Türkiye’deki sağlık bürokrasisinde ve dijital dönüşüm hamlelerinde milat niteliğinde bir adım atıldı. Sağlık Bakanlığı, vatandaşların hastane ve aile sağlığı merkezlerinde en çok vakit kaybettikleri işlemlerin başında gelen sağlık raporu süreçlerini bütünüyle modernize eden yeni yönetmeliği devreye aldı. Yapay zeka destekli karar mekanizmalarının ve entegre sistemlerin ön plana çıktığı yeni düzenleme, hem hekimlerin üzerindeki iş yükünü hafifletmeyi hem de vatandaşın hizmete erişimini saniyeler düzeyine indirmeyi hedefliyor.

AKILLI SİSTEM DEVREDE: BELGENİZ TEK TIKLA E-NABIZ’DA

Yeni yönetmeliğin getirdiği en radikal değişiklik, “tek hekim raporu” olarak bilinen ve ehliyet, işe giriş gibi süreçlerde istenen belgelerin dijitalleşmesi oldu.
Kişisel Beyan Formu: Rapor başvuru süreçlerinde fiziksel dilekçe verme zorunluluğu tamamen kaldırıldı. Süreç artık e-Nabız sistemi üzerinden doldurulacak dijital kişisel beyan formu ile başlayacak.

Karar Destek Algoritması: Sistem arkasında çalışan bir yapay zeka/karar destek mekanizması, vatandaşın tanı, ilaç ve tıbbi malzeme geçmişini tarayacak.

Hastaneye Gitmeden Onay: Eğer kişinin geçmişinde veya beyanında rapor almasına engel teşkil edecek kronik bir tanı veya ilaç kullanımı yoksa, sistem otomatik olarak e-Nabız üzerinden geçerli bir “Sağlık Durum Belgesi” üretecek. Vatandaşın hastaneye gitmesine gerek kalmayacak.
Hekim Filtresi: Beyan ile sistemdeki tıbbi geçmişin uyuşmadığı veya riskli durumların saptandığı vakalar ise otomatik olarak detaylı muayene için ilgili hekimlere yönlendirilecek. Lisansa tabi olmayan amatör sporlar ve sosyal aktiviteler için de hastane kuyruklarına girilmeden e-Nabız belgesi yeterli kabul edilecek.

KURUL RAPORLARINDA BASİTLEŞTİRME: 2 TEMEL SAĞLIK KURULU

Heyet ve kurul raporu alma süreçlerindeki karmaşık yapı da sadeleştirildi. Yönetmelik kapsamında “Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu” süreçleri yeniden dizayn edilerek iki temel yapı tanımlandı:

Tam Teşekküllü Sağlık Kurulu

Üç Hekimli Sağlık Kurulu

Bakanlığın belirlediği özel hukuki istisnalar haricindeki pek çok kurul raporu, artık bürokrasiye takılmadan hızlıca üç hekimin imzasıyla düzenlenebilecek. Böylece aylarca süren kurul günü bekleme çilesi büyük oranda tarih olacak.

HASTANELERE “RAPOR BAŞVURU MERKEZLERİ” KURULUYOR

İkinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında (devlet ve üniversite hastaneleri) rapor işlemlerinin farklı poliklinikler arasında mekik dokunarak yürütülmesi uygulamasına son veriliyor. Hastaneler bünyesinde kurulacak olan “Rapor Başvuru Merkezleri”, işlemlerin tek bir noktadan başlatılmasını, takibini ve sonuçlandırılmasını sağlayacak. Vatandaşlar, devam eden rapor süreçlerinin hangi aşamada olduğunu bu merkezlerden veya dijital kanallardan şeffaf bir şekilde izleyebilecek.

ULUSLARARASI STANDART VE İNGİLİZCE DİL DESTEĞİ

Yönetmelikle birlikte Türkiye genelinde tek tip rapor formatına geçildi. Bakanlığın onayladığı şablonlar dışındaki gayriresmi formatlar tamamen tedavülden kaldırıldı. Ayrıca, yurt dışı eğitim, vize, iş veya spor faaliyetlerinde kullanılmak üzere tüm raporlara İngilizce dil desteği entegre edildi. Böylece Türk sağlık sisteminin ürettiği raporlar uluslararası arenada doğrudan geçerlilik kazanacak standartlara ulaştı.

KÜÇÜK İŞLETMELERE RAPOR KOLAYLIĞI: ÇAŞMER VE AİLE HEKİMLERİ DEVREDE

İş sağlığı ve güvenliği alanını ilgilendiren önemli bir esneklik de rapora bağlandı. 50’den az çalışanı bulunan ve “az tehlikeli” sınıfta yer alan iş yerlerinde çalışacak personelin işe giriş raporları; Çalışan Sağlığı Merkezleri (ÇAŞMER), aile hekimleri ve kamu sağlık tesislerindeki tüm hekimler tarafından yasal olarak düzenlenebilecek. Küçük esnaf ve çalışanlar, iş yeri hekimi bulma maliyetinden ve zorunluluğundan kurtulmuş olacak.

E-Rapor Esas Oldu 30 Gün Sınırı Geldi yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Atlantik Okyanusu’nda seyreden MV Hondius adlı yolcu gemisinde hantavirüs vakalarının görülmesi ve 3 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından Dünya Sağlık Örgütü’nden (DSÖ) yeni açıklama geldi.

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Hanan Balkhy, Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye (Yeşil Burun Adaları) giden Hollanda bandıralı “MV Hondius” isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmesi sonrasında yaşanan gelişmelere ilişkin, sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu.

DSÖ’nün, Atlantik Okyanusu’nda bir yolcu gemisiyle bağlantılı bir dizi hantavirüs vakasını yakından izlediğini ve bu konuda uluslararası müdahaleyi koordine ettiğini belirten Balkhy, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde herhangi bir vakanın bildirilmediğini kaydetti.

“TEMAS YOLUYLA BULAŞIYOR”

Balkhy, hantavirüs enfeksiyonunun nadir görüldüğünü ancak ciddi hastalıklara neden olabileceğini belirterek, virüsün, enfekte kemirgenlerle ya da bunların idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas yoluyla insanlara bulaştığını ifade etti. Başlangıçta belirtiler arasında ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve mide bulantısı olabileceğine işaret eden Balkhy, “Ancak hızla ciddi solunum yolu hastalığına dönüşebilir ve vaka ölüm oranı yüzde 50’ye kadar ulaşabilir. Bu nedenle, yoğun destekleyici bakıma erken erişim kritik öneme sahip” ifadelerini kullandı.

Balkhy, gemide vakada yer alan hantavirüs türünün, Latin Amerika’da bulunan ve insanlar arasında yakın ve uzun süreli temas yoluyla sınırlı şekilde bulaştığı bilinen tek tür Andes virüsü olduğunun altını çizerek, “DSÖ, şu anda bu olayın küresel nüfus için oluşturduğu riski düşük olarak değerlendiriyor. Durumu izlemeye ve güncellemeler sağlamaya devam ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye giden “MV Hondius” isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmiş, enfekte olan 3 kişi hayatını kaybetmişti.

HANTAVİRÜS NEDİR?

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor. Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

DSÖ’den ‘hantavirüs’ açıklaması: Küresel risk düşük yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Cemaliyan, savaşın başlamasından bu yana ülke genelinde yaklaşık bin 400 yaralının hastanelerde tedavi gördüğünü belirterek, hayatını kaybedenler arasında yaklaşık 200 çocuğun ve 200 kadının bulunduğunu söyledi.

Saldırılarda sağlık çalışanlarının da hedef olduğunu kaydeden Cemaliyan, 11 sağlık personelinin hayatını kaybettiğini, 53’ünün ise yaralandığını ifade etti.

DOKUZ HASTANE KULLANILAMAZ HALE GELDİ

Cemaliyan, saldırılarda sağlık altyapısının ciddi zarar gördüğünü belirterek 9 hastanenin kullanılamaz hale geldiğini söyledi. Ayrıca 18 acil sağlık hizmetleri istasyonunun hasar gördüğünü, 14 ambulansın tahrip edildiğini ve 25 sağlık merkezi ile hastanenin saldırılardan etkilendiğini açıkladı.

STRATEJİK İLAÇ STOKLARI 6 AY YETERLİ

Ülkedeki ilaç stoklarına da değinen Cemaliyan, saldırılara rağmen stratejik ilaç, tıbbi ekipman ve sarf malzemesi stoklarının iyi durumda olduğunu söyledi. Cemaliyan, çatışmaların önümüzdeki 6 ay boyunca devam etmesi durumunda bile mevcut stokların tedavi ihtiyaçlarını karşılayabileceğini ifade etti.

İran’da saldırılar nedeniyle 9 hastane kullanılamaz hale geldi yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Önder’in tedavisini sürdüren doktorlar, yaptığı açıklamada, kalp destek cihazı (ECMO) ve inotropik tedavi altında hemodinamik olarak stabil seyrini sürdürmesine rağmen, nörolojik durumunda olumsuz gelişmeler olduğunu belirtti. Doktorlar, “Nörolojik tablosu giderek bozulmuş. Başka bir kırılma noktasına gelmiş bulunmaktayız. Hastamızın refleksleri azalmış, beyin ödemi devam etmektedir.” ifadeleriyle durumu özetledi.

Hayati Tehlikesi Sürüyor

Yoğun bakımda tedavisi devam eden Sırrı Süreyya Önder’in hayati tehlikesinin arttığı da açıklamada vurgulandı. Reflekslerinde belirgin bir azalma görülen ve beyin ödemi devam eden Önder için tüm imkanların seferber edildiği belirtildi.

Doktorlar, umutlarını koruduklarını ifade ederek, “Hastamız Sayın Sırrı Süreyya Önder, yoğun bakım sürecinde başka bir kırılma noktasına gelmiş bulunuyor. Tüm tedavilerimizi sabırla sürdürüyor ve gelişmeleri umutla takip ediyoruz.” şeklinde açıklamada bulundu.

Doktorları açıkladı! Sırrı Süreyya Önder’in sağlık durumu kritikleşti yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

20 yıl boyunca Danimarka’da yaşayan ve 10 yıl önce memleketi Konya’ya dönen Karademir’in hayatı, geçirdiği diz ameliyatı sonrası tamamen değişti. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde dizinden operasyon geçiren Karademir, ameliyattan iki gün sonra felç geçirdi ve aynı anda konuşma bozukluğu gelişti.

Yapılan tetkiklerde, beynin sol tarafındaki damarlardan birine pıhtı attığı tespit edildi. Hızla anjiyo yapılan Karademir’in durumu kısa sürede toparlansa da konuşmaya başladığında herkesi hayrete düşürdü. Çünkü artık tek bir kelime bile Türkçe konuşamıyor, yalnızca Danca konuşuyordu!

“Babam beni anlayamıyor, bana Danca anlatıyor”

Yakınları, Karademir’in bir anda Danca konuşmaya başlamasına inanamadı. Kızı aracılığıyla iletişim kurmaya çalışan Karademir, Türkçeyi anımsayamamanın tedirginliğiyle panik yaşarken, sağlık ekibi bu sıra dışı durumu tıbbi literatüre geçmeye değer buldu.

Uzmanlar: Nadir rastlanan bir fenomen

Uzmanlara göre bu durum, beynin dil merkezinin etkilenmesiyle ortaya çıkan “yabancı dil sendromu” olarak adlandırılıyor. Daha önce edinilmiş ancak uzun süredir kullanılmayan bir dilin, beyin travması sonrası yeniden etkin hale gelmesi, nörolojik açıdan oldukça nadir bir vaka.

Tıbbın sınırlarını zorlayan vaka: Beyni resetlendi, Danca konuşmaya başladı yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Yeni yönetmeliğe göre, tıp merkezlerinin faaliyetlerine devam edebilmesi için Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü’nden (TÜSKA) akreditasyon belgesi alması artık zorunlu. Bu belge, kalite ve güvenlik standartlarının sağlandığını belgeleyen temel bir kriter olacak.

Doğum Üniteleri İçin Yeni Kurallar

Tıp merkezleri bünyesinde doğum ünitesi açılması artık daha sıkı kurallara bağlandı. Yeni kriterler çerçevesinde, hem altyapı hem de kadro açısından yeterlilik sağlanmadan doğum ünitesi izni verilmeyecek.

Her Şey Dijital Takipte: Elektronik Arşiv Şartı

Kayıt ve arşiv işlemleri tamamen elektronik ortama taşınıyor. Hastaya ait tüm belgeler dijital sistemde güvenle saklanacak, denetimlerde şeffaflık artacak.

Cerrahi Müdahale ve Acil Hizmetlere Yeni İzin

24 saat hizmet kapasitesine sahip tıp merkezleri, artık acil servis ve cerrahi müdahale birimi açabilecek. Ancak bunun için teknik donanım ve personel yeterliliği şart olacak. Aynı zamanda yapılabilecek cerrahi işlemler de yeniden tanımlandı.

Yeni Merkez Açmak Artık Planlamaya Bağlı

Özel hastane veya tıp merkezi açmak isteyenler için önemli bir değişiklik daha var: Açılış ve kadro talepleri yıllık planlama sürecine bağlandı. Yani bundan sonra her isteyen istediği yerde sağlık merkezi açamayacak. Amaç, kaynakların etkin ve dengeli kullanılması.

Kimin Sahip Olacağına Sıkı Takip

Sağlık kuruluşlarının sahiplik kriterleri de sıkılaştırıldı. Hekimlik mesleğinden men edilen kişiler sağlık merkezi sahibi olamayacak. Ayrıca geçmişte ruhsatı iptal edilen kişilere 5 yıl boyunca yeni sağlık tesisi açma yasağı getirildi.

Poliklinikler Güçlerini Birleştirecek

Birden fazla polikliniğin birleşerek tıp merkezine dönüşmesi teşvik ediliyor. Bu durumda birleşen her poliklinik için ilave kadro hakkı verilecek. Bu da daha kapsamlı sağlık hizmeti sunan yapıların önünü açacak.

Muayenehaneler ve Fizik Tedavi Üniteleri de Kapsamda

Muayenehanelerde yapılan işlemler yeniden düzenlendi. Tıbbi uygulamaların çağdaş tıp kurallarına uygunluğu esas alındı. Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri içinse bina yapısı ve hizmet sunumuna ilişkin yeni standartlar getirildi.

Özel hastanelerde yeni dönem başlıyor: Yönetmelik değişti yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Pandemi Çalışma Grubu’ndan Güçlü Yaman, yaptığı araştırmada özellikle İzmir’de bir salgın yaşanmış olabileceğine işaret eden veriler tespit ettiğini açıkladı. Yaman, “Geçmiş yıllarda grip nedeniyle oluşan ölümler ocak ayında zirve yapar, şubatta düşüşe geçerdi. Ancak bu yıl İzmir’de tam tersi oldu ve ölümler artmaya devam etti” diyerek tabloyu “ciddi” olarak değerlendirdi.

Yoğun Bakımlarda Yer Kalmadı

Diken’in haberine göre, İzmir’deki hastanelerdeki doluluk oranları kritik seviyeye ulaştı. Göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Oğuz Kılınç, grip salgınının hastanelerde büyük bir yoğunluğa yol açtığını belirterek “Acillerden yoğun bakıma hasta geçişlerinde gecikmeler yaşanıyor. Bu da hastaların sağlık durumunu olumsuz etkiliyor” dedi.

İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Emrah Kırımlı ise grip vakalarındaki artışın yanı sıra COVID-19’un da yaygınlaşmaya başladığını vurguladı. “Grip ve COVID’i aynı anda görüyoruz. İnsanlar hem gündelik sorunlarla hem de hastalıklarla boğuşuyor. Ancak grip aşısı yaptıranların oranı oldukça düşük” diyerek risk gruplarını önlem almaya çağırdı.

Önlenebilir mi?

Uzmanlar, 2020’de uygulanan maske, mesafe ve hijyen önlemleri sayesinde grip vakalarının neredeyse sıfırlandığını hatırlatarak benzer önlemlerin şimdi de alınması gerektiğini belirtti. Güçlü Yaman, “Ölüm nedenlerinin düzenli olarak izlenmesi ve kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesi hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

Sağlık sisteminin kapasite sınırına dayandığını belirten Kırımlı ise “Yoğun bakımda yer bulmak her geçen gün zorlaşıyor. Hatta biz bile yakınlarımıza yatak bulmakta zorlanıyoruz” diyerek yetkilileri daha fazla önlem almaya davet etti.

Hastaneler doldu! Gizli salgın mı var? yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Ticaret Bakanlığı, bu tehlikeli ürünleri satın alanların iade etmeleri ve çocuklarını bu risklerden korumaları gerektiğini vurguladı. Denetimler sürecek, çocuk sağlığını tehdit eden ürünler piyasadan çekilmeye devam edecek!

Sonöz Bebe markalı 8-9 yaş bolerolu kız çocuk kıyafeti:

Çocuk giysilerinde kullanılan kordon ve büzme ipleri güvenlik kriterlerine uymadığı için boğulma ve yaralanma riski taşıyor. Bakanlık, bu kıyafetin satışını yasakladı ve toplatılmasına karar verdi.

Baby Body markalı 0-3 yaş bebek zıbını:

Ürünün üzerindeki çıtçıtların kolayca kopması nedeniyle bebekler için ciddi bir boğulma riski oluşturduğu tespit edildi. Bakanlık, bu ürünün de piyasadan çekilmesine karar verdi.

Hippıl Baby markalı yazlık kız çocuk takımı:

Kıyafette bulunan uzun ipler ve 3 boyutlu süslemeler, çocukların takılmasına ve yaralanmasına yol açabilecek tasarım hataları içeriyor. Bu nedenle ürünün satışı yasaklandı.

Özkaya Plastik markalı su tabancası:

Ambalajının güvenlik standartlarını karşılamadığı belirlenen oyuncak, çocuklar için boğulma riski taşıyor. Ticaret Bakanlığı bu oyuncakta ciddi güvenlik açığı tespit ederek piyasadan toplatma kararı aldı.

Bakanlık uyardı: Bu 4 ürün, çocuklarda tehlike saçtığı için toplatılıyor yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

*Video görüntüsü Sözcü’den alınmıştır.

Göğüs ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran B.T., acil anjiyoya alındı. Ancak ameliyat devam ederken, hastanenin muhasebecisi hiçbir koruyucu kıyafet giymeden ameliyathaneye girdi. Hasta henüz müdahale altındayken stent fiyatlarını sıralamaya başladı:

“15’e de var, 18’e de var, 35’e de var. En düşük yapabileceğim 10’a var!”

Hasta canıyla mücadele ederken yapılan bu vicdansız pazarlık, büyük infial yarattı.

Sağlık Bakanlığı Devreye Girdi

Skandal görüntülerin ortaya çıkmasının ardından Sağlık Bakanlığı derhal inceleme başlattı. Yapılan açıklamada, özel hastanedeki ilgili birimin faaliyetlerinin durdurulduğu duyuruldu. Ayrıca hastane hakkında detaylı bir soruşturma başlatıldığı belirtildi.

Hastane değil ticarethane! Kalp krizi geçiren hastayla ameliyatta pazarlık yaptılar yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlık, internet sitesinde bulunan ‘Bunları Biliyor musunuz?’ sayfasında gıda tüketimine dair, vatandaşların merak ettiği güncel sorulara yanıtlar veriyor. 

İşte bazı sorular ve yanıtları…

Balık ve yoğurt aynı anda tüketilir mi?

Temiz sulardan elde edilmiş taze balık, bekletilmeden uygun şekilde pişirilip taze yoğurtla birlikte tüketildiği zaman zehirlenmeye sebep olmadığı bilinmektedir.

Balığın yapısında histamin denilen proteinin miktarı, bayat balıkta artış gösterir. Balık sudan çıkartıldıktan sonra hızlıca soğutulmazsa histamin artışı görülür ve bu şekilde beklemiş balık tüketildiğinde histamin vücutta alerjik reaksiyonlara ve beraberinde olumsuz etkilere ve zehirlenmelere yol açabilir. Yoğurtta da histamin adlı madde bulunur.

Taze olmayan balıkla birlikte yoğurt tüketilmesi histamin artışına neden olacağı için tavsiye edilmemektedir. Ancak burada önemli olan balığın tazelik derecesidir.

Bu nedenlerden dolayı eğer balığın tazeliğinden eminsek, balıkla birlikte yoğurt tüketilmesinin herhangi bir sakıncası olmayacaktır.

Doğadan toplanan mantarın zehri pişirince gider mi?

Zehirli bileşiklerin büyük çoğunluğu ısıya dayanıklıdır ve pişirmekle, kaynatmakla veya kurutmakla mantarın zehirliliği ortadan kalkmaz.

Bu sebeple doğadan toplanan mantarlar, yenilebilir olduğundan emin olunmadığı sürece hiçbir şekilde tüketilmemelidir.

Geç pişen tavuğun doğal tavuk olduğu iddiası

Tavuğun geç pişmesi ırkıyla ve yaşıyla ilişkilidir. Endüstride hızlı yetişen ve kolay pişen tavuk ırkları üretildiği için markette aldığınız tavuk çok daha kolay pişmektedir.

Köy tavukları geç pişer çünkü genellikle kesime uygun çabuk gelişen etlik piliç (broiler) türleri beslenmez. Köylü öncelikle tavuğun yumurtasından olabildiğince uzun süre faydalanmak ister.

Öte yandan tavuğu olabildiğince uzun süre yumurtasından faydalanmak için yumurtadan kesilinceye kadar kesimlik olarak satmaz. Yani köy tavuğunun daha geç pişmesi, besilik olarak özel yetiştirilen broiler gibi genç değil daha yaşlı olması ve tavuk ırklarının farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

Pişirmeden önce tavuğu yıkamak gerekir mi?

Tavuk etini pişirmeden önce suda yıkamaya gerek yoktur, tavuğu iyice pişirmek yeterlidir. Tüm diğer gıdalarda olduğu gibi pişme esnasında varsa tavukta bulunabilecek mikroorganizmalar da yapılacak yeterli pişirmeyle elemine edilecektir. 

Etler yıkandığı zaman üzerlerinde bulunabilecek mikroorganizmaları mutfağın diğer yerlerine bulaştırma riski doğmaktadır. Bu nedenle çok kirli gördüğümüz kısımlar var ise buralar yıkanmak yerine, kesip uzaklaştırılabilir. 

Esmer şeker sağlıklı mı?

Esmer şeker, beyaz sofra şekerine renk vermek üzere şeker kamışı melası ilavesiyle elde edilmektedir ve temel bileşeni beyaz sofra şekeridir. Bu sebeple esmer şeker, beyaz sofra şekerinden daha sağlıklıdır denilemez.

Dünya Sağlık Örgütü, serbest şeker tüketiminin toplam enerji alımının %10’undan azına düşürülmesini tavsiye etmektedir. Dolayısıyla aşırı şeker ve şekerli ürün tüketiminden kaçınılmalıdır.

Bal aromalı şurup üretimi yasal mı?

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ile aroma vericiler veya bal eklenerek bal aromalı şurup, çam aromalı şurup, ballı şurup ve benzer isimlerle bal izlenimi veren ürünlerin bal algısı yaratarak tüketiciyi yanıltılmasını önlemek amacıyla 19.02.2020 tarihi itibariyle üretilmesi yasaklanmıştır.

Yoğurtlar neden uzun süre bozulmaz?

Yoğurtların uzun süre bozulmaması süt ürünleri üretim teknolojisinin gelişmesi sonucu oluşmuştur. Süte uygulanan ısıl işlem ile içerisindeki suyun bir kısmı uzaklaştırılır, aynı zamanda gıda kaynaklı hastalıklara neden olabilecek mikroorganizmalar yok edilmiş olur. Yoğurt üretiminde sağlanan kontrollü fermantasyon ile ekşimeye ve bozulmaya neden olan maddelerin oluşumu engellenir. 

Ev ortamında yapılan yoğurtlarda ise kullanılan mikroorganizmalar (endüstrideki adı starter kültür) bir önceki yoğurttan elde edilir ve fermantasyon sıcaklığı ve süresi kontrol edilemediğinden bozulma daha hızlı gerçekleşir.

Yumurta yıkanır mı?

Tüketiciler tarafından yumurtaların dış kabuklarındaki kirlerin yıkanınca temizleneceği düşünülmektedir.

Ancak yumurta yıkandığı zaman üzerinde bulunan mikroorganizmalar, yumurta kabuğunda bulunan ve gözle görülmeyen gözeneklerden içeri girer ve yumurtanın bozulma riskini artırır.

Hazır ambalajlı yumurtalar yıkanmadan gıda ile teması uygun kapaklı kaplarda muhafaza edilmelidir. 

Çekirdeği siyahsa zeytinin boyandığı anlamına mı gelir?

Zeytin çekirdeğin siyah olması olgunluğu ile ilgilidir. Ağaç üzerindeyken zeytin olgunlaştıkça siyah/mor renge sahip fenoller zeytinin kabuğundan başlayarak çekirdeğine doğru ilerler. Tam olgun zeytinlerde bu fenoller çekirdeğe ulaşır ve çekirdeğin rengi siyaha dönüşür.

Gıdanın küflü kısmı atılarak tüketilmeye devam edilebilir mi?

Yoğurt, krema, reçel, salça, ekmek, meyve suları gibi su oranı yüksek ürünler, kırmızı et, beyaz et sosis, salam gibi et ürünleri, yumuşak sebze ve meyveler (salatalık, domates, şeftali vb.) ve pişmiş yemeklerde küflenme varsa o bölge kesilse bile tüketilmemesi önerilmektedir.

Çünkü oluşan küflere ait miseller gözle görülür olmasa dahi gıdanın derinliklerine doğru gelişim gösterebilir ve bazı küf türleri insan vücuduna zararlı toksin denilen zararlı bileşikler üretebilir. 

Gıdalar nasıl saklanmalı?

Satın aldığınız gıdaları uygun sıcaklıkta muhafaza edin. Et ve et ürünleri ile süt ve ürünlerini buzdolabı koşullarında 0-4° C’de muhafaza edin. Pişirilmiş gıdaları hemen tüketin ya da daha sonra tüketecekseniz hızla soğutun, buzdolabında muhafaza edin ve tüketilecek miktarını ısıtın.

Pişmiş gıdanın tekrar tekrar ısıtılmasından kaçının. Kuru gıdaları karanlık, serin, kuru yerde muhafaza edin. Dondurulmuş ürünleri -18° C’de muhafaza edin, tüketileceği zaman buzdolabında çözündürün ve çözündürüldükten sonra tekrar dondurmayın.

Bakanlık merak edilenleri yanıtladı: Tavuk pişmeden önce yıkanır mı, balık ve yoğurt bir arada tüketilir mi…  yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.