Erhan Usta tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan ve Samsun’un Havza ilçesinde yaşanan sel felaketinin araştırılarak ilçenin “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edilmesini amaçlayan önergenin, AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildiği yönündeki açıklamalar siyaset gündemini karıştırdı. Ancak tartışmaların odağına bu kez Havza Kaymakamlığı’nın yaptığı açıklama oturdu.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, yaptığı kamuoyu açıklamalarında, Havza’daki sel felaketinin ardından TBMM’ye araştırma önergesi sunduklarını ve önergenin AK Parti ile MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildiğini ifade etti. Usta, özellikle Samsun’dan seçilen AK Parti milletvekillerinin de ret oyu kullandığını belirterek sert tepki gösterdi.

Erhan Usta açıklamasında, “Havza’da meydana gelen sel felaketinin yol açtığı mülkiyet zararlarının, ticari kayıpların ve sosyal mağduriyetlerin araştırılması ve bölgenin afet bölgesi ilan edilmesine yönelik hukuki şartların değerlendirilmesi amacıyla önerge verdik ancak öneri AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi” ifadelerini kullandı.

Sel felaketinin ardından ilçede incelemelerde bulunan Usta, Havza’nın derhal afet bölgesi ilan edilmesi gerektiğini savunmuş, esnafın ve vatandaşların büyük mağduriyet yaşadığını dile getirmişti. Açıklamalarda, yaklaşık yüzlerce iş yerinin zarar gördüğü, araçların kullanılamaz hale geldiği ve ekonomik kaybın ciddi boyutlara ulaştığı ifade edildi.

Ancak tartışmanın büyümesine neden olan gelişme, Havza Kaymakamı’nın vatandaşlara yönelik yaptığı açıklama oldu. Kaymakamlık cephesinden yapılan değerlendirmede, kamuoyunda dile getirilen “afet bölgesi önergesinin reddedildiği” yönündeki ifadelerin gerçeği tam yansıtmadığı savunuldu. Bu açıklama sonrasında gözler yeniden Meclis tutanaklarına ve siyasi açıklamalara çevrildi.

TBMM gündemine sunulan önergenin içeriğinde; sel felaketinin yol açtığı zararların araştırılması, altyapı eksikliklerinin incelenmesi ve Havza’nın “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edilmesine yönelik hukuki şartların değerlendirilmesi talep edildiği görülüyor. Meclis Genel Kurulu’nda yapılan oylamada ise önergenin kabul edilmediği çeşitli haber kaynaklarında yer aldı.

Yaşanan gelişmeler kamuoyunda tek bir soruyu gündeme taşıdı:
“Ortada reddedilen bir önerge mi var, yoksa kamuoyuna eksik ya da farklı mı bilgi veriliyor?”

Selin yaralarını sarmaya çalışan Havza’da vatandaşlar ise siyasi tartışmalardan çok, zararlarının nasıl karşılanacağına odaklanmış durumda. İlçede özellikle küçük esnafın büyük ekonomik kayıp yaşadığı belirtilirken, afet bölgesi ilanı halinde sağlanabilecek desteklerin hayati önem taşıdığı ifade ediliyor.

Öte yandan muhalefet partileri, Meclis’te reddedilen önergenin siyasi sorumluluğunun iktidar partisine ait olduğunu savunurken, iktidar kanadı ise bölgeye gerekli yardım ve ödeneklerin ulaştırıldığını belirtiyor. Tartışmaların önümüzdeki günlerde de devam etmesi bekleniyor.

Talat TOSUN | Özel Haber

Kim Yalan Söylüyor? yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin dört bir yanında belediyelerin izin verdiği alanlara yerleştirilen giysi ve eşya kumbaraları üzerinden dönen sistem kamuoyunda büyük tartışma konusu oldu. Vatandaşlar kullanılabilir durumdaki kıyafetleri, ayakkabıları, montları, çocuk elbiselerini ve ev tekstili ürünlerini “bir ihtiyaç sahibine ulaşsın” düşüncesiyle bu metal kutulara bırakırken, toplanan ürünlerin önemli bölümünün ticari sisteme dahil edildiği yönündeki iddialar dikkat çekiyor.

Özellikle gazeteci Murat Ağırel’in gündeme taşıdığı iddiaların ardından, sokaklarda bulunan bağış kutularının arkasındaki sistem yeniden tartışılmaya başlandı. İddialara göre bazı belediyeler tarafından ihale yöntemiyle özel şirketlere verilen giysi toplama sistemlerinde biriken ürünler ayrıştırılıyor, kullanılabilir kıyafetler paketlenerek yurtdışına gönderiliyor ve milyonlarca liralık ikinci el tekstil ekonomisinin parçası haline geliyor.

Belediyeler ve İhale Tartışmaları

Türkiye’de birçok belediye sosyal dayanışma kapsamında giysi toplama kutuları uygulamasını sürdürürken, bazı belediyelerin bu sistemleri doğrudan sosyal yardım amacıyla kullandığı da biliniyor. Ancak geçmiş yıllarda çeşitli şehirlerde bağış kutularında toplanan ürünlerin ihale yoluyla özel firmalara devredildiğine ilişkin haberler kamuoyuna yansımıştı.

Açık kaynaklarda yer alan bazı ihale kayıtlarında belediyelerin “tekstil atık kumbarası yerleri” için kiralama ve işletme ihaleleri yaptığı görülüyor. Bu durum ise kamuoyunda yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor:

“Vatandaşın yardım amacıyla kullandığı sistem neden ticari ihale modeliyle işletiliyor?”

Özellikle bazı bölgelerde ortaya çıkan ihale iddiaları, “yardım mı, ticaret mi?” tartışmasını yeniden gündeme taşırken, vatandaşların bağış sistemlerine duyduğu güvenin de sorgulanmasına neden oldu.

Gündemdeki Firma: WH International Group

Kamuoyunda adı geçen firmalardan biri olan WH International Group
ise resmi internet sitesinde belediyelerle tekstil geri dönüşüm projeleri yürüttüğünü açık şekilde duyuruyor. Şirketin kendi yayınlarında Türkiye’de çeşitli belediyelerle iş birliği yapıldığı, tekstil toplama kumbaraları yerleştirildiği ve toplanan ürünlerin geri dönüşüm süreçlerine dahil edildiği belirtiliyor.

Şirket ayrıca faaliyet alanları arasında Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Suudi Arabistan, Çin, Güney Kore ve Almanya gibi ülkelerin de bulunduğunu ifade ediyor. İddialarda ise bazı kullanılabilir durumdaki kıyafetlerin ayrıştırılarak yurtdışındaki ikinci el pazarlarına gönderildiği öne sürülüyor.

Özellikle Arap ve Afrika ülkelerindeki ikinci el tekstil pazarlarına sevkiyat yapıldığı yönündeki iddialar kamuoyunda dikkat çekerken, vatandaşlar şimdi aynı soruyu soruyor:

“Biz bunları gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşsın diye vermiyor muyuz?”

Küresel İkinci El Tekstil Pazarı Büyüyor

Son yıllarda ikinci el tekstil ve geri dönüşüm sektörünün milyarlarca liralık ekonomik hacme ulaşması dikkat çekiyor. Kullanılmış kıyafetlerin ayrıştırılarak yeniden satışa hazırlanması, paketlenmesi ve yurtdışına sevk edilmesi artık küresel bir ticaret ağına dönüşmüş durumda.

Ekonomik krizlerin derinleştiği bir dönemde ikinci el tekstil pazarı dünya genelinde büyürken, Türkiye de bu sistemin önemli merkezlerinden biri haline geliyor. Uzmanlar ikinci el tekstil ürünlerinin ayrıştırılarak düşük gelirli ülkelere gönderilmesinin dünya çapında yaygın bir sektör olduğunu ifade ediyor.

Ancak toplumda yükselen tepkinin merkezinde ticaretin varlığından çok, vatandaşın yardım niyetiyle yaptığı bağışların gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşıp ulaşmadığı sorusu yer alıyor.

“İnsanlar Satılsın Diye Değil, Dua Almak İçin Veriyor”

Tartışmaların büyümesindeki en önemli neden ise vatandaşın bağış yaparken taşıdığı manevi niyet oluyor. Çünkü insanlar o kutulara kıyafet bırakırken “satılsın” düşüncesiyle değil, bir yetimin yüzü gülsün, bir garibin üstü örtünsün düşüncesiyle hareket ediyor.

Özellikle ekonomik sıkıntıların ağırlaştığı bir dönemde vatandaşın kendi ihtiyacından kısarak yaptığı yardımların ticari sisteme dönüştüğü yönündeki iddialar sosyal medyada da büyük tepki çekiyor.

Sosyal medya kullanıcıları, bağışladıkları kıyafetlerin ikinci el mağazalarda satıldığına dair iddiaları paylaşırken, birçok vatandaş artık bu sistemlere güven duymadığını ifade ediyor.

Şeffaflık Çağrısı Büyüyor

Sokaklardaki kumbaraların önemli bölümünde hangi kurumun işlettiğine dair yeterli bilgilendirme bulunmaması, toplanan ürünlerin nereye gittiğinin açık şekilde kamuoyuna açıklanmaması ve denetim süreçlerinin yeterince şeffaf olmaması ise eleştirilerin merkezinde yer alıyor.

Vatandaşlar belediyelerden ve ilgili kuruluşlardan açık raporlama, denetim ve tam şeffaflık talep ediyor. Kamuoyunda şimdi en çok sorulan soru ise şu:

“Vatandaşın ihtiyaç sahipleri için bıraktığı kıyafetlerin ne kadarı gerçekten fakire ulaşıyor, ne kadarı ticari sisteme dahil oluyor?”

“Önce Ahlak ve Maneviyat” Vurgusu

Milli Görüş anlayışında yıllardır savunulan “Önce Ahlak ve Maneviyat” ilkesi açısından bakıldığında ise mesele yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda vicdani ve ahlaki bir sorun olarak değerlendiriliyor.

Çünkü bu milletin sadaka kültürü, infak anlayışı ve yardımlaşma geleneği asırlardır toplumsal dayanışmanın temelini oluşturuyor. Eğer vatandaşın emanet ettiği yardımların gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşıp ulaşmadığı konusunda güven kaybı oluşursa, bunun toplumdaki yardımlaşma ruhuna da zarar vereceği ifade ediliyor.

Bugün milyonlarca insan ekonomik sıkıntılar altında yaşam mücadelesi verirken, yardım amacıyla yapılan bağışların ticari tartışmaların gölgesinde kalması toplum vicdanında ciddi soru işaretleri oluşturmaya devam ediyor.

Kamuoyunda yükselen ortak çağrı ise net:

“Milletin emaneti ticarete değil, gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşsın.”

Yoksula Diye Bırakılan Kıyafetler Ticari Sisteme Mi Dönüşüyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de sendikacılık anlayışı son 15 yılda köklü bir değişim geçirdi. Bir dönem imkânsızlıklarla ayakta durmaya çalışan, üyelerinden aidat toplayabilmek için tek tek form doldurtan, imza toplayan ve çoğu zaman gönüllülük esasına dayalı bir mücadele yürüten sendikalar; bugün yüz milyonlarca liralık bütçeleri yöneten yapılara dönüşmüş durumda.

Ancak bu dönüşüm, beraberinde ciddi soru işaretlerini de getirdi.

SENDİKALAR ESKİDEN ÜYELERİYLE AYAKTA DURUYORDU

Yaklaşık 10–15 yıl önce, memur sendikalarının en büyük sorunu maddi sürdürülebilirlikti. Sendikalar, üyelerinin maaşlarından kesilen cüzi aidatlarla ayakta kalmaya çalışıyor, çoğu zaman teşkilat giderlerini dahi karşılamakta zorlanıyordu. Üye kazanmak için sahada aktif çalışılıyor, sendika yöneticileri çoğu zaman mesailerinin ardından sendikal faaliyet yürütüyordu.

O dönem sendikaya üye olmak, gerçek anlamda bir irade beyanıydı.

BUGÜN GELİNEN NOKTA: AİDATI DEVLET ÖDÜYOR

Bugün ise tablo tamamen değişmiş durumda. Mevcut uygulamada, memur sendikalarına ödenen aidatlar doğrudan devlet bütçesinden karşılanıyor. Ortalama bir memur için devletin ödediği toplam aidat tutarı yaklaşık 980 TL.

Bu tutarın:

294 TL’si sendikaya aktarılıyor

Kalan kısmı ise memurun maaşına yansıtılıyor

Yani sendikaya üye olan bir memurun ödediği aidat, fiilen kendi cebinden çıkmıyor; vergiler yoluyla tüm vatandaşların cebinden karşılanıyor.

RAKAMLAR BÜYÜYÜNCE GERÇEK ORTAYA ÇIKIYOR

Bu sistem, küçük rakamlarla ifade edildiğinde dikkat çekmeyebilir. Ancak üye sayılarıyla çarpıldığında ortaya devasa bütçeler çıkıyor.

Sadece 30 bin üyesi olan bir sendika:

Aylık yaklaşık 10 milyon TL

Yıllık yaklaşık 120 milyon TL gelir elde ediyor

Yeni yılda aidat artışıyla birlikte bu rakamların:

Aylık 12 milyon TL

Yıllık 144 milyon TL seviyesine çıkması bekleniyor.

Türkiye genelinde üye sayısı yüz binleri bulan sendikalar düşünüldüğünde, kamu bütçesinden sendikalara aktarılan toplam tutarın milyarlarca lirayı bulduğu tahmin ediliyor.

BU PARALAR NASIL YÖNETİLİYOR?

Asıl tartışma da tam bu noktada başlıyor.

Bu paralar hangi mekanizmalarla harcanıyor?

Harcama kalemleri kamuoyuna açık mı?

Sendika bütçeleri bağımsız ve etkin şekilde denetleniyor mu?

Devletin ödediği bu aidatlar Sayıştay denetimine tabi mi?

Yaptığımız araştırmalara göre, Türkiye’de memur sendikalarının mali yapısını, gelir-gider tablolarını ve harcamalarını detaylı şekilde inceleyen, kamuoyuna açık kapsamlı bir akademik çalışma, bağımsız rapor ya da devlet destekli bir proje bulunmuyor.

PROFESYONEL SENDİKACILIK: ÇİFTE GELİR SİSTEMİ

Sendikalarda dikkat çeken bir diğer uygulama ise “profesyonel sendikacılık” sistemi.

Bu sıfatı kazanan bazı sendika yöneticileri:

Fiilen kamu görevine gitmiyor

Ancak devletten maaşlarını almaya devam ediyor

Bunun yanında sendika bütçesinden “huzur hakkı” adı altında ikinci bir gelir elde ediyor

Yani bir sendika yöneticisi:

Bir yandan devlet memuru maaşı alıyor

Diğer yandan sendika kasasından ödeme alıyor

Bu durum, özellikle ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde toplum vicdanında ciddi rahatsızlık oluşturuyor.

EKONOMİK KRİZ VE KAMU VİCDANI

Türkiye’de milyonlarca vatandaş:

Artan kira fiyatlarıyla

Yükselen gıda maliyetleriyle

Enflasyon karşısında eriyen maaşlarla mücadele ediyor. Memurlar dahi geçim sıkıntısından şikâyet ederken, sendikaların yüz milyonlarca liralık bütçelerle faaliyet yürütmesi ve bu bütçelerin nasıl harcandığının bilinmemesi kamuoyunda haklı sorulara yol açıyor.

VATANDAŞ SORUYOR
.
Devlet neden sendikaların aidatlarını vatandaşın cebinden ödüyor?

Madem sendikalar üyelerinin hakkını savunuyor, aidatları neden doğrudan üyelerin maaşlarından kesilmiyor?

Yüz milyonlarca liralık sendika bütçeleri neden şeffaf şekilde kamuoyuna açıklanmıyor?

Profesyonel sendikacılık uygulaması neden sınırlandırılmıyor?

Bu sistem gerçekten memurun yararına mı, yoksa sendika yönetimlerinin konforuna mı hizmet ediyor?

SENDİKALAR GEREKLİ AMA HESAP VERMEK ZORUNLU

Sendikaların varlığı, demokrasinin ve çalışma hayatının vazgeçilmez unsurlarından biridir. Hiç kuşkusuz sendikalar, memurun hakkını savunmak, çalışma koşullarını iyileştirmek ve sosyal dengeyi korumak açısından önemlidir. Ancak şeffaflık, denetim ve hesap verebilirlik, bu yapıların olmazsa olmazıdır. Devlet bütçesinden aktarılan her kuruş, milletin parasıdır. Bu paranın nasıl harcandığını sormak ise ne sendika düşmanlığıdır ne de ideolojik bir yaklaşım; bu doğrudan kamu yararıdır. Cevaplanmayan her soru, şüpheyi büyütmekte; büyüyen her şüphe ise sendikalara olan güveni zedelemektedir.

Özel Haber
Talat Tosun – Samsun

Devlet Ödüyor, Sendika Harcıyor … yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.