?

Yoğurtların uzun süre bozulmaması süt ürünleri üretim teknolojisinin gelişmesi sonucu oluşmuştur. Süte uygulanan ısıl işlem ile içerisindeki suyun bir kısmı uzaklaştırılır, aynı zamanda gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilecek mikroorganizmalar yok edilmiş olur. Yoğurt üretiminde sağlanan kontrollü fermantasyon ile ekşimeye ve bozulmaya neden olan maddelerin oluşumu engellenir. 

Ev ortamında yapılan yoğurtlarda ise kullanılan mikroorganizmalar (endüstrideki adı starter kültür) bir önceki yoğurttan elde edilir ve fermantasyon sıcaklığı ve süresi kontrol edilemediğinden bozulma daha hızlı gerçekleşir.

Yumurta yıkanır mı?

Tüketiciler tarafından yumurtaların dış kabuklarındaki kirlerin yıkanınca temizleneceği düşünülmektedir.

Ancak yumurta yıkandığı zaman üzerinde bulunan mikroorganizmalar, yumurta kabuğunda bulunan ve gözle görülmeyen gözeneklerden içeri girer ve yumurtanın bozulma riskini artırır.

Hazır ambalajlı yumurtalar yıkanmadan gıda ile teması uygun kapaklı kaplarda muhafaza edilmelidir. 

Çekirdeği siyahsa zeytinin boyandığı anlamına mı gelir?

Zeytin çekirdeğin siyah olması olgunluğu ile ilgilidir. Ağaç üzerindeyken zeytin olgunlaştıkça siyah/mor renge sahip fenoller zeytinin kabuğundan başlayarak çekirdeğine doğru ilerler. Tam olgun zeytinlerde bu fenoller çekirdeğe ulaşır ve çekirdeğin rengi siyaha dönüşür.

Gıdanın küflü kısmı atılarak tüketilmeye devam edilebilir mi?

Yoğurt, krema, reçel, salça, ekmek, meyve suları gibi su oranı yüksek ürünler, kırmızı et, beyaz et sosis, salam gibi et ürünleri, yumuşak sebze ve meyveler (salatalık, domates, şeftali vb.) ve pişmiş yemeklerde küflenme varsa o bölge kesilse bile tüketilmemesi önerilmektedir.

Çünkü oluşan küflere ait miseller gözle görülür olmasa dahi gıdanın derinliklerine doğru gelişim gösterebilir ve bazı küf türleri insan vücuduna zararlı toksin denilen zararlı bileşikler üretebilir. 

Gıdalar nasıl saklanmalı?

Satın aldığınız gıdaları uygun sıcaklıkta muhafaza edin. Et ve et ürünleri ile süt ve ürünlerini buzdolabı koşullarında 0-4° C’de muhafaza edin. Pişirilmiş gıdaları hemen tüketin ya da daha sonra tüketecekseniz hızla soğutun, buzdolabında muhafaza edin ve tüketilecek miktarını ısıtın.

Pişmiş gıdanın tekrar tekrar ısıtılmasından kaçının. Kuru gıdaları karanlık, serin, kuru yerde muhafaza edin. Dondurulmuş ürünleri -18° C’de muhafaza edin, tüketileceği zaman buzdolabında çözündürün ve çözündürüldükten sonra tekrar dondurmayın.

Bakanlık merak edilenleri yanıtladı: Tavuk pişmeden önce yıkanır mı, balık ve yoğurt bir arada tüketilir mi…  yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.