Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, ABD merkezli uydu görüntüleme şirketi Planet Labs tarafından müşterilere gönderilen mesajda, İran’daki uydu görüntülerine erişim sisteminin değiştirildiği kaydedildi.

ABD’NİN TALEP ETTİĞİ İDDİASI

Görüntülerinin sadece “acil ve görev açısından kritik gereksinimler ya da kamu yararı” durumlarında paylaşılacağı belirtilen mesajda, söz konusu adımın ABD hükümetinin talebi doğrultusunda atıldığı aktarıldı.

‘ÇATIŞMA BÖLGELERİNİN UYDU GÖRÜNTÜLERİ DAĞITILMASIN’ TALEBİ

Şirket sözcüsü yaptığı açıklamada, hükümetin uydu görüntü sağlayıcılarından çatışma bölgesine ait görüntülerin dağıtımını süresiz olarak ertelemelerini istediğini ifade etti.

Sözcü, Planet Labs’in yeni erişim politikasının savaş sona erene kadar geçerli olacağı bilgisini paylaştı.

ABD merkezli bir diğer uydu görüntüleme şirketi Vantor’un sözcüsü de çatışma zamanlarında uydu görüntülerine erişimin ek kontrollerle sınırlandırıldığını belirtti.

Sözcü, bu kontrollerin özellikle uyduların yüksek çözünürlüklü görüntüleri nedeniyle uygulandığına ve halihazırda Orta Doğu’nun bazı bölgelerinde geçerli olduğuna dikkati çekti.

ABD-İSRAİL VE İRAN GERİLİMİNDE POLİTİKA DEĞİŞEBİLİR

The Economist dergisinin martta yayımladığı haberinde, Planet Labs’in, geçmişte hassas bölgelerin uydu görüntülerini diğer şirketlere kıyasla daha açık şekilde paylaştığı ancak ABD-İsrail ile İran arasında başlayan gerilimin ardından politikasını değiştirdiği kaydedilmişti.

Planet Labs’in konuya ilişkin açıklamasında, şirketin amacının, “şeffaflık konusundaki taahhüt ile görüntülerinin müttefiklere, NATO güçlerine ya da sivillere zarar verecek saldırıların planlanmasında kullanılma riskini sınırlama sorumluluğu arasında denge kurmak” olduğu belirtilmişti.

ABD’den ‘İran’daki uydu görüntülerine kısıtlama talebi’ iddiası yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

CİDDİ BİR GÜÇ AZALMASI

Şirket içindeki kıyımın boyutları, işten çıkarmalardan etkilenmeyen üst düzey yönetici Michael Shepherd’ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla gün yüzüne çıktı. Shepherd, şirketteki durumu şu sözlerle özetledi:

“Şirketimizde ciddi bir güç azalması yaşandı. Bu karar; bulut altyapısı, hükümet ve egemen bulut ortamları ile kurumsal ölçekli sistemlerde derin uzmanlığa sahip kıdemli mühendisleri, mimarları, operasyon liderlerini ve teknik uzmanları vurdu.”

İşten çıkarma tebligatları ise çalışanlara gönderilen soğuk bir e-posta ile yapıldı. Basına sızan o e-postada yönetimin çalışanlara yönelik şu ifadeleri dikkat çekti:

“Oracle’ın mevcut iş ihtiyaçlarını dikkatlice değerlendirdikten sonra, daha geniş çaplı bir organizasyonel değişikliğin parçası olarak rolünüzü ortadan kaldırma kararı aldık.”

YAPAY ZEKA UĞRUNA MİLYARLARCA DOLARLIK RİSK

İşten çıkarma dalgasının arkasında yatan asıl nedenin, şirketin Alphabet ve Amazon gibi rakipleriyle rekabet edebilmek için yapay zeka sistemlerine akıttığı milyarlarca dolar olduğu ortaya çıktı. ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI ile 300 milyar dolarlık devasa bir veri merkezi anlaşması planlayan Oracle, bu uğurda 50 milyar dolarlık yeni borçlanmaya gitmeye hazırlanıyor. Şirketin 2026 yeniden yapılanma planına bağlı toplam maliyetlerin ise büyük ölçüde tazminatlar nedeniyle 2.1 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

SEKTÖRDE ŞOK DALGASI BÜYÜYOR

Yapay zeka devrimi, küresel teknoloji sektöründe adeta bir deprem etkisi yaratmaya devam ediyor. Şirketlerin kaynaklarını hızla yapay zekaya kaydırması, çalışanlar arasındaki işsizlik korkusunu zirveye taşıdı. Sektörel verilere göre, sadece bu yılın başından beri 70’ten fazla teknoloji şirketi yaklaşık 40 bin 480 çalışanını kapı dışarı etti. Geçtiğimiz ay Meta’nın da işgücünün yüzde 20’sini etkileyebilecek geniş çaplı bir işten çıkarma planladığı iddia edilmişti. Tüm bu gelişmeler yaşanırken, iddiaların odağındaki Oracle yönetimi sessizliğe bürünerek konuyla ilgili açıklama yapmaktan kaçındı.

Teknoloji devinde yapay zeka kıyımı: On binlerce çalışan kapı dışarı edildi yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Adı açıklanmayan kaynaklara dayandırılan haberde, Volkswagen’in Almanya’nın Osnabrück kentindeki bir fabrikasını otomobil üretiminden hava savunma füzesi sistemleri üretimine kaydıracak bir anlaşma için İsrailli savunma şirketi Rafael Advanced Defense Systems ile görüşmeler gerçekleştirdiği ifade edildi.

Haberde, şirketlerin Almanya’daki fabrikayı İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sistemi için bileşen üretir hale getirmeyi hedeflediği, tarafların halen seçenekleri değerlendirdiği ve nihai bir karara ulaşılmadığı bildirildi.

Fabrikanın 2027’de araç üretimini durdurması planlanıyor

Volkswagen’in 2027 yılında Osnabrück’te yaklaşık 2 bin 300 kişinin çalıştığı fabrikada T-Roc Cabriolet modelinin üretimini durdurmayı planladığına dikkat çekilen haberde, şirketin fabrikanın geleceği için çeşitli seçenekleri değerlendirdiği ve piyasa aktörleriyle görüşmelerini sürdürdüğü açıklamasına yer verildi.

Almanya Savunma Bakanlığı haberlere ilişkin yorum yapmazken, Volkswagen’in bu tesiste İsrailli şirketle birlikte savunma üretimine geçişinin fabrikanın geleceğine ilişkin zorlukların aşılmasında bir çözüm seçeneği sunacağı kaydedildi.

Volkswagen CEO’su Oliver Blume, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada Osnabrück’teki fabrika için bir çözüm bulmak amacıyla savunma şirketleriyle görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı.

Üretimin 12 ila 18 ay arasında başlaması öngörülüyor

Volkswagen’in Demir Kubbe için füze bileşenleri üretmeye başlamayı kabul etmesi halinde üretimin 12 ila 18 ay arasında başlaması öngörülüyor. İsrailli Rafael şirketi, Almanya’da mevcut durumda EuroTrophy ve MELLS tanksavar güdümlü füze sistemi gibi savunma sistemleri üretiyor.

Rafael Yönetim Kurulu Başkanı Yuval Steinitz, bu ayın başında Alman basınına yaptığı açıklamada, İsrail’in Demir Kubbe hava savunma sistemi üretimi yoluyla Almanya’nın savunmasını güçlendirmeye yardımcı olmayı teklif ettiğini söylemişti.

Volkswagen’in İsrail ile ‘Demir Kubbe’ planı! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Hükümet kanadı, alınan kararın hem yasal zeminlere dayandığını hem de ulusal güvenlik stratejisinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, Claude isimli yapay zeka asistanının mimarı olan Anthropic’i 3 Mart tarihinde “ulusal güvenlik tedarik zinciri riski” ilan ederek süreci başlattı.

Kararın merkezinde, şirketin geliştirdiği teknolojinin otonom silah sistemlerinde veya iç güvenlik denetimlerinde kullanılmasına izin vermemesi yatıyor. Söz konusu kısıtlamaların kaldırılmaması, Pentagon ile köprülerin atılmasına yol açtı.

KALİFORNİA’DA HUKUK SAVAŞI: PENTAGON’U DURDURUN

Anthropic cephesi, Kaliforniya federal mahkemesinde devam eden dava sürecinde Pentagon’un kara liste kararının bir yargıç tarafından acilen durdurulmasını talep ediyor.

Hukuk çevrelerinde, hükümetin yetki sınırlarını aştığına dair iddiaların mahkeme nezdinde karşılık bulabileceği konuşuluyor.

Uzmanlar, devletin bir teknoloji şirketini kullanım şartları nedeniyle cezalandırmasının yargı önünde ciddi bir sınav vereceğine dikkat çekiyor.

TRUMP’A BOYUN EĞMEDİLER: SAVUNMADA KULLANAMAZSINIZ

Anthropic, yapay zekâ modeli Claude’un sınırsız askerî kullanımına izin vermediği; özellikle teknolojisinin toplu gözetim ve tam otonom ölümcül silah sistemlerinde kullanılmasına karşı çıktığı için ABD yönetimiyle karşı karşıya geldi.

Pentagon’un bu nedenle şirketi “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırdığı, Anthropic’in ise bunun hukuksuz bir misilleme olduğunu savunarak dava açtığı bildirildi.

MİSİLLEME İDDİALARI REDDEDİLDİ: “KİMSENİN ÖZGÜRLÜĞÜ KISITLANMIYOR”

Mahkemeye sunulan belgeler, sürecin bir kişisel husumet veya misilleme olmadığını iddia ediyor. Yaşananlar tamamen sözleşme uyuşmazlıkları ve devletin güvenlik öncelikleri üzerinden tanımlanıyor.

Hazırlanan metinde, Anthropic’in ifade faaliyetlerine yönelik herhangi bir kısıtlama yetkisinin kimsede bulunmadığı, ancak devletin kendi çıkarları doğrultusunda ticari ortak seçme hakkının saklı olduğu belirtildi.

ŞİRKETTEN KARARLI DURUŞ: “MÜŞTERİLERİMİZİ VE ORTAKLARIMIZI KORUYORUZ”

Şirket yetkilileri, hükümetin mahkemeye sunduğu yeni başvuruya ilişkin incelemelerin sürdüğünü açıkladı.

Yapılan resmi duyuruda, yargı yoluna gitmenin ulusal güvenliğe olan sadakati sarsmadığı, aksine demokratik bir hak olduğu ifade edildi.

Şirket yönetimi, atılan adımların ticari operasyonları, müşterileri ve ortakları koruma amacı taşıyan zorunlu bir hamle olduğunu savunmaya devam ediyor.

Trump düşman ilan etti: Kara listeye alınmasından sonra ilk uyarı: Pentagon’u durdurun! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Devletin vergi geliri kaybına uğraması ve şirket araçlarının gereksiz kilometre yaparak karbon emisyonunu artırması, hükümeti yeni tedbirler almaya itti.
Avrupa iklim hedeflerini tutturmakta zorlanan yönetim, şirket araçlarını kademeli olarak kullanımdan kaldırma planını devreye soktu. Yeni düzenlemeye göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren şirketler, karbondioksit (CO2) emisyonu olan benzinli veya dizel araçların maliyetlerini artık vergiden düşemeyecek.

Vergi avantajından yararlanmak isteyen şirketler için tek seçenek %100 elektrikli araçlar olacak. Bu zorunluluk, filoların hızla elektrikli araçlara dönmesine neden olsa da, elektrikli modellerin yüksek maliyeti nedeniyle şirketlerin araç yenileme sürelerini uzattığı ve bunun da yeni araç satışlarını düşürdüğü gözlemleniyor.

VERGİ İNDİRİMİ DE KADEMELİ OLARAK DÜŞECEK 

Hükümetin planı sadece yakıtlı araçları kapsamıyor; elektrikli araçlara sağlanan teşvikler de zamanla azalacak. 2027 yılından itibaren elektrikli araçlar için uygulanan vergi indirimi oranı düşüşe geçecek ve 2031 yılında %67,5 seviyesine gerileyecek. 2031 sonrası için henüz resmi bir karar açıklanmasa da, indirimlerin daha da kısılması bekleniyor.

Sistemin en dikkat çekici değişikliklerinden biri de 2027 yılında devreye girecek. İşverenlerin, çalışanlarına “Ulaşım Bütçesi” sunması zorunlu hale gelecek.

Bu bütçe sayesinde çalışanlar, şirket aracı almak yerine bu kaynağı toplu taşıma kartı, bisiklet veya iş yerine daha yakın bir eve taşınma kira desteği gibi alternatiflerde kullanabilecek.

Uzmanlar, bu değişikliklerle birlikte şirketlerin, sadece işi gereği gerçekten çok seyahat etmesi gereken personel grubuna araç tahsis etme yoluna gideceğini öngörüyor.

Belçika’da bu uygulama rafa kaldırıldı! Köklü değişiklik yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Bu düşüş, sadece rakamsal bir daralma değil; girişimcilik cesaretindeki kırılmayı, yatırım güvenindeki zayıflamayı ve ekonomideki durgunluğu işaret ediyor.

2025’in Ocak-Mart döneminde kurulan şirket sayısı geçen yıla göre yüzde 3,6 azalarak 29 bin 74’e geriledi. Aynı dönemde kooperatif kuruluşları yüzde 23,8 oranında düşerken, gerçek kişi işletmelerde ise yüzde 9,6’lık bir artış görüldü.

Ancak en dikkat çekici gelişme, Mart ayında yaşandı. Kurulan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 8,3 düşerken, kapanan şirket sayısı yüzde 12,3 arttı. Kapanan kooperatif sayısı ise yüzde 55,3 gibi çarpıcı bir oranla yükseldi.

Yatırımcılar Adeta Frene Bastı

Mart ayında kurulan 8.557 şirket ve kooperatifin toplam sermayesi, Şubat ayına göre yüzde 41,5 azaldı. Bu durum, sadece yeni girişimlerin azalmasıyla değil, kurulan şirketlerin artık çok daha düşük sermayeyle yola çıktığını da gösteriyor.

Kurulan yapıların çoğunluğu yine limited şirket olurken, şirketlerin en fazla kurulduğu iller sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir oldu.

Ticaret ve İnşaatta Yıkım Derinleşiyor

Kurulan şirketlerin büyük bölümü ticaret, inşaat ve imalat sektörlerinde yoğunlaşırken, kapanan şirketlerde de en çok bu sektörler öne çıktı. Özellikle 689 ticaret, 273 imalat ve 168 inşaat şirketinin kapanması, reel sektörün ciddi bir dar boğazdan geçtiğini ortaya koydu.

Yabancı Sermaye Temkinli

Mart ayında kurulan 462 yabancı ortaklı şirketin büyük çoğunluğu Türkiye ortaklı olurken, Çin ve İranlı yatırımcılar da listede yer aldı. Yine de bu şirketlerin sermayelerinin büyük kısmı yabancı ortaklardan geldi. Yatırım devam etse de tutarların düşüklüğü dikkat çekti.

Kurulan kooperatiflerin çoğu konut yapı kooperatifi olsa da, toplam sayı ciddi şekilde geriledi. Yatırım iklimindeki durağanlık, toplu konut ve üretim kooperatiflerine de yansıdı.

Ekonomi Nereye Gidiyor?

Veriler açık: 2025’in ilk çeyreği, özellikle girişimcilik, sermaye artışı ve şirket devamlılığı açısından iç karartıcı sinyaller veriyor. İş kurmak daha zor, yatırım daha riskli hale gelmiş durumda. Şirketlerin eriyen sermayeleri, önümüzdeki aylarda yeni bir iflas dalgasının habercisi olabilir.

Ekonomide sessiz çöküş: Şirketler kurulamıyor, kurulanlar da kapanıyor! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Ulutaş’a göre, vatandaşın cebinden çıkan parayla yapılması gereken yatırımlar ihmal edildi, elektrik altyapısı çöktü, güvenlik riskleri arttı. Bu durumun hem hukuki hem de teknik açıdan kamulaştırma için yeterli gerekçe sunduğunu belirten Ulutaş, kamunun elindeki işletme hakkını geri alabileceğini ifade etti.

“Zaten Kamuya Ait”

Sözcü’nün haberine göre, Mahir Ulutaş, elektrik dağıtım altyapısının mülkiyetinin zaten kamuya ait olduğunu hatırlatarak şu açıklamayı yaptı:

“Elektrik dağıtımının mülkiyeti kamuya ait, özelleştirmeyle dağıtımı işletme hakkı şirketlere verildi. Sözleşme gereği şirketlerin halktan topladıkları paralarla yatırım yapması, kayıp-kaçağı düşürmesi ve elektrik maliyetini ucuzlatarak faturaları düşürmesi gerekiyordu. Fakat gerekli yatırımlar söylendiği gibi yapılmadı. Hatlar bakımsızlıktan etrafa tehlike saçar hale geldi. Orman bölgelerinden geçen elektrik hatlarının bakımsızlığı yüzünden sık sık yangınlar yaşanıyor. Koskoca şehirler günlerce elektriksiz kalıyor. İzmir’de insanlar sokakta elektrik akımına kapılıp hayatını kaybetti. Hizmet kalitesi düştüğü gibi elektrik aşırı pahalandı. Devlet elindeki bu hem teknik hem de hukuki gerekçelerle ‘bedelsiz’ olarak dağıtımı kamulaştırabilir.”

Felaketler Zinciri

Ulutaş, kamulaştırma çağrısını yaşanan örneklerle destekledi. Özellikle son yıllarda yaşanan enerji kaynaklı kazalar ve mağduriyetler, sistemin sürdürülemez hale geldiğini ortaya koyuyor. Ulutaş şöyle devam etti:

“Her yıl Ege ve Akdeniz’de elektrik kaynaklı yangınlar yaşanıyor. Isparta kış ortasında (Şubat 2022) günlerce karanlıkta kaldı. Kışın devrilen direkler nedeniyle Bolu, Karabük, Muş başta olmak üzere birçok ildeki yüzlerce köy haftalarca karanlıkta kaldı. İzmir’de iki vatandaş sokakta yürürken elektrik akımına kapılıp öldü. İstanbul’un çeşitli semtlerinde köpekler elektrik kaçağından öldü.”

Elektrik şirketleri sınıfta kaldı, çözüm kamulaştırma: “Devlet, hakkını kullansın” yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Devletten ucuza elektrik alıp, devletin kurduğu hatlardan geçirerek halka satan Cengiz, Kolin gibi isimlerin başını çektiği şirketler, bu zammın başlıca kazananı oldu. Zamla birlikte vatandaşın her ay cebinden çıkacak 5.3 milyar lira doğrudan bu şirketlerin kasasına akacak.

49 Liralık Elektriğe 183 Lira “Taşıma Ücreti”

Konutlarda kullanılan 1 kilovatsaat elektriğin üretim bedeli sadece 49,4 TL. Ama bu elektriği vatandaşa ulaştırmak için kesilen dağıtım bedeli 183,6 TL. Yani aslında elektriğe değil, adeta “havaya” para ödüyoruz. Sözcü’nün haberine göre Faturalarda vergi hariç 100 liralık elektriğin 79 lirası şirketlere gidiyor. Üretime değil, dağıtıma çalışıyoruz.

Şehit Ailelerine Verilen İndirimin Bile Payı Onlara

Adalet mi bu? Sosyal destek kapsamında şehit aileleri ve gaziler için sağlanan ucuz elektriğin bile yüzde 93’lük kısmı dağıtım şirketlerine gidiyor. Bu çarpıklıkla yalnızca vatandaş değil, devletin bile sırtına biniyorlar.

Elektriğe gelen zam şirketlere yaradı: Faturayı halk ödüyor, kasayı imtiyazlı şirketler dolduruyor! yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.