Peki ne oldu da müzik bu kadar hızlı tüketilen bir şeye dönüştü? Kulaktan giren, kalpte yer bulur derler aslında mesele de tam da burada başlıyor. Müzik, sadece kulakları değil, ruhun kimyasını değiştiren bir araçtır. Nörobilim araştırmaları, melodilerin beynin limbik sistemini, yani duygu ve hafıza merkezini doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor. Mantık süzgeci devreye girmeden, fark etmeden bilinçaltımıza işler. Kalp ritmini değiştirebilir, ruh hâlini yönlendirebilir. Bu yüzden ne dinlediğimiz, sandığımızdan çok daha önemlidir. Bugünün popüler şarkılarına hiç dikkat ettiniz mi? Aynı melodiler, aynı tekrarlar, birbirine benzeyen nakaratlar.. yani içi boş bir tekrardan ibaret. Insan da ister istemez kendine soruyor, bu kadar benzerlik gerçekten tesadüf olabilir mi yoksa bizi aynı duyguya, aynı hıza, aynı tüketime yönlendiren görünmez bir düzen mi var?

Bu sorular yeni değil. 1981 yapımı bir filmde geçen bir sahne hala hafızalarımızda. Filmde karakterlerden biri şöyle diyordu: “On yıl sonra yepyeni bir kuşak yetişecek. Kılığı kıyafeti, yediği içtiği, saç şekli, dinlediği müzik bizim tarafımızdan empoze edilecek. Yepyeni bir dünya kuracağız. İnsanların hangi kitapları okuyacağını, hangi filmleri seyredeceğini biz tayin edeceğiz. Zaten bu filmleri çekenler, kitapları yazanlar da bizim ekibimiz olacak. Geniş bir sanatçı kadromuz var en iyi ressamlar, tiyatrocular, yazarlar, besteciler ve yönetmenler bünyemizde” deniliyordu. O gün kurgu gibi görünen bu sözler, bugün dijital platformlar ve algoritmalarla hayatın merkezine yerleşmiş durumda.

Tarih zaten müziğin ve sanatın en güçlü toplum mühendisliği araçlarından biri olduğunu defalarca kanıtladı. Savaş marşları korkuyu kolektif bir güce dönüştürdü. Nazi Almanyası Wagner’i, Soğuk Savaş döneminde CIA caz müziğini propaganda aracı olarak kullandı. Müzik, kitlelerin ruh halini, aidiyet duygusunu ve ideolojik yönelimlerini şekillendirmek için her daim sahnedeydi. Bugün ise araçlar değişti, yöntemler dijitalleşti ve küreselleşti. İtalyan besteci, tenor ve aktivist Joe Fallisi’nin bu bağlamda sarfettiği “Müzik ve film sektörü Siyonistlerin elinde. Sadece Batı’da değil tüm dünyada bu böyle. Ben müzik ajanslarını çok iyi bilirim ve Siyonistler piyasanın tüm ajanslarını bir şekilde elinde tutuyor” sözleri ziyadesiyle düşündürücü.. Sektörün belirli küresel odaklar tarafından kontrol edildiği yönündeki sözleri değişmeyen bir gerçeği işaret ediyor. Küresel müzik endüstrisi, birkaç dev şirketin tekelinde. Hangi sanatçının parlayacağına, hangi şarkının trend olacağına çoğu zaman bizim kültür kodlarımızı değil, küresel piyasa dinamiklerini ve algoritmaları dikkate alan bu yapılar karar veriyor.

Akademisyen Zeliha Bürtek’in “sosyal çürüme” tezi, bu manzarayı anlamlandırmamıza yardım ediyor. Anlamdan, derinlikten, değer üretmekten uzak, sadece tüketime ve anlık hazzı maksimize etmeye odaklı bir kültür, toplumun dilini, estetik algısını ve ahlaki dokusunu aşındırıyor. Müstehcen ve sığ sözler, sürekli tekrar yoluyla normalleşiyor. Araştırmalar, 1950’lere kıyasla şarkı sözlerindeki kelime çeşitliliğinin %50 azaldığını ortaya koyuyor. Bu, bir dilin ve hayal gücünün fakirleşmesidir. Bu tablo karşısında ilk adım farkındalık. Eleştirel bir dinleyici olmaktır. Yani kendimizi tanımalı Neden bu şarkıyı dinliyorum, Bana ne hissettiriyor? gibi soruları kendimize sormalıyız. Çünkü mesele, müziğin bir manipülasyon aracı olup olmadığından ziyade asıl mesele, müziğin bize hizmet eden bir dost mu, yoksa bizi yöneten bir efendi mi olacağıdır.

Bugünün popüler şarkılarına hiç dikkat ettiniz mi? içi boş bir tekrardan ibaret. yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de müzik üretiminin büyük ölçüde ticari kaygılarla yapıldığını belirten Akar, yapımcıların ve sektörün yönlendirmesiyle ortaya çıkan işlerin topluma bir şey katmadığını savundu. Sanatın özünde bir derdi, bir anlatısı olması gerektiğini vurgulayan Akar, yalnızca para kazanma hedefiyle yapılan üretimlerin müziği ruhsuzlaştırdığını ifade etti. Geçmiş dönemlerle günümüz müziğini karşılaştıran Akar, bazı şarkıların aradan yıllar geçmesine rağmen dinlenmeye devam etmesinin tesadüf olmadığını belirtti. Özellikle 1980’ler ve 1990’lar Türkçe pop müziğine işaret eden Akar, o dönemde üretilen eserlerin hâlâ ilgi görmesini “samimiyet, özgünlük ve duygu” ile açıkladı. Günümüzde ise birçok çalışmanın benzer kalıplarla, “kopyala yapıştır” anlayışıyla üretildiğini dile getirdi.

Algoritmalar sanatı değil, rakamları öne çıkarıyor!

Dijital müzik platformlarının müziğe erişilebilir kıldığını kolaylaştırdığını ancak aynı zamanda hızla tüketilebilen bir ürüne dönüştürdüğünü ve manipüle ettiğini belirten Akar, “Algoritmaların sanatsal kaliteye değil tıklanma ve izlenme sayılarını esas aldığını dile getirdi. Bu durumun nitelikli müziği ve iyi sanatçıları geri plana ittiğini niteliksiz ve günü birlik ünlüler kalitesiz işleri topluma dayattığını söyleyen sanatçı iyi şarkılar ve iyi sanatçılar toplumun gönlünde asla kaybolmaz ancak gündelik hayatta görünmez hale getiriliyor ve toplumun gündemi kalitesiz yanlış yönlendirici işlerle meşgul edilip dolduruluyor ve hafızalar kirletiliyor ancak kalplerde yine Aşık Veysel, Neşet Ertaş, Barış Manço ve Kayahan kalıyor. Bu sanatçılar bu duruma en büyük örnektir” dedi.

Gökhan Akar, müzik sektörünü eleştirdi: Müzik, ruhu olmayan bir gürültüye dönüştü! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Abdussamed Tosun: Tıp gibi yoğun, disiplin ve fedakârlık gerektiren bir meslek ile müzik gibi duyguların ön planda olduğu bir alanı aynı hayatın içinde taşıyorsunuz. Bu iki kimliğinizi (hekimlik ve müzisyenlik) nasıl bir dengede yürütüyorsunuz?

Murat Yürük: Aktif hekimlik hayatıma 2017 yılında başladığımdan beri müzikle arama ister istemez bir mesafe girdi. Acil tıp, müzikten tamamen farklı duygular içeriyor; sürekli karar vermek, hatasız olmak ve hızlı hareket etmek gerekiyor. Bu yüzden uzun bir süre sahnelerden uzak kaldım. Ancak geçtiğimiz yıl yeniden müzik üretimine döndüm ve şarkılarımı paylaşmaya başladım. İki işi aynı anda tam anlamıyla yürütmek hâlâ zor. Keşke bunu yapabilseydim diyebilirim. Acilin sert, yoğun temposundan çıkarak müziğin yumuşacık ve rahatlatıcı dünyasına geçmek ise gerçekten çok güzel bir duygu. Müzik, içimde biriken stresi ve enerjiyi atmamı sağlıyor. İki alan birbirinin tezatı olsa da ben onları ayrı ayrı yaşamaya çalışıyorum ve adeta günümü ikiye bölerek her biri için farklı bir zaman yaratıyorum.

Abdussamed Tosun: İlk şarkınızı yayınladığınız anı hatırlıyor musunuz? O gün hayatınızda neler değişti?

Murat Yürük: Elbette hatırlıyorum. İlk şarkımı 2012 baharında yayınladım ve o an benim için çok özel bir dönüm noktasıydı. İçimde yıllarca biriktirdiğim duyguların ve melodilerin artık sadece bana ait olmaktan çıkıp dünyayla buluştuğunu görmek tarifsiz bir mutluluktu. Üstelik çıkış şarkım “Akrep Burcuyum” gibi dikkat çeken ve kulağa ilginç gelen bir parça olmuştu, bu da deneyimi daha eğlenceli kıldı. O dönem sahneye yeni çıkıyordum; sahneden ziyade dijital bir mecradan insanlara ulaşmak tuhaf ama bir o kadar da güzeldi. İnsanların şarkıyı beğendiğini ve sahiplenmesini görmek bana büyük bir cesaret verdi. Bu süreçte fark ettim ki, kenarda zaten yüz kadar şarkım birikmişti ve artık onları paylaşmanın vakti gelmişti. “Akrep Burcuyum” bana özgüven kazandırdı ve müzik yolculuğumun önünü açtı.

Abdussamed Tosun: Müziğinizde temel olarak hangi duyguyu aktarmayı amaçlıyorsunuz?

Murat Yürük: Ben genellikle aşk temalı şarkılar yazıyorum, ancak zamanla fark ettim ki aşk şarkıları aslında çok daha farklı duyguları da içeriyor. Sözlerimde aşkın yanı sıra umut, hüzün, pişmanlık, kabullenme ve mücadele gibi temaları işliyorum. Dinleyicilerin benim şarkılarımı dinlediğinde hayatlarının bir dönemini ve yaşadıkları duyguları hatırlamalarını isterim. Belki burnuna bir koku gelir, belki gözünün önünde bir an canlanır. Önemli olan, dinleyicinin şarkılarla bağ kurabilmesi ve o duyguyu hissetmesi. İnsanların benden hatırlayacağı en güzel sözlerden biri de şu: “Özlüyor oldum artık yaşayıp bıktıklarımı.”

Abdussamed Tosun: “Zaafımsın, Bize Bir Şey Olmaz, Kıyamet, Eski Sevgili, Aklım Sende” gibi parçalar bir dönemin ruhuna damga vurdu. Sizce bir şarkının milyonlara ulaşmasının sırrı nedir?

Murat Yürük: Bence bir şarkının milyonlara ulaşmasının en önemli unsuru samimiyettir. İnsanlar, şarkıda ve kliplerde o duyguyu hissettiğinde parçayla bağ kuruyor. Melodiler de önemli bir rol oynuyor, ama sözlerin ve hikâyenin doğal ve içten olması çok daha etkili. O dönemlerde sahneler ve klipler öğrencilik hayatının doğal hikâyeleriyle birleşti, bu da dinleyicilerin şarkılara sahip çıkmasını sağladı. Şu anda aynı formülü uygulasak bile o dönemin kolektif duygusunu yakalayamayız çünkü günümüzde her şey daha yüzeysel ve hızlı tüketilen bir hale geldi.

Abdussamed Tosun: Geçmişte romantik aşk şarkıları müziğin en güçlü damarını oluştururken, bugün daha çok hızlı tüketilen, beat odaklı ve anlık hazlar veren parçalar öne çıkıyor. Sizce bu dönüşüm sadece müzik piyasasının doğal evrimi mi, yoksa toplumun ruh halindeki bir değişimin yansıması mı?

Murat Yürük: Eskiden aşka ulaşmak ve duyguları ifade etmek günümüzde olduğu kadar kolay değildi. İnsanlara ulaşmak daha uzun bir süreç gerektiriyordu ve bu yüzden sevgi, özlem ve aşk gibi duygular insan ruhunda daha fazla yer ediyordu. Günümüzde ise sosyal medya, dijital platformlar ve kısa videolar sayesinde herkes anında bir şeye erişebiliyor. Bu nedenle insanlar artık hiçbir melodiye ya da görsele uzun süre odaklanmıyor. Her şey hızlı tüketiliyor ve anlık hazlar ön planda. TikTok, reels ve shorts gibi platformlar, müzikle birlikte bu deneyimi rakamsal başarıyla ölçüyor. Bu durum sadece yerel bir durum değil, global bir dönüşüm. İnsanların ve toplumların ruh hali değiştikçe müzik de bu dönüşümü yansıtıyor; ama zamanla tekrar değişebileceğini düşünüyorum.

Abdussamed Tosun: Sizce tıp ve müzik arasında görünmez bir ortaklık var mı?

Murat Yürük: Tıbbın bana verdiği en büyük mutluluk, özellikle yaşlı insanlara yardımcı olduğumda onların minnet dolu bakışları ve dualarıyla geri dönmesidir. Dünyada başka hiçbir işte böylesi saf ve yoğun bir memnuniyet duygusu yoktur. Müzikte bu duyguları doğrudan aktarmak daha zor, fakat doktorlukta edindiğim huzur ve tatmin bana şarkı yazarken ilham verebiliyor. İki alanın birleştiği nokta, insanların hayatına dokunabilmek: mesleğimde bedenlerine, müzikte ruhlarına. İki şekilde de bir yaşam sürdürebilmek inanılmaz bir his; anlatılması güç bir mutluluk kaynağı.

Abdussamed Tosun: Türkiye’de sanatçı olmak hiç kolay değil. En çok hangi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?

Murat Yürük: Şu dönemde en büyük zorluklarım PR ve reklam alanında. Dijital platformların algoritmaları, benim son bıraktığım yerden çok farklı bir noktaya gelmiş durumda. Bu engelleri aşmak için özel bir stratejim yok; daha çok klipsiz şarkılarla organik olarak dinleyiciye ulaşmaya çalışıyorum. Sektörün dayattığı kurallar bazen yorucu olabilir ama benim önceliğim içtenlik ve kaliteli üretim.

Abdussamed Tosun: Şarkılarınızın dinleyiciyle buluşma sürecinde sizin için en kritik aşama hangisi?

Murat Yürük: En kritik aşama, insanların şarkıya bir kez şans vermesi. Açıp dinlediklerinde genellikle geri dönüşler olumlu oluyor. Eskiden söz yazmak çok daha rahat ve üretkendi, artık bu süreç biraz zorlaştı. Çok kez aynı konuları işlediğim için yeni sözler bulmak bazen güç olabiliyor. Kalbimi en çok sözlere koyuyorum; eğer sözler iyi olursa, melodiler neredeyse kendiliğinden geliyor. Stüdyo süreci artık daha rahat; klipler ise eskiden en eğlenceli kısmımdı.

Abdussamed Tosun: “Müzik ticareti” ile “müzik sanatı” arasında bir ayrım var. Siz kendi yolunuzu bu iki kavramın neresinde görüyorsunuz?

Murat Yürük: Ben kendimi müzik sanatı tarafında görüyorum. Artık buradan ciddi gelir elde etmiyorum; önceliğim sevdiğim şarkıları paylaşmak ve dinleyicilerle buluşturmak. Hangi şarkımı daha çok seviyorsam, onu çıkararak kendime bir tür pozitif ayrımcılık yapıyorum. Sektörün kuralları, sektörün sorunu. Ben ise içimden geleni yapıyorum; kalpten gelen müzik üretmek her zaman öncelikli.

Abdussamed Tosun: Müzik bir ifade biçimi mi, yoksa daha derin bir varoluş arayışı mı?

Murat Yürük: Bu soruyu çok düşünüyorum. Benim için müzik, çocukluğumdan beri içimden gelen ve yapmaya “zorunlu” hissettiğim bir yoldu. Bazen müziği ben mi buldum, yoksa müzik mi beni buldu bilmiyorum. Yaklaşık 500 şarkı yazdım ve bu süreç hayatımın en büyük gerçeği ve güzelliği oldu. Hayatın neresinde olursanız olun, kendinizi bulduğunuz bir yer vardır; benim o yerim müzik. Bu, sadece bir ifade biçimi değil, aynı zamanda içsel bir varoluş yolculuğu.

Abdussamed Tosun: Sanatın en temel işlevi sizce nedir?

Murat Yürük: Benim yaptığım iş sanat mı emin değilim ama benim için sanatın amacı, insanların hayatlarından kesitler sunabilmek. Bir şarkı, bir kitap veya bir film, yaşamdan bir parça aktarabilir. Sözler ve melodiler güzelse, insanlar düşünebilir, sorgulayabilir ve hatta duygularını iyileştirebilir. Benim için en değerli tarafı, insanlara dokunabilmesi ve hayatlarında iz bırakabilmesi.

Abdussamed Tosun: Hayatın hızlı temposunda insanın tutunabileceği en sağlam şey nedir?

Murat Yürük: Bence insan önce kendine tutunmalı. Kendi iç dengesi ve gücü olmadan, aile, aşk, meslek ya da sanat gibi değerler tam anlamıyla destek olamaz. Benim için en büyük dayanak ailem. Mesleğim gereği sürekli güçlü kalmak ve mücadele etmek zorundayım; ailem bu süreçte bana en büyük desteği sağlıyor. Aşk ve inanç benim hayatımda uzun zamandır ön planda değil, sanat ise her zaman önemli bir yere sahip.

Abdussamed Tosun: Müzik endüstrisi markalar ve sosyal medya ile iç içe. Bu durum sanatçıyı sanatından uzaklaştırıyor mu?

Murat Yürük: Günümüz dünyasında bu durumlar bana adeta bir duvar gibi düşüyor. Müzisyen olmayan müzisyenler, anlamsız reklam projeleri ve zekasından şüphe ettiğim fenomenler… Bunların hiçbirini sevemem veya saygı duyamam. Doktorluk bana hayatın gerçeklerini görme fırsatı sunduğu için, başkalarının popülerlik ve para amaçlı yaptığı şeylere hayatımda yer vermiyorum. Ama kabul ediyorum ki, insanlara ulaşmak ve görünür olmak bu sistemin kurallarıyla bağlantılı; buna göre hareket etmek kaçınılmaz olabiliyor.

Abdussamed Tosun: Pop müzikte bir şarkının ömrü kısaldı. Bunun sebebi piyasa dinamikleri mi, yoksa dinleyici alışkanlıkları mı?

Murat Yürük: İnsanların kulakları artık çok fazla uyarana maruz kalıyor. Dinleyici alışkanlıkları değişti ama piyasa da bu alışkanlıkları yönlendiriyor. Sosyal medya ve dijital platformlar, insanların neyi seveceğini belirleyen güçlü bir mekanizma. Yine de iyi işler, uzun vadede dinleyicinin hafızasında kalabiliyor; rakamlar tek belirleyici değil.

Abdussamed Tosun: Müzik artık hem “dinlenen” hem de “tüketilen” bir ürün. Bu ticari baskılardan kendinizi nasıl koruyorsunuz?

Murat Yürük: İçtenlikle söyleyeyim, bunun için özel bir çaba harcamıyorum. Şarkılarımı insanlar severse mutlu olurum, sevmezlerse de kızmam. Ticari baskılara göre davranmak benim için çekici değil. Önemli olan, kendi içimden geleni üretmek ve samimi kalabilmek. Rakamlara takılmıyorum; doğru kitleyle buluştuğunda şarkının değeri zaten ortaya çıkıyor.

Abdussamed Tosun: Dijital platformlar sayesinde şarkılar bir gecede milyonlara ulaşabiliyor. Bu hız, müziğin ruhunu zedeliyor mu?

Murat Yürük: Bence bu hızlı tüketim, şarkının ruhunu ve sözlerinin anlamını çoğu zaman gölgede bırakıyor. Milyonlara ulaşmak önemli ama benim için kalıcı olmak daha değerli. Bir şarkının anlamı ve mesajı insanların ruhunda iz bırakmalı, sadece rakamlarla değil.

Abdussamed Tosun: Son şarkınız “Canını Yerim” çok samimi. Arkasındaki duygu nedir?

Murat Yürük: Ben İç Anadolu doğumluyum ve 17 yaşına kadar oralarda yaşadım. “Canını Yerim” tabirini çocuklukta sık duyardım; samimi ve içten bir sevgi ifadesidir. Şarkıda bir erkeğin, sevdiği kadına diğer insanların sözlerini ve tepkilerini umursamadan duygularını ifade etmesini anlatıyorum. Şarkının adı bana da sürpriz oldu ama bu ifade samimiyeti çok güzel yansıtıyor.

Abdussamed Tosun: Eskiden başarı kaset ve CD ile ölçülürdü, şimdi streaming sayıları ön planda. Bu rakamlar sanatın değerini yansıtıyor mu?

Murat Yürük: Kesinlikle hayır. Gerçek başarı, insanların hayatlarında ve hikayelerinde iz bırakabilmektir. Son aylarda en çok beğendiğim şarkılar, Youtube’da 200 bin civarında dinlenen parçalar oldu. Bu, rakamların gerçek değeri yansıtmadığını gösteriyor ve iyi müzik üretmeye devam eden herkese teşekkürlerimi iletmek istiyorum.

Abdussamed Tosun: Dijital çağda şarkılar sadece ses değil, klip ve algoritmalarla da var oluyor. Sanat bu çok katmanlı yapıda kayboluyor mu?

Murat Yürük: Gerçek sanat, böyle kriterlere ihtiyaç duymaz. Dijital çağda eşit fırsatların olması çok değerli; artık herkesin şansı var. Eskiden prodüktörlerin elinde olan güç, artık dijitalde daha demokratik bir şekilde dağıldı.

Abdussamed Tosun: Müzik topluma yön veren bir güç müdür, yoksa toplumun bir aynası mı?

Murat Yürük: Müzik hem yön verebilir, hem motive edebilir, hem de toplumun ruhunu yansıtabilir. 2000’lerin başındaki pop şarkıları, dönemin duygularını samimi bir şekilde yansıtıyordu; bugün ise dijital çağ şarkıları, cinsellik, suç ve uyuşturucu gibi temaları da işliyor. Gelecekte 2020’ler şarkıları, geçmişin ruhunu anlatan birer dönem hatırası olacak.

Abdussamed Tosun: Beşiktaş sizin için sadece bir futbol kulübü değil, aynı zamanda bir aidiyet ve kimlik meselesi gibi görünüyor. Beşiktaş’ın sizde uyandırdığı duyguları nasıl tarif edersiniz?

Murat Yürük: Beşiktaş benim çocukluk aşkım diyebilirim. Futbol, hayatımda her zaman çok önemliydi ve Beşiktaş da o dönemde hayatımın bir parçası oldu. Beşiktaş bana halkı, samimiyeti ve ortalamayı hatırlatıyor; herkesin başına her şeyin gelebileceğini hatırlatıyor. Liverpool’a farklı kaybedip Chelsea ve Barcelona’yı yenebilen bir takım… Bu bana mütevazılık ve büyük konuşmamanın önemini gösteriyor. Toplumsal olaylarda taraftar grubunun reflekslerini sevmeyen yoktur; bence herkesin içinde biraz Beşiktaşlı ruhu vardır. Ancak belirtmem gerekiyor ki ben sadece takım tutuyorum, fanatik değilim; bu nedenle kimsenin kalbini kırmış olmam mümkün değil.

Abdussamed Tosun: Yoğun iş temposu ve müzik üretimi arasında nefes aldığınız anları nasıl yaratıyorsunuz? Günlük hayatınızda sizi en çok besleyen şey nedir?

Murat Yürük: Ben 5 yıl kadar Rize’de çalıştım, şu anda ise İzmir Tepecik EAH gibi zor bir yerdeyim. Doktorluk, eve de taşınan bir meslek; bu nedenle zamanımı çok iyi planlamak zorundayım. Boş zamanlarımda spor yapmaya ve mesleki gelişim için okumaya çalışıyorum. Ayrıca dizi, film ve kitaplarla da kendime zaman ayırıyorum. Günlük hayatımda beni en çok besleyen ve motive eden şeyler şarkı yazmak ve spor yapmak. Bu iki aktivite, yoğun tempoda nefes almamı ve enerjimi dengede tutmamı sağlıyor.

Abdussamed Tosun: Hekimlik, sanatçılık ve Beşiktaşlılık gibi güçlü kimlikleriniz var. Bunların hepsi ruhunuzun farklı parçaları gibi. Sizce hayatınızda en baskın olan kimlik hangisi?

Murat Yürük: Hekimlik mesaisi o kadar yoğun ki, istemesem de en baskın kimliğim bu oldu. Günde işe gidip, işten geliyorum; okuyor, araştırıyor ve sürekli öğreniyorum. Bu yoğun tempo, mesleğimi hayatımın merkezine koymama neden oluyor. Sanat ve Beşiktaş sevgisi hayatımda önemli yer tutsa da, günlük rutin ve sorumluluklar bakımından hekimlik ön planda.

Abdussamed Tosun: Kariyer yolculuğunuza baktığınızda, size en çok ilham veren ve hayatınızın dönüm noktası dediğiniz an nedir?

Murat Yürük: Bana en çok ilham veren şey, mesaj atan insanlar oldu diyebilirim. Yayınlanmış sadece 4-5 parçam varken, dinleyicilerden gelen geri bildirimler inanılmaz mutluluk veriyordu. İnsanların gece yarısı yazdığı mesajlarda, özlemi, hüznü ve aşkı benim sözlerimle yaşadıklarını görmek beni çok etkiledi. Bu deneyim, şarkılarıma daha çok emek vermemi sağladı ve benim müzikteki dönüm noktam oldu. Hekimlikte ise dönüm noktam, pratisyenlik dönemimde bilgi eksikliğimin insanlara fayda sağlamayacağını fark etmemdi. Bu nedenle uzmanlığımı almak ve daha doğru bir şekilde ihtiyacı olanlara yardım edebilmek için İzmir’de 18 ay daha çalışacağım.

Şarkıcı Murat Yürük: Ben şarkılarımı rakamlara bakmadan, kalpten yazan biriyim! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Abdussamed Tosun: Müzik kariyerinizin en başına dönsek, ilk sahneye çıkış anınızda yaşadığınız duyguları bugün hâlâ hissedebiliyor musunuz, yoksa zamanla sahne sizin için farklı bir anlam mı kazandı?

Tanju Güneş: İlk sahneye çıkışım üniversite yıllarıma denk gelir. O dönemki heyecan ve merak duygularım biraz törpülenmiş olsa da, müzik yaparken kaygım her zaman iyi olanı aramaktı; bu hiç değişmedi. Üzerinden 20 yıl geçmiş.

Abdussamed Tosun: Dijital platformların yükselişiyle müzik üretim ve dinleme alışkanlıkları çok değişti. Siz bu dönüşüm hakkında neler düşünüyorsunuz?

Tanju Güneş: Toplumların sanat zevkini, dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısı şekillendirir. Örneğin, 90’lar şarkıları ile şimdiki şarkıların arasındaki fark da, müziğin dijitalleşmesiyle birlikte içinde bulunduğumuz ve gittikçe samimiyetten uzaklaşan toplum yapısından kaynaklanıyor.

Abdussamed Tosun: Müzik tarzınızın köklerinde hangi kültürel ve kişisel etkiler var? Sizi dinleyen biri, şarkılarınızda hangi “gizli imza”yı keşfedebilir?

Tanju Güneş: Müziği ve şarkıları ilk keşfedişim, radyoda çalan türküleri hissetmemle başladı. Aslında enstrümanım bağlama ve türkü söylemeyi çok severim. Şimdiye kadar ki ve sonrasında yapacağım çalışmaların içinde, sahnedeki canlı performanslarımızda bu tınıları ve farklı yorumları bulmak mümkün.

Abdussamed Tosun: Kariyerinizde dönüm noktası olan bir anı paylaşır mısınız?

Tanju Güneş: 2016 yılında besteci ve söz yazarı sevgili Serdar Aslan’la, bir Gökhan Tepe konserinde tesadüfen karşılaştık. O akşam doğum günümdü ve fark etmeden profesyonel hayatıma adım atacağım ilk akşamı yaşamışım. Sonrasında, ilk ve ikinci şarkılarım için Şebnem Sungur ve Serdar Aslan gibi isimlerle birlikte çalışma şansımız oldu, çok da güzel oldu. Piyasa kaygısı olmadan, iyi olanı arayan insanlarla çalışmak her zaman güzel eserler ortaya çıkarır.

Abdussamed Tosun: Türk müzik piyasasının eksik yönlerini siz nasıl görüyorsunuz?

Tanju Güneş: Türkiye’de de müzik sektörü, dünyayla paralel olarak son 15 yılda hızla bir endüstri ve ticari cazibe alanı olmaya başladı. Bu da sanatçı, aranjör, prodüktör, yönetmen, basın danışmanı gibi alternatifleri çoğalttı. Ancak alternatiflerin artması, beraberinde kötü işleri de getirdi. Biraz parası olan “müzik işi”ne girdi. Yapımcılar iyi sanatçıları değil, magazini yüksek olan, fenomen isimleri piyasaya sürdü. Aranjörler, stüdyoları bırakıp merdiven altı bilgisayarlarında sanattan uzak, sadece trol olmayı hedefleyen işler yapmaya başladı ki bunların çoğu yetkin aranjörler değil. Radyoda yayınlanma aşamasına gelmiş bir şarkıda bile detone sesler duymak mümkün artık.

Bunu düzeltmek için topluma, gerçek müziği yeniden hatırlatacak ve keyif verecek işler sunmak lazım. Sektörün bunun önlemini alması, kötü ve sanattan uzak işleri filtrelemesi gerek. Platformların para kaygısından biraz uzaklaşması ve iyi işleri özellikle gençlerle buluşturması iyi bir fikir olabilir.

Abdussamed Tosun: Günümüzde müzik endüstrisinin ticari yönünün ön planda olması, şarkıların ruhunu kaybetmesine neden oluyor mu sizce?

Tanju Güneş: Dediğim gibi, müzik bir ticari alana dönüştükten sonra işin duygusu bırakıldı. Müzik ve ticaret arasında eskiden de denge vardı ama sektör hiçbir zaman günümüzdeki kadar müzikten uzak isimleri gözümüze sokmazdı. Bu dönemsel, sanattan uzak piyasa da zamanla değişip farklı bir yöne evrilecektir. Bekleyip görelim.

Abdussamed Tosun: Tanju Güneş kimdir ve nasıl bir ailede büyüdü?

Tanju Güneş: Tanju Güneş, Ankara’da bir işçi ailenin çocuğu olarak hayatı her zaman belli bir mütevazilik etrafında yaşadı, büyüdü. Tek cümleyle tanımlamam gerekirse kendimi “henüz aramayı bırakmamış birisi” olarak ifade ederdim.

Abdussamed Tosun: Müzik yolculuğunuzda sizi en çok etkileyen sanatçılar veya eserler hangileri oldu?

Tanju Güneş: Çocukken türkülerdeki bağlama sesiyle birlikte, Neşet Ertaş ve Yavuz Bingöl gibi isimlerin yorumlarından etkilendim. Zamanla sahne hayatıyla birlikte değişen repertuvarım, Sezen Aksu, Gökhan Türkmen, Levent Yüksel gibi farklı sanatçıları da keşfetmeme vesile oldu. Bu da müzik anlayışımın nasıl yoğrulduğunu birazcık anlatabilir.

Abdussamed Tosun: Müzik sizin için ne ifade ediyor?

Tanju Güneş: Başladığım zamanlarda olduğu gibi, müziği hâlâ kaygısız ve sevdiğim haliyle yapmaya çalışıyorum. Her insanın kendini gerçek anlamda bulduğu bir alan vardır. Benim için bu, başka insanlara şarkı söylemek. Tanımadığın insanları sesinle bir yolculuğa çıkarabilmek bence paha biçilemez. Benim hayatımda müziğin yeri baş köşedir; sanırım 20 yıl sonra da aynı olacak.

Abdussamed Tosun: Türkiye’de ve dünyada müzik endüstrisinin gidişatını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Tanju Güneş: Dünyada da, ülkemizde de yayınlanan şarkılar artık dijital platformlara hizmet için üretiliyor. Artık üç dakikadan uzun şarkıların, çok iyi bile olsa başarılı olma şansını yok sayıyorlar. Piyasayı bu şekilde yönlendiren isimler, bunu açık açık söylemekten çekinmiyorlar zaten. “Bu şarkı şu kadar dinlenir, bu klip şu kadar izlenir” gibi peşin cümleler kuruluyor. Bu da asıl kaygının ne olduğunu gösteriyor. Şarkı çıkmadan dijitalden elde edilecek gelirlerin hesabını tutan isimler bunlar.

Abdussamed Tosun: Sizce müzikte başarının ölçüsü ödüller mi, dinlenme sayıları mı, yoksa insanların hayatına dokunabilmek mi?

Tanju Güneş: Başarı anlayışı günümüzde çok değişti. Saygın ödül sayısı yok denecek kadar az zaten. İnsanlar PR çalışmalarını, parayla alınan ödüllerle, bot dinlenmelerle girilen listelerle yapan “komisyoncular” var. Çok enteresan. Bu isimlerle çalışan şarkıcılar da kendilerini kandırmaktan başka bir şey yapmıyorlar aslında. Ben en çok bu isimlerin dayatıldığı dinleyicilere üzülüyorum.

Abdussamed Tosun: Hayalini kurduğunuz düet projesi nedir?

Tanju Güneş: Düet projeleri, doğru duyguların buluştuğu zaman çok heyecan verici olabiliyor. Geçenlerde Kibariye ve Buika konser verdiler mesela. Bu tarz projelerin daha da artması dileğiyle ben de Alim Qasımov ile tanışmak ve doğaçlama bir sound ortaya çıkarmak isterdim. Çok büyük bir yorumcu ve ses sanatçısı.

Abdussamed Tosun: En çok bilinen şarkılarınızdan birinin, kimsenin bilmediği özel bir hikâyesi var mı?

Tanju Güneş: İlk şarkımızın klibi için Erzincan’a büyük bir ekiple gitmiştik. Erzincan, hem doğası hem insanıyla ilk şarkıma tanıklık etti ve benim için bu anı, yolculuğumun en güzel köşesi oldu.

Abdussamed Tosun: İlk bestelediğiniz şarkının ortaya çıkış sürecini hatırlıyor musunuz?

Tanju Güneş: Bestecilik ve söz yazarlığı çok farklı donanımlar isteyen bir alan. Kimi isimler kendi yaşadıklarını yansıtırken, kimileri de gözlem yetenekleri ile üretebiliyor. Ben besteci olarak henüz piştiğimi düşünmüyorum ama yazıp, besteleyip arşivlemeye ve kendimi geliştirmeye devam ediyorum. Bir sonraki projeden kendi eserim ile devam etmek gibi bir niyetim de var.

Abdussamed Tosun: Sizce müzik toplumsal değişim yaratabilir mi?

Tanju Güneş: Bence sanat dalları içinde müzik, diğerlerine göre insanları etkileme potansiyeli en yüksek olanı. Geçmişte bir şarkının insanları intiharlara sürüklediği gibi, meydanlarda milyonlarca insanın aynı ağızdan söylediği şarkılara da tanıklık ettik. Bundan sonra da büyük eserlerin toplumu etkilediğine, yönlendirdiğine tanıklık edebiliriz.

Abdussamed Tosun: Genç müzisyenlere tavsiyeleriniz nelerdir?

Tanju Güneş: Müzik üretecek genç isimlerin öncelikle ve sadece kendilerini ifade etmek için harekete geçmelerini tavsiye ederim. Farklı ve özgün olmak, her zaman bir adım önde olmak demektir. Devamında ise istikrar çok önemli. Bir proje ile başarı hedeflemek gerçeklikten çok uzak olur ve hayal kırıklığı getirir. Bunun yerine istikrarla kendi tarzını yaratmaya çalışmak, zamanla başarıyı da getirecektir. Kendilerini kullanmayacak, üzerlerinden prim yapmayacak ve onlara inanan isimlerle yola çıkmaları da önemli tabii.

Abdussamed Tosun: Son olarak, müziğinizle insanlara hatırlatmak istediğiniz en önemli gerçek nedir?

Tanju Güneş: Klasik ama bence her insanın sabah kalktığında hatırlaması gereken tek gerçek, koca evren içindeki minicik yeri ve kısacık zamanımız. Kimseyi, en çok da kendimizi kırmadan fark yaratıp yaşamak dileğiyle.

Tanju Güneş: Müziği sadece duymak yetmez, onu hissetmek gerek! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Atakan, meslek hayatı boyunca kimseyi takip etmediğini, Spotify listelerine bakmadığını ve sadece kendi kulağına güvendiğini belirterek, “Senelerce ne kimseyi takip ettim ne de Spotify’a baktım. Hatta full ben takip edildim, bunu herkes biliyor. Sadece kulağıma güvendim ve beni hiç de yanıltmadı” dedi.

Sektörde işini bilmeyen birçok kişinin olduğunu ifade eden Atakan, “Şarkıda duydukları tek gitar soloya ‘çok rock yaa’ diyecek kadar iş bilmez insanların olduğu bir sektöre dönüştü ne yazık ki. İş bilen birkaç kişi var, onlar da ‘başka hangi radyo çalıyor’ batağına düşmüş” sözleriyle eleştirilerini sürdürdü.

Kendi başarısının sırrını da paylaşan Atakan, “Müzik direktörlüğünde efsane olarak anılıyorsam, hiç kimseyi takip etmediğim için efsane oldum” ifadelerini kullandı.

Sevilen radyocu Duygu Atakan, müzik sektöründeki değişime dikkat çekti! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Müzisyen, söz yazarı, şarkıcı ve oyuncu kimliğiyle yıllardır sanat dünyasına damga vuran İlhan Şeşen’in ölüm haberi, ailesi tarafından sosyal medya üzerinden duyuruldu.

2023 yılında akciğer kanserine yakalanan ve tedavi sürecinde zaman zaman hastanede yoğun bakımda da kalan Şeşen’in vefatı, başta sanat camiası olmak üzere milyonları derinden üzdü.

Ailesi tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Sevgili eşim, canım babamız, biricik dedem İlhan Şeşen’i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Tüm sevenlerinin başı sağ olsun. Eşi Arzu, oğlu Fuat, kızı Melis ve torunu Nefes”

İlhan Şeşen, kariyeri boyunca “Sarılınca Sana”, “Ellerimde Çiçekler”, “Neler Oluyor Bize” gibi unutulmaz eserlere imza atmıştı. Sanatçının ölüm haberi sonrası sosyal medyada binlerce taziye mesajı paylaşıldı.

Müzik dünyasının acı kaybı: İlhan Şeşen’den kötü haber! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, uygulamanın Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Nallıhan-Beypazarı Devlet Yolu’nun 21. kilometresinde hayata geçirildiğini açıkladı. Bu özel yol, araçların lastikleriyle temasa geçtiği sırada zemindeki özel işaretlemeler sayesinde bir müzik kutusu gibi çalışıyor.

Yol Değil Adeta Nota Defteri

Sistem, mühendislik açısından oldukça yaratıcı. Yolun yüzeyine belli aralıklarla açılan küçük oyuklar ve şerit işaretlemeleri, araçlar belirli bir hızla seyrettiğinde doğru frekansta titreşimler yaratıyor. Bu titreşimler de kulağa tanıdık gelen Mozart melodisine dönüşüyor.

Ancak bu müzik her sürücüye çalmıyor. Melodiyi duyabilmek için araçların belirli bir hız limitinde seyretmesi gerekiyor. Bakan Uraloğlu, uygulamanın amacının hem sürücü dikkatini artırmak hem de hız kontrolünü teşvik etmek olduğunu belirtti.

Doğa Dostu Bir Uygulama

Proje, doğaya duyarlı bir şekilde tasarlandı. İlk melodili yol, Davutoğlan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’na yakın olmasına rağmen, hayvanlara zarar vermeyecek mesafede inşa edildi. Uygulama, şehir merkezlerinden uzak, düz ve az yoğunluklu bölgelerde daha verimli çalışıyor. İkinci melodili yol uygulaması da Ankara – Eskişehir yolunda, Sivrihisar çıkışındaki Kertek mevkiinde başlatıldı.

Mozart’a yol verildi: İşte Türkiye’nin ilk ‘melodili yolu’ yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde bir konferansta konuşan MESAM Başkanı Recep Ergül, telif meselesine dair tartışmalara sert çıktı. Ergül, “Telif ödemeleri işletmelere yük olmaktan uzak. Bir berberin günlük ödeyeceği telif bedeli sadece 16 lira. Bu rakamlar yaygara koparılacak düzeyde değil,” dedi.

Sanatçının emeğinin görmezden gelinemeyeceğini belirten Ergül, “Müzik olmadan düğün olmaz. Bir eserin maliyeti 300-500 bin lira arasında değişiyor, sanatçının ayakta kalabilmesi için bu ödemeler yapılmalı” ifadelerini kullandı.

Yabancı Müzikler de Dahil

Yalnızca Türk eserlerinin değil, işletmelerde çalınan yabancı müziklerin de telif hakkı kapsamında olduğunu vurgulayan Ergül, “MESAM’ın 192 ülkeyle karşılıklı temsilcilik anlaşması var. Burada çalınan yabancı müzikler için de telif ödeniyor, çünkü biz de yurt dışında çalınan Türk müziklerinin hakkını alıyoruz,” diyerek bu uygulamanın küresel telif hakkı zincirinin bir parçası olduğunu ifade etti.

Hukuki Takip Başlayabilir

Lisans sözleşmesi olmadan müzik yayını yapan işletmelere önce uyarı, ardından yasal işlem uygulandığını söyleyen Ergül, “Sahada yüzlerce hukukçumuz var. Oda başkanlarının telif karşıtı çıkışlarını yaygara olarak nitelendiriyorum. Direnç var ama bu toplum doğru bilgilendirilirse aşılır,” dedi.

Şu ana kadar 500’e yakın kuaför, 400 civarında düğün salonunun telif yükümlülüğünü yerine getirdiğini aktaran Ergül, bu sistemin sürdürülebilir sanat üretimi için şart olduğunu söyledi.

Berber, düğün salonu, kuaför… Mekanlarda çalan müziklere telif düzenlemesi! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.