Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı’na sunulan yeni bir soru önergesi, İstanbul’un geleceğini tehdit eden “Kanal İstanbul Projesi” kapsamındaki yapılaşma ısrarını ve bu ısrarın maliyetini gözler önüne serdi. İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği önergede, şehrin can damarı olan su havzalarının nasıl betona gömüldüğünü tek tek sıraladı.

Sazlıdere Barajı betona teslim ediliyor

Önergede, İSKİ’nin “yapılaşma olmamalı” şeklindeki bilimsel uyarılarına rağmen Sazlıdere Barajı havzasının Bakanlık ve TOKİ eliyle şantiye alanına çevrildiği vurgulandı. Bekin, 2,5 milyon metrekarelik devasa bir alana yapılması planlanan konut ve ticaret merkezi projelerine verilen “ÇED Olumlu” kararıyla sürecin hızlandırıldığını belirtti.

Doğan Bekin, İstanbul’da yaklaşık 750 bin kişiye hayat veren Sazlıdere Su Havzası’nın, Cumhurbaşkanlığı kararıyla “içme suyu kaynağı” vasfının kağıt üzerinde kaldırılarak yok edildiğine dikkat çekti. Bekin, “Baraj çevresinde yaklaşık 40 bin kişinin yaşayacağı yeni bir yerleşim merkezi kurularak İstanbul’un su güvenliği tehlikeye atılıyor” ifadelerini kullandı.

Tarım arazilerine “Tarım Dışı” kılıfı

Projenin yarattığı tahribat sadece su ile sınırlı kalmadı. Bekin’in paylaştığı verilere göre, proje alanında bulunan ve İstanbul’un gıda güvenliği için kritik öneme sahip 12 bin 594 hektarlık verimli tarım arazisi, yapılaşmanın önünü açmak için “tarım dışı alan” olarak ilan edildi.

“Sosyal Konut” adı altında milyarlarca liralık harcama

Soru önergesinde, “250 Bin Sosyal Konut Projesi” adı altında yürütülen inşaatların maliyeti de dudak uçuklattı. Bekin, dar gelirli vatandaşların ev sahibi yapılması amacıyla lanse edilen ancak lüks konutlara dönüşen projenin mali bilançosunu şöyle açıkladı:

“13, 14 ve 15’inci bölge projeleri için 14 milyar 694 milyon TL, 16 ve 17’nci bölge inşaatlarına ise 14 milyar 503 milyon TL olmak üzere toplamda devasa bir harcama yapılacaktır”.

Bakan Kurum’a zor sorular: Bu konutları kimler aldı?

İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Bakan Murat Kurum’a yönelttiği sorularda projenin “sosyal” yönünü ve bilimsel dayanaklarını sorguladı. Bekin’in yanıt aradığı kritik sorular şunlar oldu:

Sosyal Konut Çelişkisi: Kanal İstanbul kapsamındaki bu projelerin “Sosyal Konut” olarak tanımlanmasının gerekçesi nedir? Çok yüksek fiyatlara sahip olduğu bilinen bu konutların satışı kimlere yapılmıştır?.

Dar Gelirli Payı: Tahmini 40 bin kişinin yaşayacağı bu konutlardan ne kadarı gerçekten dar gelirli vatandaşlarımıza ayrılmıştır?.

Su Krizi Çözümü: İSKİ’nin uyarılarına rağmen Sazlıdere Barajı’nın devre dışı bırakılmasıyla oluşacak su açığı için Bakanlığınız hangi alternatif çözümleri üretmiştir?.

Bilimsel Kriter: 2,5 milyon metrekarelik alana verilen “ÇED Olumlu” kararı hangi bilimsel kritere dayanmaktadır?.

İhaleler Kime Gitti: Kanal İstanbul kapsamındaki bu konutların yapım işi hangi inşaat firmalarına verilmiştir?.

Bekin, İstanbul’un hem su sorunuyla hem de yüksek nüfus yoğunluğuyla boğuştuğu bir dönemde, bu projenin şehirde yarattığı tahribatı daha da artıracağını belirterek yetkilileri uyardı.

Doğan Bekin’den Bakan Kurum’a zor sorular: 750 bin kişinin suyu ne olacak? yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

İPA’nın sosyal medya üzerinden duyurduğu verilere göre, Kanal İstanbul’a en büyük itiraz doğa kıyımı endişesiyle geliyor. Katılımcıların yüzde 53,8’i projenin çevreye büyük zarar vereceğini düşünüyor. Öte yandan, yüzde 39,1’i ise İstanbul gibi birinci derece deprem bölgesinde bu denli büyük bir inşaat projesinin riski artıracağı görüşünde.

Rant Projesi Olabilir mi?

Projenin bir ihtiyaç değil, rant projesi olduğuna inananların oranı da dikkat çekici: Yüzde 31,2. Yani her üç kişiden biri, Kanal İstanbul’un kamu yararı değil, kentsel spekülasyon amacıyla gündeme getirildiğini düşünüyor.

Proje tartışmaları devam ederken, halkın büyük çoğunluğunun karşı duruşu, siyasi ve yerel yönetim kararları üzerinde de baskı oluşturacak gibi görünüyor.

İstanbullulardan ‘Kanal İstanbul’ isyanı! Anket gerçeği ortaya koydu yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un “Kanal İstanbul şu an gündemimizde yok” sözlerinden yalnızca bir gün sonra, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’ndan sert ve net bir çıkış geldi: “Kanal İstanbul’u kesinlikle yapacağız.”

”Doğru Finasman” Vurgusu!

Abdulkadir Uraloğlu, projeden asla vazgeçilmediğini vurgulayarak “Bugün gündemimizde değil ama günü geldiğinde, doğru finansmanı bulduğumuzda mutlaka yapacağız” dedi. Bu açıklama, hükümetin büyük projelerdeki stratejik tutarsızlığına dair soru işaretlerini artırdı.

Çevre Bakanı Murat Kurum’un “gündem dışı” açıklamasının ardından gelen bu net beyan, hükümet içinde Kanal İstanbul konusunda bir görüş birliği olup olmadığı sorusunu akıllara getirdi. Muhalefet ise bu çelişkili açıklamaları “milletle alay etmek” olarak değerlendiriyor.

İktidar Kanal İstanbul’dan vazgeçemiyor! Bakanlar birbiriyle çelişti yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul ve çevresinde hissedilen şiddetli depremin ardından yayımlanan açıklamada, yalnızca geçmiş olsun mesajları değil, net uyarılar da yer aldı. TMMOB, “afete dayanıklı kentleşme”, “etkili mevzuat”, “güçlü kurumsal yapılanma” ve “afet farkındalığı yüksek bir toplum” çağrısında bulundu.

“Siyasal İktidar Rant Peşinde, Halk Hayatta Kalma Mücadelesinde”

TMMOB, Kanal İstanbul gibi projelerin kamu kaynaklarını tükettiğini vurgulayarak, “Rant uğruna İstanbul’u ve İstanbulluları feda etmeyin” ifadeleriyle hükümeti sert bir dille eleştirdi.

Açıklamada, “Kanal İstanbul için harcanmak istenen bütçe, İstanbul ve çevresinin deprem risklerini azaltmak için kullanılmalıdır. Büyük can ve mal kayıplarına neden olabilecek bir deprem riskiyle karşı karşıya olan İstanbul’un önceliği Kanal değil, depremdir.” denilerek hükümetin önceliklerinin halk güvenliğiyle bağdaşmadığı ima edildi.

“Afetlere Bilimle Direnilir, Betonla Değil”

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu açıklamasında ayrıca, sürdürülebilir ve bilim temelli bir afet yönetimi anlayışının şart olduğu, “acılar tekrarlanmasın” diyorsak kentsel planlamanın tamamen gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Depremin ardından hükümete uyarı: “İstanbul’un önceliği kanal ya da rant değil, deprem! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Vekili ve AR-GE’den Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Doğan Aydal, dikkat çeken bir açıklamayla AK Parti Hükümeti’nin ‘Kanal İstanbul’ projesinden fiilen vazgeçtiğini belirtti. Ancak Prof. Aydal’a göre hükümet, projeyi terk etmiş gibi görünse de bölgedeki inşaat faaliyetleriyle İstanbul’u ciddi bir su krizi ile karşı karşıya bırakma riski taşıyor.

“İstanbul Susuz Kalabilir”

AK Parti hükümetinin Kanal İstanbul projesinden vazgeçmiş gibi göründüğünü ama bölgede devam eden inşaatların ‘su krizine’ yol açabileceğini belirten Aydal şunları söyledi:

“AK Parti, her fırsatta aksini söylese de Kanal İstanbul’u yapmanın Ülkeye tahminlerinde ötesinde zarar vereceğinin farkına varmış gözükmektedir. “Kanal İstanbul Asla Yapılmamalıdır” kitabımızda da öz olarak belirttiğimiz gibi, Montrö Sözleşmesinin Ülkemize sağladığı avantajların kaybolacak olması, Trakya Bölgemizdeki askeri mahzurlar, İstanbul’a su taşıyan kaynakların tahrip olması, Boğazlardan geçen gemi sayılarının her yıl azalması, Kanal İstanbul üzerine yapılacak köprülerin maliyeti, Kanal bölgesinden yapılacak hafriyatın 3 milyar tonu bulması ve bunların döküleceği yerin belirlenememesi, Türkiye-Avrupa birliği arasında gerçekleşen 210 milyar dolar civarındaki ticaret hacminin etkilenmesi, Tuna nehrinin bütün pisliklerinin akıntılar sebebiyle Marmara Denizine akacak olması, Bölgenin Deprem kuşağı içinde olması, Kanal Bölgesindeki inşaatlar sebebiyle tahrip olacak elektrik, su doğalgaz hatlarının yeniden yapımındaki maliyetler, İstanbul havalimanının altındaki Kömür havzalarında oluşacak çökmeler, Trakya bölgesindeki yeraltı su seviyesinin çok düşmesi, Ortodox Ekümenliğinin Kanal ile İstanbul boğazı arasındaki bölgede Vatikan benzeri bir devletçik kurma hayalleri bu kararlarının değişiminde etkili olmuştur. Ancak siyaseten hem vazgeçmiş gözükmemek, hem de önceden söz verilen, belki de müteahhitlerce parası önceden tahsil edilen binaları Katar, BAE ve yurtiçi sahiplerine vermek için böyle bir yol izliyor olabilirler. Bilindiği gibi bu süreçte AK Parti hükümetinin Katar, BAE ve benzeri ülkelere bu bölgede Kanal manzaralı evler vaat ettiği hatta satışa çıkarttığı medyada sıkça yazılan konulardan olmuştur. Zira daha öncede İpekyolu Projesi kapsamında Sazlıdere üzerinde yapılacak bir köprü için de aynı taktiği kullanmış, köprüyü Kanal İstanbul için yaptıklarını ifade etmişlerdi. ”

“Bölgeye Gelecek Yüz binlerce Kişi İstanbul’a Su Sıkıntısı Oluşturacaktır”

Hükümetin inşaat projesine dikkat çeken Aydal, bölgede oluşacak su krizinin altını çizerek tahribatı şu şekilde anlattı:

“AK Parti, İstanbul Belediye Başkanlığını CHP’ye kaptırmasından sonra bölgede Kanunen Belediyenin alması gereken hiçbir kararda olumlu sonuçlar alamamış, İSKİ’ye karşı bütün davaları kaybetmiştir. Ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ilgili iptal kararlarını Bölge İdare Mahkemesine taşıması neticesinde, Bölge İdare Mahkemesi ilgili imar planlarına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Meslek Odalarının da söz konusu planlara ilişkin iptal davaları bulunmasını gerekçe göstererek, konusuz kalmasından bahisle İSKİ’nin açtığı davalarda iptal kararlarını kaldırmıştır. Bölgede halen yapımı devam eden Baklalı-Boyalık Toplu Konut Projesi, Dursunköy Emlak konut-THY Konutları ve Sazlıbosna TOKİ konutları adı altında toplam 170.000 kişinin yaşayacağı üç konut projesi bulunmaktadır. AK Parti Hükümetinin Sazlıdere Barajı kenarında yaptığı toplu konut projeleri İstanbul’u su sıkıntısı içinde bırakmanın ilk hamlesidir. İstanbul’a mevcut haliyle bile yetmeyen su potansiyeli yüzbinlerce kişinin bölgeye yerleşmesinden sonra daha da sıkıntılı bir hal alacaktır. Malum olduğu üzere İstanbul su ihtiyacının önemli bir kısmı Terkos, Büyükçekmece, Sazlıdere, Alibey barajı gibi barajlardan gelmektedir. Sazlıdere barajının katkısı yaklaşık 16 milyon metreküp civarındadır.”

“İstanbul’a Su Gönderilmesi Yasaklanabilir”

Prof. Dr. Doğan Aydal, İstanbul’a su gönderilmesinin bizzat Cumhurbaşkanlığınca yasaklanabileceğini ifade ederek şunları kaydetti:

“Cumhurbaşkanlığı Sazlıdere barajını İstanbul’a su sağlayan baraj olmaktan çıkarmıştır. Sazlıdere Barajı’nın 15.09.2022 tarih ve 6065 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile İstanbul’a içme suyu tahsis oranının % 100’den % 0’a indirildiği belirtilmektedir. Ancak yetkililer bu yazının İBB’ye ulaşmadığını ifade etmektedirler. Yakın zamanda Terkos Gölü, Büyükçekmece, Alibey barajları çevresinde İnşaatlara başlanabilir ve benzer kararlar alınıp İstanbul’a su gönderilmesi Cumhurbaşkanlığınca yasaklanabilir. Bölgede yerleştirilmesi düşünülen nüfusun 500.000 kişiden fazla olacağı söylenmektedir. İşte o zaman İstanbul büyük bir su sıkıntısı içine düşecektir.”

“Yapılan Binalar İBB’ye göre Gecekondu Hükmündedir”

İnşa edilen yapıların gecekondu hükmünde olduğu söyleyen Aydal, şu şekilde konuştu:

“Hükümetin bütün desteğine rağmen bu binalar kaçak yapılar hükmündedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi elindeki kanuni imkanları kullanarak bu binalara atıksu deşarj bağlantısı, su aboneliği vermemiştir. Bu binaları temiz su havzasında oluşturacağı kirlilik Sazlıdere barajındaki suları içilebilir su olmaktan çıkaracaktır. Yapıların içme suyu, yağmur suyu ve atık su bağlantıları için muhtelif şirket başvurularıyla bağlantı noktası ve deşarj noktalarının bildirilmesi taleplerine planın havza mevzuatına aykırı olması ve İBB’nin olumlu görüşü bulunmaması sebebiyle 21.10.2024 tarihli ve 1213400 sayılı yazı ile İBB’ce olumsuz görüş bildirilmiştir. Özellikle Sazlıbosna TOKİ konutları bir baraja yaklaşılmaması gereken ve kırmızı hatlarla belirlenen alan içine de taşmıştır. Böyle bir yapılaşmaya ÇED raporları düzenleyen Çevre bakanlığının nasıl müsaade ettiği de ayrı bir sorudur. Hükümet ve İBB arasındaki bu mücadelenin daha uzun müddet devam edeceği düşünülmektedir. Proje kapsamında müteahhit firmalardan 3’üne şantiye suyu aboneliği yapılmış iken, plan için iptal davası açılması akabinde abonelikler iptal edilmiştir. Halihazırda yapılara ait su ve atıksu abonelikleri yoktur. Bir başka deyişle bu binalar gecekondu hükmündedir. Bu detayları gördükten sonra İstanbul Belediye merkezli olayların sebepleri daha da anlaşılabilir bir durum almaktadır. ”

Yeniden Refahlı Prof. Aydal’dan ‘Kanal İstanbul’ uyarısı: “İstanbul’u susuz bırakacak!” yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.