Science dergisinde yayımlanan ve New York Times tarafından manşete taşınan “Marmara faylarındaki sismik hareketlilik artıyor” analizi, Türkiye’nin gündemine oturdu. İstanbul için 7 ve üzeri büyüklüğünde bir deprem riskine işaret eden raporun ardından bilim dünyasında “tehlike var mı, yok mu?” tartışması alevlendi.

Bazı uzmanların “Marmara stres biriktirmiyor” diyerek toplumu rehavete sürükleyen açıklamalarına, Jeolog Prof. Dr. Okan Tüysüz’den bilimsel verilerle yalanlama geldi.

“Deprem olmayacak demek bilim dışıdır”

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy’un “Marmara’daki faylar büyük deprem üretecek stresi biriktirmiyor” iddiasına karşı çıkan Prof. Dr. Okan Tüysüz, bu tür söylemlerin bilimsel karşılığı olmadığını vurguladı.

Marmara Bölgesi’nde son büyük kırılmanın 1766 yılında yaşandığını hatırlatan Tüysüz, o tarihten bu yana geçen 250 yılı aşkın sürede fay hatlarında devasa bir enerji birikimi olduğunu belirtti.

“Kilitli faylara yük bindi, zaman daraldı”

Prof. Dr. Tüysüz, bölgedeki son sismik hareketliliğin endişe verici boyutunu şu sözlerle açıkladı:

“6,2 büyüklüğündeki depremin ardından artçı sarsıntıların doğu yönünde ilerlemesi, özellikle Adalar ve Avcılar açıklarındaki ‘kilitli’ olarak tanımladığımız fay parçaları üzerinde ek stres oluşturdu. Bu durum, beklenen büyük Marmara depreminin zamanlamasını öne çekmiş olabilir.”

Faylar adım adım İstanbul’a yaklaşıyor

Tüysüz, Science dergisindeki makalenin de işaret ettiği gibi, Kuzey Anadolu Fayı üzerindeki gerilimin adım adım batıdan doğuya, yani İstanbul kapılarına dayandığını ifade etti. Bilimsel verilerin “Büyük deprem olasılığı devam ediyor” gerçeğini haykırdığını belirten Tüysüz, yetkilileri ve vatandaşları tedbiri elden bırakmamaya çağırdı.

İstanbul için korkutan ‘saat’ uyarısı: Büyük depremin zamanı öne çekilmiş olabilir! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Bir televizyon programında konuşan Prof. Üşümezsoy, İstanbul’daki 6.2’lik depremin “Marmara’daki son büyük deprem” olduğunu söyledi:

“Marmara’da bu son büyük depremdi. 1894’te Çınarcık çukurunun güneyindeki fay kırılmıştı. Bazılarına göre 1766’dan beri Marmara’da deprem olmadı ve ‘250 yılda bir Marmara yerle bir olacak’ deniyor. Önce 8, sonra 7 büyüklüğünde deprem öngördüler. Ancak 250 yılda bir deprem tezi yanlış. 7,2 büyüklüğünde bir deprem için 350 kilometrelik fay gerekir. Doğu’ya doğru ilerleyen bir deprem riski yok.”

Üç Bölgeye Daha Dikkat Çekti

Üşümezsoy, Adalar Fayı gibi sıkça gündeme getirilen bölgeler için de net konuştu:

“Büyükçekmece ile Yeşilköy arasında, Avcılar gibi bir sırt var. Buradan geçen bir fay gösteriyorlardı, ama böyle bir fay yok. Risk taşıyan tek fay, Kumburgaz-Büyükçekmece arasındaki 30 kilometrelik fay. Bu fay kırıldı ve stres boşaldı. Adalar fayında deprem göstergesi sıfır. Artık başka deprem tehlikesi kalmadı.”

Üşümezsoy, başka iller için uyarıda bulunmayı da ihmal etmedi: “İzmir Karaburun-Kütahya ve Tokat/Kazova bölgelerine dikkat.”

Şener Üşümezsoy’dan ‘deprem’ uyarısı: “Gözünüz bu illerde olsun…” yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.