Suriye devlet ajansı SANA’nın aktardığına göre, SDG ile HTŞ arasındaki görüşmeler aylarca sürdü ve sonunda taraflar sekiz maddelik bir anlaşmaya vardı. Anlaşma kapsamında SDG’nin siyasi ve askeri yapıları, yeni yönetime entegre edilecek.

Anlaşma öncesinde, bölgeye gelen ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı General Michael Erik Kurilla ile SDG Komutanı Mazlum Abdi arasında kritik bir toplantı yapıldığı ortaya çıktı. Görüşmede;

• Anlaşmanın detayları,
• Bölgedeki istikrarın sağlanması,
• IŞİD’e karşı ortak mücadele konuları ele alındı.

Abdi’nin bu görüşmenin ardından Şam’a giderek anlaşmayı imzaladığı belirtildi.

PKK Üyeleri Suriye’den Çıkartılıyor mu?

Clash Report’un iddiasına göre, anlaşma kapsamında Suriyeli olmayan PKK üyelerinin kısa süre içinde ülkeyi terk etmeleri talimatı verildi. SDG’nin, Suriyeli olmayan unsurların Suriye’de kalmasına sıcak bakmadığı ve bu kararın bölgedeki istikrarı sağlama amacı taşıdığı ifade ediliyor.

Şam’da Üst Düzey Görüşmeler Başladı

Anlaşmanın imzalanmasının ardından Mazlum Abdi’nin Şam’da kaldığı ve Suriye geçici hükümeti ile üst düzey toplantılar gerçekleştirdiği bildirildi. Tarafların, kısa süre içinde Suriye çöllerinde IŞİD’e karşı geniş kapsamlı bir operasyon başlatmayı planladığı belirtiliyor.

ABD’nin Rolü

Anlaşmanın ABD ile koordineli olarak imzalandığı iddiaları gündemde. Washington’un SDG’ye baskı yaptığı ve anlaşmanın bu sayede imzalandığı öne sürülüyor.

Mazlum Abdi’nin gizli görüşmesi! Şam’daki anlaşma öncesi ABD ile şüpheli temas yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

SDG lideri Mazlum Abdi, HTŞ’nin lideri Ahmet eş-Şara ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası Suriye’de tek bir ordu oluşturma konusunda mutabakata varıldığını açıkladı. Ancak bu mekanizmanın nasıl işleyeceği konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

Mazlum Abdi: “Tek Bir Ordu İçin Anlaştık”

SDG Komutanı Mazlum Abdi, yaptığı açıklamada, Suriye’nin geleceği konusunda birlik istediklerini vurgularken, ayrılıkçılık gibi bir niyetlerinin olmadığını belirtti. Abdi, SDG’nin Suriye ordusunun bir parçası olacağını ancak bu entegrasyonun nasıl gerçekleşeceği konusunda mekanizmanın henüz netleşmediğini söyledi.

“Birlik halinde bir Suriye istiyoruz. Suriye’de tek bir ordunun olması ve SDG’nin de bu ordunun parçası olması konusunda anlaştık. Fakat mekanizmasının ne olacağı, nasıl yürütüleceği gibi konularda görüşmeler devam ediyor.”

Şam Yönetimi ile Görüşmeler Devam Ediyor

Mazlum Abdi, Şam yönetimiyle doğrudan temas halinde olduklarını belirterek, Suriye’nin geleceği konusunda kapsamlı müzakereler yürütüldüğünü vurguladı. Özellikle Minbiç’ten çekilme konusunda anlaşmaya varıldığını aktaran Abdi, Türk ordusunun Süleyman Şah Türbesi’ne kadar ilerlemesine izin verildiğini ancak Fırat’ın doğusuna yönelik girişimlere karşı duracaklarını ifade etti.

“Türk ordusunun Süleyman Şah Türbesi’ne kadar gelmesine yol açtık. Eğer ki amaçları Süleyman Şah Türbesi’ni geri almaksa buna yol verebiliriz. Ama bu çabalar bölgede yeni bir savaşın başlangıcı içinse, hiç şüphe yok ki buna yol vermeyiz.”

SDG, ABD Üzerinden Çözüm Arayışında

Mazlum Abdi, ABD’nin arabuluculuğunda özellikle Kobanê’ye yönelik saldırıların durdurulması için diplomatik girişimlerde bulunduklarını belirtti. Tişrîn Barajı ve Qereqozaq bölgesine yönelik saldırılar konusunda da öneriler sunduklarını ve ABD üzerinden müzakerelerin sürdüğünü dile getirdi.

“Şimdi de Tişrîn Barajı ve Qereqozaq bölgesine saldırıların durması için önerilerimiz var. Özellikle ABD aracılığıyla bu konuda çalışıyoruz.”

“Ayrılıkçılık Gibi Bir Niyetimiz Yok”

SDG lideri, Suriye’nin bölünmesi yönünde herhangi bir planlarının olmadığını ve tek bir Suriye için çalıştıklarını vurguladı.

“Bizler esasen ve stratejik olarak genel bir Suriye üzerinde düşünüyoruz. Birlik halinde bir Suriye istiyoruz, ayrılıkçılık gibi bir niyetimiz yok.”

HTŞ ve Şam yönetimiyle doğrudan görüştüklerini belirten Abdi, HTŞ lideri Ahmet eş-Şara’nın açıklamalarını önemsediklerini ve ilişkilerin üst düzeyde sürdüğünü ifade etti.

“HTŞ ve Şam yönetimi ile doğrudan görüşmeler var. Aramızda bazılarımızın gidiş gelişleri oluyor. İlişkilerimiz üst düzeydedir.”

Suriye’de HTŞ ve SDG el sıkıştı! İşte yeni Suriye ordusunun detayları… yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

SDG’nin siyasi kanadı Demokratik Suriye Meclisi (DSM) yetkilileri, görüşmeleri olumlu olarak değerlendirirken, taraflar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Türkiye’nin terör örgütü olarak kabul ettiği SDG, Şam yönetimiyle askeri işbirliği yaptı

Türkiye’nin terör örgütü olarak kabul ettiği SDG’nin siyasi kanadı DSM’nin Washington temsilcisi Besam İshak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Şam’da yeni yönetim ile gerçekleştirilen toplantıların yalnızca askeri meseleleri kapsadığını belirtti. İshak, görüşmelerde ortak operasyonel konuların ele alındığını ve özellikle Kürt toplumu ile Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerindeki halkın korunması için işbirliği yapıldığını vurguladı.

SDG ve Şara yönetimi arasında ilk resmi toplantı gerçekleşti

Şara liderliğindeki yeni yönetim ile SDG arasında gerçekleştirilen bu toplantı, iki taraf arasında bir ilk olma özelliği taşıyor. Besam İshak, bu görüşmenin resmi ve olumlu geçtiğini, tarafların meseleleri diyalog yoluyla çözmeyi tercih ettiğini belirtti. Toplantının ardından, SDG’nin kontrolündeki bölgelerde Suriye’nin yeşil bayrağının dalgalanacağı mesajının verildiği ifade edildi.

Kürt bölgelerinde durum kritik: SDG, Türk operasyonlarına karşı işbirliği arıyor

SDG’nin, Suriye Milli Ordusu’nun saldırıları altında olduğunu belirten İshak, Ayn el-Arab (Kobani), Menbiç ve Tel Rıfat gibi bölgelerde zorlu bir askeri durum yaşandığını dile getirdi. Türk operasyon bölgelerinde artan baskıya dikkat çeken İshak, SDG’nin bu şehirlerde askeri işbirliği arayışını sürdürdüğünü söyledi.

SDG’nin kontrol ettiği bölgeler yeni yönetime devrediliyor

SDG’nin halen Rakka, Tabka, Haseke ve Deyrizor’un doğu kırsalında kontrolü elinde bulundurduğunu belirten İshak, Esad rejiminin çöküşünden sonra bu bölgelerin İran destekli milislerin ve Irak’taki Haşdi Şabi’nin etkisinden kurtarılarak yeni Suriye yönetimine devredildiğini kaydetti.

Suriye’nin birliği hedefleniyor

Besam İshak, “Suriye’nin bayrağının yalnızca yeni yönetimin kontrol ettiği bölgelerde değil, Fırat’ın doğusunda ve Türk işgali altındaki topraklar dahil olmak üzere tüm ülkede dalgalanmasını umuyoruz” diyerek açıklamalarını tamamladı. SDG’nin bu çabalarının, Suriye’nin birliği yönünde olumlu bir adım olduğu ifade edildi.

SDG heyeti Şara ile ilk resmi temasta: Suriye’nin birliği konuşuluyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Devrik lider Beşar Esad’ın Rusya’ya kaçmasının ardından geçici hükümeti devralan HTŞ lideri Ahmed eş-Şera, ülkenin yeniden yapılanma sürecini başlattıklarını duyurmuştu. Bu süreçte, İran’ın Esad rejimine verdiği destek ve ülkede neden olduğu yıkım sebep gösterilerek tazminat talep edilmesi kararlaştırıldı.

Suriye’de yeni hükümetin kurulmasının ardından, İran yönetimi, devrik lider Beşar Esad döneminde verilen destek nedeniyle biriken borçların ödenmesini talep etmişti. İran hükümeti, “Hükümet değişse bile İran’ın Suriye üzerindeki alacaklarından vazgeçilmeyecek. Yeni yönetim, bu borçları İran halkına ödemek zorunda” açıklamasını yaparak 30 milyar dolarlık tazminat talebinde bulundu.

İran’ın bu açıklamasına Suriye’nin yeni yönetiminden sert bir karşılık geldi. Lübnan merkezli El-Modon gazetesinde yer alan habere göre, Ahmed eş-Şera yönetimi, İran’ın Esad rejimi sırasında Suriye’deki yıkıma verdiği destek nedeniyle 300 milyar dolarlık tazminat talep etmeye hazırlanıyor.

Yeni hükümet, Tahran’ı, “Beşar Esad rejimi lehine milisler kurarak askeri ittifaklar oluşturan, Suriyelilere ve ülkenin altyapısına yönelik suç teşkil eden keyfi politikaların yarattığı zararların sorumlusu” olarak görüyor. Bu nedenle tazminatın, Suriye halkına ve devletine ödenmesi gerektiğini belirtiyor.

İran’la henüz diplomatik görüşme yapılmadı

El-Modon’a konuşan Suriye yönetimine yakın bir kaynak, İran ile henüz diplomatik bir temas kurulmadığını ifade etti. Kaynak, “Şam ve Tahran büyükelçiliklerinin açılmasına dair müzakereler de dahil olmak üzere herhangi bir görüşme yapılmadı. İran, Esad rejimine verdiği destek nedeniyle uluslararası mahkemelerde dava edilecek” dedi.

Suriye’nin yeni yönetiminden İran’a “yıkıma ortak olmak” sebebiyle tazminat davası yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

AFP’nin haberine göre, ABD, Şara ile ilgili para ödülünü sonlandıracak. Aynı zamanda ABD’nin Şam’a gönderdiği heyetin HTŞ ile kurduğu ilk teması “yapıcı” olarak değerlendirdiği aktarıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Barbara Leaf, “Türkiye’nin Suriye’de büyük etkisi var” ifadelerini kullandı. Leaf, ABD’nin HTŞ’den gelen olumlu mesajları memnuniyetle karşıladığını belirtti. Ayrıca, “İran’ın Suriye’de hiçbir rolü olmayacak, olmamalı” diyerek ABD’nin bölgedeki stratejik duruşuna işaret etti. Leaf, “Suriye’nin kuzeyi için en iyi çözüm, Kobani çevresinde ateşkes ve SDG’nin ülkedeki rolü için planlı bir geçiştir” dedi.

Suriye’de 27 Kasım’dan itibaren rejim karşıtı silahlı gruplar ve Beşşar Esed güçleri arasındaki çatışmalar şiddetlendi. 30 Kasım’dan itibaren Halep, İdlib, Hama ve Humus gibi kritik illerde üstünlük kuran gruplar, 7 Aralık’ta başkent Şam’a girmeye başladı.

Baas rejiminin 61 yıllık iktidarı sona ererken, Beşşar Esed, 8 Aralık’ta Rusya’ya sığınarak başkentten ayrıldı.

Geçici yönetim kuruldu

Rejimin çöküşünün ardından Suriye’de geçici bir yönetim oluşturuldu. Muhammed el-Beşir, Mart 2025’e kadar geçici başbakan olarak görevlendirildi.

Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu, aralık ayında başlatılan Özgürlük Şafağı Operasyonu’nun ilk günlerinde Tel Rıfat ve Münbiç’i terör örgütü PKK/YPG’den temizledi. Operasyon, Fırat Nehri’nin batısındaki PKK/YPG kontrolündeki bölgelerin tamamen özgürleştirilmesiyle sonuçlandı.

Rejimin devrilmesiyle birçok Batı ülkesi Şam’a heyet gönderdi. Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği de 14 Aralık’ta yeniden faaliyete geçti.

ABD, HTŞ Lideri Ahmed eş-Şara’nın başına koyduğu ödülden vazgeçiyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

İran’ın dini lideri Ayetullah Hamaney’in Suriye’de olanların ABD ve İsrail’in planları olduğuna ilişkin açıklamasını da değerlendiren Fidan, “Bu konuyu belki bin kez tartıştık. Ancak onların Suriye’deki varlığı, Gazze’de büyük bir soykırımı engelleyemedi” sözlerine yer verdi.

HTŞ’nin terör örgütü olarak tanınan radikal gruplarla bağlantısı sorusuna da cevap veren Fidan, “HTŞ’nin El Kaide, DAEŞ ve diğer radikal unsurlardan ayrılma konusunda büyük adımlar attığını düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, El Cezire’nin İngilizce kanalına konuk oldu.

Programda ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump’ın Türkiye’nin Suriye’de “dostane olmayan bir devralma” gerçekleştirdiği yönündeki açıklamasına ilişkin bir soru alan Dışişleri Bakanı Fidan, “Öncelikle şunu söyleyerek başlamak istiyorum. Burada ‘devralmak’ demek doğru olmaz. Çünkü Suriye’de olanları bu şekilde tanımlamak büyük bir hata olur. Suriyeliler için bu bir ‘devralma’ değildir. Çünkü ortada bir devralma varsa bu ancak Suriyelilerin iradesinin devralınmış olması demek olacaktır.” dedi.

Türkiye’nin Suriye’yi yönetecek güç olarak karakterize edilmesinin doğru olup olmayacağı yönündeki bir soru alan Fidan, “Bu görmek isteyeceğimiz en son şey olur. Çünkü bölgemizde yaşananlardan büyük dersler çıkarıyoruz. Hakimiyet kültürü, bölgemizi mahvetti. Bu nedenle ne Türk hakimiyeti, ne İran hakimiyeti ne de Arap hakimiyeti. Bunların hiçbiri çözüm değil. İşbirliği esas olmalı” dedi.

“Batılı dostlarımız bu gerçeğe gözlerini kapıyorlar”

Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) sınır ötesi operasyon yapacağı haberlerine ilişkin değerlendirmesi sorulan Fidan, “Bildiğiniz gibi, PKK’nın Suriye’deki uzantısı olan YPG, Türkiye için büyük bir tehdit oluşturuyor. Ancak YPG, işgal ettiği bölgelerde hakimiyetini sürdürmek için kendisini Batı’ya DAEŞ’e karşı mücadelede yardımcı olan bir grup olarak sunuyor. Bunun, onların gerçek kimliğini yanlış bir şekilde yansıttığını düşünüyorum. Orada bir terör örgütü olarak bulunuyorlar. Eğer DAEŞ’e karşı olan her grubu kutsallaştırırsanız, o zaman bölgedeki diğer devletleri ve grupları da hesaba katmamız gerekir. Bölgedeki her aktör, farklı nedenlerle DAEŞ’e karşı mücadele etti. Genel olarak, YPG’nin PKK’nın bir uzantısı olduğunu biliyoruz. Kadrolarını Türkiye, İran, Irak ve bazı Avrupa ülkelerinden gelen kişilerle doldurdular. Bunlar uluslararası terörist savaşçılar olarak listeleniyorlar. Ancak maalesef, Batılı dostlarımız bu gerçeğe gözlerini kapıyorlar. YPG’nin PKK’nın bir uzantısı olduğu gerçeğini görmezden geliyorlar” dedi.

ABD’ye SDG’ye olan desteğine son verme çağrısı yapılıp yapılmadığına ilişkin soruya cevabında Fidan, “Uzun bir süredir bu konuda onlara çağrıda bulunuyoruz” dedi. Bu durumun eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde başladığına dikkat çeken Fidan, “O zamanlar bize yaptıkları açıklama, bunun geçici bir tedbir olacağı yönündeydi. Ancak durum böyle olmadı. Geçici bir çözümden, uzun vadeli bir düzene dönüştü. Geçen yıldan itibaren Amerikan yönetimiyle bu meseleyi nasıl ele alabileceğimiz konusunda bazı görüşmeler yapmaya başladık. Çünkü bu durum açık bir şekilde Türkiye’nin ulusal çıkarlarını tehdit ediyor. Ancak bölgedeki belirli dengeleri bozmak istemiyoruz. Yine de ulusal çıkarlarımızın korunmasını ve güvence altına alınmasını sağlamak zorundayız. Bu nedenle onlarla konuşuyoruz” dedi.

Ayn El Arab’a büyük bir operasyon söz konusu olup olmayacağına ilişkin bir soru alan Fidan, “Şunu belirtmek isterim ki, Şam’da şu anda yeni bir yönetim var. Bu durum öncelikli olarak onların sorumluluğunda. Eğer bu konuyu düzgün bir şekilde ele alırlarsa, bizim müdahale etmemiz için bir sebep kalmayacağını düşünüyorum” dedi.

Fidan, Suriye’deki yeni hükümetin ülkenin tamamı üzerinde kontrol sağlaması gerektiğini ifade etti.

Özerk bölge sorusu

Suriye’nin kuzeyinde özerk bir bölge veya entitenin Türkiye açısından bir tehdit oluşturup oluşturmayacağı yönündeki soruya cevap veren Fidan, “Sanırım Suriye halkı adına konuşmam doğru olmaz, çünkü bu, Suriyelilerin karar vereceği bir mesele. Ancak Türk politikası açısından şunu söyleyebilirim: Kürt, Arap ve Türkmen sivillerin kendi yerlerinde, yani memleketlerinde yaşamalarını isteriz. Bu insanlar rahatsız edilmemeli, zorla yerlerinden edilmemelidir. Eğer göç etmek zorunda kalanlar varsa, memleketlerine geri dönebilmelidirler. Özellikle sivillerin, yaşadıkları yerde huzur içinde yaşamaları sağlanmalıdır” dedi.

Türk askerinin Suriye’deki durumu

Suriye’deki geçici hükümete bağlı güçlerin ülke topraklarının tamamını kontrol altına alması sonrasında Türk askerinin Suriye’den çekilmesinin söz konusu olup olmayacağı yönündeki soruya Fidan, “Bilindiği üzere, Türkiye’nin Suriye’deki varlığının iki ana hedefi var. Birincisi, Türkiye’ye yönelik kitlesel göçün artmasını önlemek. Muhaliflerin kontrolündeki bölgelerde, o zamanlar beş milyon civarında insan yaşıyordu. İkinci olarak ise terörle mücadele bizim için öncelikli bir konu. Şu anda, ana endişelerimizin ortadan kalktığını gördüğümüzde, Suriye’de kalmamız için bir neden olmadığını düşünüyoruz. Bu açıdan doğru yönde doğru adımlar atıldığını görüyoruz.” dedi ve ekledi; “Ancak biliyorsunuz, bu oldukça yeni bir durum. Sanırım henüz sadece iki hafta oldu. Bu noktada, durumun nasıl gelişeceğini görmek için onlara biraz daha zaman tanımamız gerektiğini düşünüyorum”

Türkiye, Şam’daki geçiş otoritesini tanıyor mu?

Türkiye’nin Şam’daki geçiş otoritesine bakışına ilişkin soruya cevabında Fidan, “Biz mevcut yönetimi, yeni yönetimi, Türkiye ve uluslararası muhataplar için meşru bir ortak olarak tanıyoruz. Bu nedenle onlarla iletişim kurmaya başladık. Büyükelçiliğimizi yeniden açtık ve büyükelçilerimize yerel ve merkezi yetkililerle temas kurmaları talimatını verdik.” dedi.

Bir süre önce Türkiye’yi ziyaret eden Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de Şam’daki yeni yönetimin doğru adımları atmaları halinde yaptırımları kaldırmaya hazır oldukları mesajı verdiğini vurgulayan Fidan, “Çünkü yaptırımların devam etmesiyle kalkınma ve göçmenlerin geri dönüşü aynı anda sağlanamaz. Yeni hükümetin halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak, kalkınma yönünde adımlar atmak ve mültecilerin geri dönebileceği bir ortam yaratmak için yaptırımlardan kurtulması gerekiyor” dedi.

AB ve ABD’nin bu çerçevede Şam’daki otoriteyi meşru bir hükümet olarak tanımasının gerekli olup olmadığına ilişkin soruya cevabında Fidan, “Sanırım burada iki tür tanım var: biri yasal olarak tanıma, diğeri ise fiili adımlar. Şu anda fiili adımlar söz konusu. Şam’daki hükümetle iletişim kurulması, onlarla temas tesis edilmesi ve görüşmeler çoktan başladı. BM, AB ve bazı Avrupa ülkelerinden yetkililerin de Şam’daki hükümetle temas kurduklarını görüyoruz” dedi.

HTŞ, Türkiye’nin terör listesinden çıkarılacak mı?

Dışişleri Bakanı Fidan, Suriyeli muhaliflerin önemli bileşenlerinden HTŞ’nin Türkiye’nin terör listesinden çıkarılmasına ilişkin bir soruya cevabında, “Bana sorarsanız, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası toplumun bu ismi terör listesinden kaldırması gerekiyor” dedi.

Türkiye’nin bu konuda uluslararası toplumun adımını mı bekleyeceği yönündeki soruya Fidan, “Buna evet diyemem çünkü biz farklı bir adım atacağız. Geçmişte yaptığımız şeyler, BM Güvenlik Konseyi kararlarına uygun olarak yapılmıştı. Ancak son gelişmeler ışığında başka bir karar alabiliriz diye düşünüyorum” dedi.

Suriyeli mülteciler, Suriye’ye geri gönderilecek mi?

Türkiye’deki Suriyeli mültecilerin durumu ve bunların yurtlarına gönderilmesinin söz konusu olup olmadığına ilişkin bir soruya cevap veren Fidan, “Hayır, onları geri göndermiyoruz. Yeni ortamı değerlendirerek, gönüllü ve güvenli bir şekilde geri dönmek isterlerse, elbette geri dönmeleri memnuniyetle karşılanır” dedi.

Suriye’ye dönüşlerde artış yaşandığını vurgulayan Fidan, “Daha fazla istikrar ve güvenlik sağlandıkça, daha fazla insanın geri döneceğini düşünüyorum. Ancak şu an itibarıyla, birçok kişi için bunun hala erken olduğunu söyleyebiliriz” dedi.

HTŞ, terör örgütleriyle bağlarını kopardı mı?

HTŞ’nin terör örgütleri ile olan bağlarını koparıp koparmadığına ilişkin bir soru olan Fidan, “Öyle olduğunu düşünüyorum çünkü biliyorsunuz, bu göreve gelmeden önce 13 yıl boyunca istihbarat teşkilatımızın başkanlığını yaptım ve İdlib, sınırımızın hemen yanında yer alan bir yerleşim yeri. Terörizm faaliyetleri ve terör bağlantılarını yakından takip ediyorduk. HTŞ’nin El Kaide, DAEŞ ve diğer radikal unsurlardan ayrılma konusunda büyük adımlar attığını düşünüyorum”. dedi.

Rusya ve İran nasıl ikna edildi?

Rusya ve İran’ın Esed rejimini desteklemeye çalışmaktan vazgeçmeye nasıl ikna edildiği yönünde bir soru alan Fidan, “Kesinlikle kendileriyle görüştük ve mesajlarımızı ilettik. Çünkü dediğim gibi, yakın geçmişimizden çok büyük dersler çıkardık” dedi.

Fidan, “Onlarla açık ve dürüst bir şekilde görüştük, her konuyu masaya yatırdık ve meseleleri tek tek ele almaya çalıştık. Biliyorsunuz, Ruslar ve İranlılar uzun süredir Suriye’de bulunuyor ve Suriye rejiminin olumsuz yönde nasıl ilerlediğini çok iyi biliyorlar. Esad rejiminin ve bölgenin sorunlarına oldukça aşinalar. Dolayısıyla, bir noktada bizim mesajlarımızın da doğru olduğu sonucuna vardıklarını düşünüyorum” dedi.

İran ve Rusya’nın bu konuda Suriye’deki varlıklarının devamı konusunda bir garanti alıp almadıkları yönündeki soruya Fidan, Suriye halkının adına konuşamayacağı şeklinde cevap verdi.

Türkiye’nin muhaliflerin operasyon planından haberi var mıydı?

Türkiye’nin muhaliflerin Halep, Hama, Humus ve Şam’a ilerleyen büyük çaplı operasyon planlarından haberi olup olmadığına ilişkin bir soruya Fidan, “Uzun zamandır bilhassa HTŞ’nin böyle bir niyetinin olduğunu biliyorduk. Ancak bizim tutumumuz, her zaman için iki ana endişemiz üzerinde şekillendi. Birincisi, Suriye’de daha büyük bir istikrarsızlık sonucu daha büyük bir göç akını oluşması ve ikincisi, terörizmin artan seviyeleri idi. Son iki üç yıldır, bölgenin oldukça zayıf olduğunu ve kuzeyden gelecek beklenmedik bir askeri saldırının muhalefet güçleri lehine bir başarıya yol açabileceğini biliyorduk. Ancak bu durumun, İranlılar ve Rusların ağır silahlar kullanarak özellikle sivil nüfusu hedef alıp ayrım gözetmeksizin bombalamaya başlayıp başlamayacağı konusunda bir garanti sağlamadığını da biliyorduk. Bu tür bir durum, muhalefet kontrolündeki bölgelerde terör, panik ve şok yaratabilirdi” dedi.

Fidan, “Ancak şu anda onların bu kararı aldığını gördüğümüzde, bizim görevimiz bunu kontrol altına almak ve sürecin sorunsuz bir şekilde ilerlemesini sağlamak oldu. İşte bu yüzden diplomatik adımların ve çabaların özellikle önemli olduğunu düşündük” şeklinde konuştu.

Esed rejiminin düşüşü Türkiye’nin nüfuzunu artırdı mı?

Esed rejiminin düşüşünün Türkiye’nin Suriye’deki nüfuzunu ne yönde etkilediği şeklindeki soruya cevabında Fidan, “Artan şeyin Türkiye’nin sorumluluğu olduğunu söyleyebilirim” dedi.

Fidan, “Komşu bir ülke olarak özellikle yeni reforme edilmiş hükümete teknik destek sağlama konusunda elimizden gelenin en iyisini yapmamız gerekiyor. Şu anki hükümet, iflas durumunda zira hiçbir finansal araç mevcut değil, bankacılık sistemi çalışmıyor, hatta havaalanları bile faaliyette değil. Yeni hükümetin ülkeyi yeniden inşa etmek için büyük bir titizlikle çalışması gerekiyor” dedi.

Türkiye’nin nüfuzunu Suriye halkına yardım ve işbirliği için kullanmak istediğini ifade eden Fidan, “Özellikle bölge ülkelerinin Türkiye’nin Suriye’ye herhangi bir şekilde hükmettiği izlenimini edinmesini istemiyoruz” dedi.

Fidan, “Çünkü bölgede bazı ülkelerin yaptığı hataları tekrarlamayacağız. Birincisi, bu, tüm Suriye halkına karşı saygısız bir davranış olur. İkincisi, hiçbir ülke Suriye’nin tüm sorunlarını tek başına çözemez. Bu nedenle birlikte çalışmak zorundayız. Dediğim gibi, ortak bir amaç doğrultusunda hareket etmeliyiz” şeklinde konuştu.

Uluslararası ve bölgesel toplum olarak Şam’daki yeni hükümetten beklentileri sıralayan Fidan, “a) Terörist gruplarla, özellikle DAEŞ ve PKK ile iç içe olmaları ve karışmalarını istemiyoruz, b) Komşu ülkelere tehdit oluşturmamalarını istiyoruz, c) Hristiyanlar, Aleviler, Yezidiler, Türkmenler ve Kürtler gibi azınlıklara kötü muamele yapılmamasını istiyoruz. Kapsayıcı bir hükümet kurmalarını bekliyoruz ve d) Toprak bütünlüğü, siyasi birlik ve egemenliği sağlamalarını istiyoruz” dedi.

ABD’nin Suriye’de PKK’nın uzantısı SDG’ye destek vermesinin oluşturduğu risklere ilişkin bir soruya cevap veren Fidan, “Bu tam olarak, yıllardır kaçınmaya çalıştığımız bir durum. Hem ABD ile bir çatışma rotasına girmemeye çalışıyoruz hem de aynı anda terörizm tehdidini ele alıyoruz. Bu nedenle, Suriye’deki Amerikan güçleriyle bir çatışmayı önleme mekanizması kurduk. Terör hedeflerine yönelik istihbarat ve askeri operasyonlarımızı yürütürken aynı zamanda Amerikalılarla bu mekanizmayı işler hale getirdik. Bu, diplomatik ve askeri açıdan oldukça zorlu bir görevdi. Şimdiye kadar bu noktaya geldik, ancak her zaman büyük bir çatışma riskiyle karşı karşıya kaldık. Çünkü dediğim gibi, onların varlığı var ve bizim için bir varoluşsal tehdit söz konusu. Şimdi her iki taraf da bu sorunu tanıyor ve buna göre adımlar atıyoruz” dedi.

Fidan, “Başkan Trump, başkan olduğu dönemde birkaç kez bu politikaların terk edilmesi talimatını verdi ama maalesef kimse onu dinlemedi.”

Fidan, ABD ve Türkiye’nin Suriye’deki menfaatleri arasındaki çatışma döneminde sona gelindiğini ifade etti.

“Geri adım atmamız mümkün değil”

ABD’nin Türkiye’den Suriye’nin kuzeyine operasyon yapmaktan vazgeçmesini talep edip etmediği yönünde bir soru alan Fidan, “Her zaman DAEŞ ile ilgili operasyonların aksatılmamasına vurgu yapılıyor. Tabii bize, ‘Terör tehditlerine karşı adım atmayın’ diyemezler, çünkü bu bizim dikkate alacağımız bir şey değil. Bu konuda geri adım atmamız mümkün değil ve onlar da bunu yapmamızı bekleyemezler.” şeklinde konuştu.

Fidan, “Bizim söylediğimiz şey şu. Burada başka bir yol bulunması gerekiyor çünkü operasyonlarımıza devam edeceğiz. Uluslararası toplum, DAEŞ mahkumları bahanesiyle PKK/YPG tarafından rehin tutulmamalı veya şantaja maruz bırakılmamalı” dedi.

İsrail’e tepki

İsrail’in Suriye’deki eylemlerine de değinen Fidan, “Şu anda İsrail tarafından büyük bir provokasyon ortaya konulduğunu düşünüyorum. Netanyahu hükümeti yalnızca soykırımcı değil, aynı zamanda intihara meyilli bir politika izliyor. Bu, sadece Araplar ve Müslümanlar için değil, aynı zamanda Yahudi halkı ve İsrail’in geleceği için de büyük bir tehdit oluşturuyor ve gelecek nesillere kötü bir miras bırakıyor.” şeklinde ifade etti.

Suriye’deki durumun Gazze’ye yansımalarını ve durumun Gazze’nin daha fazla izolasyonu anlamına gelip gelmeyeceğini de değerlendiren Fidan, “Umarım öyle olmaz, çünkü uluslararası toplum olarak, özellikle Türkiye’nin öncülüğünde, onları asla yalnız bırakmayacağız. Onlara yardım etmek ve destek sağlamak için elimizden gelen her şeyi yapacağız.” ifadelerini kullandı.

“İran’ın Suriye’deki varlığı Gazze’de büyük bir soykırımı engellemedi”

İran’ın dini lideri Ayetullah Hamaney’in Suriye’de olanların ABD ve İsrail’in planları olduğuna ilişkin açıklamasını da değerlendiren Fidan, “Bu konuyu belki bin kez tartıştık. Ancak onların Suriye’deki varlığı, Gazze’de büyük bir soykırımı engelleyemedi” dedi.

Fidan: “Yakın geçmişimizden dersler çıkardık” yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Suriye’deki devrim sonrası ortaya çıkan güç boşluğunu değerlendiren İsrail birlikleri, önce Hemron Dağı’nı, ardından Kuneytra ilini ele geçirdi. Şam kırsalında da ilerleme kaydeden İsrail Ordusu, bölgede lojistik altyapı inşasına başladı.

İsrail Ordu Muhabiri, yaşananları şu ifadelerle aktardı: “İsrail askerleri hiçbir mukavemetle karşılaşmadan Suriye sınırından içeri girdi ve kontrol noktalarını ele geçirdi.”

Muhabir, İsrail’in ele geçirdiği bölgelerde elektrik ve su gibi altyapı kompleksleri kurmaya başladığını ve askeri yapılar inşa ederek kalıcılık için adımlar attığını belirtti.

“İsrail Ordusu bölgede uzun süre kalıcı olmak için daha fazla hazırlık yapıyor” diyen muhabir, İsrail’in işgal ettiği toprakları iade etmesinin düşük bir ihtimal olduğunu vurguladı.

Muhabir ayrıca, “Burada gelişmelerin nasıl süreceğini bilemiyoruz. İsrail Ordusu belki de burada kalıcı olmak zorunda kalacak” diyerek İsrail’in Suriye’deki varlığını genişletme olasılığını dile getirdi.

Terör devleti İsrail’in ordu muhabirinden itiraf: “Suriye’yi kalıcı işgal hazırlıkları hızlandırıldı” yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

İsrail, Beşar Esad rejiminin olası düşüşüne hazırlanırken, stratejik silahların muhalif grupların eline geçme riskine karşı endişelerini artırıyor. Washington ve bölge ülkeleri de Suriye’deki bu gelişmeleri yakından izliyor.

Hızla çöken savunma hatları

Suriye ordusunun savunma hatlarının son 24 saat içinde hızla çökmesi, İsrailli ve ABD’li yetkililer arasında ciddi kaygılar yarattı. Axios’a konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, Halep’in ardından Hama’nın da muhaliflerin eline geçmesinin, Esad rejiminin çöküşünü hızlandırabileceğini belirtti. Yetkili, Şam’ın düşme ihtimalinin artık daha olası göründüğünü ifade etti.

ABD’li bir yetkili ise Suriye ordusunun gerçek anlamda direniş göstermediğini ve rejimin büyük bir meydan okumayla karşı karşıya olduğunu söyledi. Yetkili, “Esad rejiminin acil bir tehlike altında olduğunu düşünmüyoruz ancak bu, rejimin karşılaştığı en büyük tehdit” dedi.

İsrail Suriye sınırında önlemleri artırıyor

Axios’a konuşan İsrailli yetkililer, Suriye’deki gelişmeler üzerine İsrail ordusunun sınırda yüksek alarm durumuna geçtiğini belirtti. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ordu komuta kademesiyle acil bir toplantı düzenlerken, Perşembe akşamı yapılacak İsrail Güvenlik Kabinesi toplantısında Suriye’deki durumun öncelikli gündem olacağı açıklandı.

İsrail, HTŞ gibi muhalif grupların Suriye’de güç kazanmasından endişe ederken, aynı zamanda İran ve Hizbullah’ın bölgedeki etkisinin artmasından da kaygı duyuyor. Axios, İsrail’in Washington’a bu iki senaryonun da İsrail için ciddi tehdit oluşturduğunu aktardığını bildirdi.

Bölgesel ve küresel endişeler

ABD’li yetkililer, İsrail’in yanı sıra Mısır ve Ürdün’ün de son günlerde Washington’a Suriye’deki gelişmelerle ilgili endişelerini ilettiğini belirtti. Özellikle İran destekli güçlerin Suriye’deki etkisini artırması olasılığı, bölge ülkelerinde kaygıya yol açıyor.

Stratejik silahlar risk altında

İsrailli yetkililer, Esad rejiminin çökmesi durumunda stratejik silahların HTŞ ve diğer grupların eline geçme riskine dikkat çekti. Bu senaryonun, İsrail ve bölge ülkeleri için büyük bir tehdit oluşturacağı vurgulanıyor. Axios, İsrail’in bu ihtimal karşısında sınır güvenliğini artırmaya yönelik hazırlıklarını yoğunlaştırdığını aktardı.

İsrail muhaliflerin Suriye’deki ilerleyişinden endişeli yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.