Rejimin uyguladığı baskılar nedeniyle Suriyeliler, gündelik hayatlarında özgürce konuşamaz hale gelmiş, bu da halk arasında “şifreli bir dil” geliştirilmesine yol açmıştı. Bu dil, sadece hayatta kalmayı sağlamakla kalmadı, aynı zamanda ezilenlerin birbiriyle dayanışma kurmasına da olanak tanıdı.

“Yerin kulağı vardır” uyarısı hayatın bir parçasıydı

Suriyeliler, yıllarca birbirlerini “Yerin kulağı vardır” diyerek uyardı. Kafelerden taksilere, pazarlardan evlerin oturma odalarına kadar her yerde, rejim tarafından izlenme korkusu hakimdi. Washington Post’a konuşan 49 yaşındaki Maysoun, “Rejim hakkında konuşmak çok tehlikeliydi. Bir şeyden şikayet ettiğimizde, parmağımızla tavanı işaret ederek hükümeti ima ederdik” dedi.

Her şey bir şifreyle anlatılıyordu

Rejimin yaydığı korku o kadar derindi ki, insanlar günlük hayatta kullandıkları kelimeleri bile değiştirmek zorunda kaldı. “Dolar” demek yerine “yeşil” ifadesi kullanıldı. Yetkililer bunu fark edince, “maydanoz” ya da “nane” gibi başka kelimeler tercih edilmeye başlandı.

Rejim baskısını en iyi ifade eden örneklerden biri ise “teyzenizin evine gitmek” tabiri oldu. Bu ifade, tutuklanma korkusunu tanımlamak için kullanılıyordu.

Muhaberatın uğursuz sözlüğü

Şifreli dil yalnızca siviller arasında değil, rejim içinde de farklı anlamlar taşıyordu. Esad’ın gizli polisi Muhaberat, bir kişiyi sorguya çekmek ya da cezalandırmak için “bir fincan çay içmeye davet etmek” ifadesini kullanıyordu.

Rejimin destekçileri ise güçlerini göstermek için “Kiminle konuştuğunu biliyor musun?” gibi ifadelerle Esad ailesine olan yakınlıklarını ima ediyorlardı.

“El yazısı çok güzel”

Baskının en büyük unsurlarından biri, her bireyin potansiyel bir muhbir olabileceği korkusuydu. Bu korku, şifreli bir dil yaratılmasını zorunlu kıldı. Örneğin, birinden şüphelenildiğinde “Bu kişinin el yazısı çok güzel” denilerek, onun muhbir olduğu ima edilirdi.

Esad rejiminin düşmesiyle birlikte, Suriyeliler baskı dolu yılların ardından yavaş yavaş özgürleşmeye başladı. Ancak rejimin yarattığı korkunun etkileri hâlâ birçok kişinin hayatında hissediliyor.

Suriyeliler şifreli dil geliştirerek hayatta kaldı: İşte hayat kurtaran o şifreler! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Hama’yı üç koldan kuşatan HTŞ, Suriye ordusunun şehri terk etmesiyle kontrolü tamamen ele geçirdiğini duyurdu. HTŞ lideri Ebu Muhammed el-Colani, yayımladığı video mesajında, Hama’nın alındığını ve zaferlerini sürdüreceklerini ifade etti. Ayrıca Hama Merkez Hapishanesi’ne girerek mahkûmları serbest bıraktığını açıkladı.

Suriye Ordusu çekildi, çatışmalar sürüyor

HTŞ’nin ilerleyişi, şehrin kuzeyindeki Arze, Şiha, Tel Şiha, Şeraya ve Kefr et-Tun bölgelerinin ele geçirilmesiyle hız kazandı. Örgüt, şehirdeki önemli mahallelerden Es-Savak ve El-Mezareb’i de kontrol altına aldı.

Suriye ordusu, birliklerinin Hama’dan Humus’a çekildiğini ve şehir dışında yeniden mevzilendiğini belirtti. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi ise şehrin kırsalında çatışmaların sürdüğünü ve durumun hızla değişebileceğini açıkladı. Özellikle Selmiye’nin kuzeydoğusundaki 66. Tümen çevresinde şiddetli çatışmalar yaşandığı belirtildi.

Rusya’nın Tartus üssünden çatışma bölgelerine füze saldırıları düzenlediği, Suriye-Rusya ortak hava kuvvetlerinin ise Hama kırsalındaki silahlı grupları hedef aldığı bildirildi. Buna rağmen, muhaliflerin ilerleyişi durdurulamadı.

HTŞ’den teslim olma çağrısı

HTŞ, Hama’da kalan Suriye askerlerine teslim olmaları için çağrıda bulundu. Silahlı grupların liderlerinden Hasan Abdülgani, sosyal medyada yayımlanan bir videoda, teslim olanların güvenliğinin sağlanacağına söz verdi.

Bir hafta süren çatışmalarda 704 kişinin hayatını kaybettiği, bunlardan 110’unun sivil olduğu bildirildi. Birleşmiş Milletler, çatışmalar nedeniyle İdlib ve Halep’in kuzeyinden 110 binden fazla kişinin yerinden edildiğini duyurdu. Kürt yönetimi, bu göç dalgasının kontrol ettikleri bölgelere yöneldiğini ve acil insani yardıma ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Hama’nın düşmesi ne anlama geliyor?

Hama’nın düşmesi, Suriye ordusu için stratejik kayıpların büyüdüğünü ortaya koyuyor. Şehir, başkent Şam’ın yaklaşık 220 kilometre kuzeyinde yer alıyor ve askeri açıdan büyük bir öneme sahip. Uzmanlar, Hama’nın ardından Şam’ın kuzeyine yönelik tehditlerin artabileceğini değerlendiriyor.

Suriye’de muhaliflerin ilerleyişi sürüyor: Hama da ele geçirildi yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Halep’in de muhaliflerin kontrolüne geçmesinin ardından rejimin kontrolündeki büyük kentlerden Hama muhaliflerin hedefinde. Kentin kuzeyindeki birçok köyde kontrolü ele geçiren silahlı gruplar, kent merkezine birkaç kilometre mesafeye kadar ilerledi.

Rejim, Hama’daki savunma hatlarını güçlendirmek için takviye birlikler gönderirken, çatışmaların rejimin üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor. Bölgedeki tansiyonun yükselmesi, uluslararası müdahale olasılıklarını da yeniden gündeme getirdi.

Hama’da kritik durum: Muhalifler ilerliyor

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre, Heyet Tahrir El Şam’ın (HTŞ) öncülüğündeki muhalif gruplar, Hama’nın kuzeyindeki Maar Şahur ve çevresindeki köyleri ele geçirdi. Şam yönetimi ise kente takviye gönderildiğini açıklayarak direnişi sürdüreceğini belirtti.

2011’den beri Esad’ın kontrolünde olan Hama’nın kaybedilmesi, rejim için stratejik bir etki olabileceği gibi, müttefikleri Rusya ve İran’ı da zor durumda bırakabilir.

İran ve Rusya’nın desteği

İran, Şam’ın talep etmesi halinde Suriye’ye asker göndermeye hazır olduğunu açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın bu seçeneği değerlendirdiğini belirtirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Suriye’deki terörist saldırganlığın” sona ermesi gerektiğini vurguladı.

Irak da Esad rejimine desteğini ifade etti. Başbakan Şii Muhammed El Sudani, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının muhalifleri güçlendirdiğini savunarak, Bağdat’ın gelişmeleri yakından izlediğini belirtti.

PKK/PYD ve Rejim güçleri karşı karşıya

Suriye’nin kuzeydoğusunda Esad rejimine bağlı güçlerle PKK/PYD arasında da çatışmalar yaşanıyor. ABD destekli PKK/PYD’nin rejimle çatıştığı haberleri, iç savaşın farklı cephelerinde gerilimin tırmandığını gösteriyor.

Bu arada İsrail’in son aylarda düzenlediği saldırılar, İran destekli Hizbullah’ın lider kadrosunu hedef aldı ve örgütün Suriye’deki etkisini zayıflattı. İran kaynakları, yüzlerce Iraklı milisin rejim güçlerine destek vermek üzere Suriye’ye gönderildiğini doğrularken, Hizbullah’ın şu anda ek güç göndermeyeceği ifade ediliyor.

ABD ve Rusya birbirini “terörizmi desteklemekle” suçluyor

Rusya ve ABD Birleşmiş Milletler’de karşı karşıya geldi ve Suriye’deki çatışmaların aniden tırmanması üzerine toplanan Güvenlik Konseyi’nde birbirlerini terörizmi desteklemekle sert şekilde suçladı.

ABD’nin BM Büyükelçi Yardımcısı Robert Wood, Suriye’deki çatışmaların yatıştırılması ve sivillerin korunması çağrısında bulundu. Wood ayrıca muhaliflerin saldırısının Heyet Tahrir El Şam tarafından yönetilmesinden duyduğu endişeyi de dile getirdi.

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın güçlerini ve Rusya’yı okul ve hastanelere yönelik saldırılarda sivil kayıplara neden olmakla suçlayan Wood, “HTŞ’nin ABD ve BM tarafından terör örgütü olarak listelenmiş olması, Esad rejimi ve destekçisi Rusya’nın daha fazla zulüm yapmasını haklı çıkarmaz” dedi.

Rusya’nın BM Büyükelçisi Vassily Nebenzia ise Wood’a yönelik açıklamalarında şunları söyledi:

“Barışçıl Suriye şehirlerinde barışçıl sivillere karşı gerçekleştirilen açık bir terör saldırısını kınama cesaretini gösteremediniz. Açıkçası şu anda sizinle barikatların karşı tarafında olmaktan memnuniyet duyuyoruz.”

Pentagon ise dün yaptığı açıklamada, ABD birliklerine yönelik bir saldırıya karşılık Suriye’nin doğusunda bir noktaya hava saldırısı düzenlediklerini açıkladı. Pentagon Sözcüsü Tümgeneral Pat Ryder, saldırının iç savaşla ilgisi olmadığını, “kendini savunma” amacıyla gerçekleştirildiğini belirtti.

Suriye’de rejim endişe içinde: Muhalifler Hama kapısında yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Operasyonun kritik anlarından biri, Halep’teki Kuveyris Askeri Havaalanı’nın SMO tarafından ele geçirilmesi oldu. Bu başarı, PKK/YPG’nin Tel Rıfat ile Münbiç arasındaki bağlantısını keserek örgütün hareket kabiliyetini büyük ölçüde sınırladı. Öte yandan, Türkiye sınırına yalnızca 13 kilometre mesafede bulunan Minnığ Havalimanı’nın SMO kontrolüne geçmesi, bölgedeki stratejik dengeyi değiştirdi.

Tel Rıfat kuşatması sürüyor

Tel Rıfat ilçe merkezine giren SMO güçleri, terör örgütü unsurlarıyla kuzeybatı, doğu ve güney cephelerinde çatışmalarını sürdürüyor. Örgütün bölgeye yerleştirdiği mayınlar ve tuzaklar nedeniyle ilerleyiş temkinli şekilde devam ederken, SMO güçleri Deyr Cemal üzerinden ilçe merkezine ulaştı. Tel Rıfat’ın çevresindeki yerleşim yerlerinde de yoğun çatışmalar yaşanıyor.

Rejim ve PKK/YPG iş birliği

Operasyon, Suriye rejiminin kontrolündeki bölgelerde PKK/YPG’ye destek vermesiyle daha da karmaşık bir hal aldı. Rejim güçleri, Fırat’ın doğusundaki PKK/YPG unsurlarına alan açarak bölgeye ağır silah ve militan sevkiyatını kolaylaştırdı. Ancak SMO’nun hızlı ilerleyişi, hem rejim güçlerini hem de terör örgütü unsurlarını baskı altında bıraktı.

Bölgenin geleceği

Tel Rıfat’ın tamamının kontrol edilmesi, PKK/YPG’nin Suriye’nin kuzeyinde oluşturmayı planladığı koridoru büyük ölçüde engelleyecek bir hamle olarak değerlendiriliyor. Özgürlük Şafağı Operasyonu’nun ilerleyen günlerde bölgedeki güç dengesi üzerinde daha da belirleyici etkiler yaratması bekleniyor.

Suriye Milli Ordusu terör koridorunu ve Rejim-PKK/YPG birliğini bozuyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.