zirai don arşivleri - Milli Nizam

Zirai don vurdu: Hasat tehlikede

Nurullah — Thu, 22 Jan 2026 13:55:00 +0000

Kentte Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün (MGM) zirai don uyarısının ardından hafta boyu hava sıcaklığının eksi 4 dereceye kadar düşmesi, narenciye üretiminde ciddi zarara yol açtı. Türkiye’nin narenciye üretiminin yaklaşık yüzde 40’ının karşılandığı kentte, çok sayıda bahçede hasadı devam eden mandalina ve portakallar dalında dondu.

Gece saatlerinde etkisini artıran soğuk hava nedeniyle narenciye ağaçları buz tutarken, sabaha kadar bahçelerde nöbet tutan çiftçiler büyük kayıplarla karşı karşıya kaldı. Don olayının rekoltede ciddi kayba neden olmasının beklendiği, yaşanan zararın ileriki dönemde narenciye fiyatlarında artışa yol açabileceği belirtildi.

Adana Tarım Platformu Sözcüsü Cahit İncefikir, soğukların yaşandığı günlerde ürünlerin satışının dahi yapılamayacak düzeye geldiğini söyledi. Erkenci ve orta erkenci ürünlerin dalında satış sıkıntısı olduğunu dile getiren İncefikir, ürünlerin ekonomik ömrünü yitirdiğini açıkladı.

İncefikir, “Kentte daha önceden erkenci ve orta erkenci ürünlerin büyük bölümü dalında bulunuyordu ve bu ürünlerde zaten satış sıkıntısı yaşanıyordu. Yaşanan soğuklarla birlikte söz konusu ürünler tamamen ekonomik ömrünü yitirdi. Burada görüldüğü gibi erkenci olarak tabir edilen ‘early’ cinsi ürünler dalında kaldı. Donun etkisiyle bu ürünler artık satılamayacak duruma geldi. Meyve suyu sanayisine dahi verilemeyecek halde olan ürünlerde küflenme başladı. Ağaç üzerinde kendi kendine küflenen meyveler nedeniyle erkenci ve orta erkenci ürünlerde çok ciddi zarar oluştu” diye konuştu.

‘FİYATLARDA ARTIŞ BEKLİYORUZ’

Don kesici pervane olmayan ürünlerde kaybın yüzde 30’lara kadar ulaştığını söyleyen Cahit İncefikir, “Geç ürünlerimizde de eğer pervane yoksa ve bölge soğuk bir bölgeyse, oralarda da hasarlar oluşmaya başladı. Bu hasarlarla birlikte ürünlerde minimum yüzde 20 ile yüzde 30 arasında bir fiyat yükselişi bekliyoruz.

Bunun yanı sıra tarla ziraatlerinde, özellikle açık alanda yetiştirilen ıspanak, roka, tere, maydanoz gibi yeşilliklerde de ciddi hasarlar oluştu. Bu alanlarda ölümler yaşandı. Yeşillik ürünlerinde de belirli bölgelerde yükseliş bekliyoruz. Özellikle Adana’nın birinci derecede soğuk bölgelerinde ölümler ve hasarlar var. Bu ürünlerde de belirli oranlarda fiyat artışları olabileceğini tahmin ediyoruz” ifadelerini kullandı.

‘YETKİLİLERDEN DESTEK BEKLİYORUZ’

Çiftçi Canan Yaman, ürünlerin soğuklardan dolayı ciddi zararlar gördüğünü dile getirdi. Yaman, “Ürünlerimiz dalında kaldı. Zor durumdayız, yetkililerden destek bekliyoruz. Bu gece nöbet tuttuk fakat faydalı olmadı, gece eksi 4’lere kadar ulaşan hava derecesi ürünler tamamen bitmiş hale geldi” dedi.

Zirai don vurdu: Hasat tehlikede yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Zirai donu fırsata çevirdiler! Stokçular gıda fiyatlarını uçurdu

Miraç Yinanç — Fri, 09 May 2025 07:26:13 +0000

Türkiye genelinde yaşanan zirai don felaketinin ardından sadece tarlalar değil, sofralar da büyük darbe aldı. Ancak bu kez asıl darbeyi doğa değil, stokçular vurdu. Geçen yılın mahsulü olmasına rağmen birçok kuruyemiş ve kuru meyvede fiyatlar kısa sürede fahiş oranlarda arttı. Üreticiler ise uyarıyor: “Bu artışlar doğal değil, tamamen fırsatçılık.”

Henüz yeni hasat yapılmamışken, bazı tüccarlar geçen yılki ürünlere yüzde 100’e varan zamlar yaptı. En çok zam gören ürünler arasında kuru kayısı, incir, üzüm, fındık ve Antep fıstığı yer alıyor.

Sarı kayısı: 250 TL → 450 TL
Gün kurusu: 300 TL → 700 TL
Çekirdeksiz üzüm: 150 TL → 450 TL
Kuru incir: 300 TL → 550 TL
Antep fıstığı: 600 TL → 1.000 TL üzeri
Fındık: Yüzde 60 fiyat artışı

“Yeni Ürünle Alakası Yok”

Üreticiler, zamların rekolte düşüşü endişesiyle yapıldığını, ancak piyasaya sürülen ürünlerin tamamının geçen yılın stoğu olduğunu belirtiyor. Bir üretici şu sözlerle durumu özetledi:

“Tarlada henüz bir şey çıkmadı. Bu fiyatlar doğrudan fırsatçılığın sonucu. Ürün az olacak söylentisiyle depolardaki malı iki katına satıyorlar.”

Tüketiciler ise durumdan oldukça tepkili. Sosyal medyada “kayısıya yaklaşamıyoruz”, “fındık artık lüks”, “Antep fıstığı altınla yarışıyor” gibi yorumlar artarken, piyasanın denetlenmesi çağrıları da büyüyor.

Zirai donu fırsata çevirdiler! Stokçular gıda fiyatlarını uçurdu yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.

Zirai don vurdu, etiketler uçtu! Vatandaş da, çiftçi de, pazarcı da mağdur…

Miraç Yinanç — Fri, 02 May 2025 11:36:53 +0000

Türkiye genelini etkisi altına alan soğuk hava dalgası, çiftçinin ürününü, vatandaşın ise sofrasını vurdu. Başta Ege olmak üzere birçok bölgede yaşanan zirai don, sebze ve meyve üretiminde büyük kayıplara yol açarken, pazardaki fiyatlar cep yakmaya başladı. Gıda fiyatlarındaki ani yükseliş dar gelirli vatandaşları ve emeklileri temel gıdaya bile ulaşamaz hâle getirdi.

BirGün’ün haberine göre, emekli maaşıyla geçinmeye çalışan Emine Kişkin yaşadığı durumu şöyle anlattı:

“Pazar daha ucuz diye geliyorduk ama artık o da kalmadı. Akşam saatlerinde gidiyoruz ki ucuz olur diye. Sadece bir domates, bir salatalık alabiliyoruz.”

Zeynep Uçar da benzer dertten muzdarip:

“Maaş yatmadan her şeye zam geliyor. Her hafta fiyatlar değişiyor, pazara gelenler eli boş dönüyor.”

“Çiftçi de Kazanamıyor Pazarcı da”

Zirai donun ürünleri mahvettiğini söyleyen pazarcı Emrah Yiğit:

“Kısıtlı ürün var, o da pahalıya geliyor. Biz de satamıyoruz. Ne üretici kazanıyor, ne biz.”

Emekli olup pazarcılık yapmaya devam eden Eyüp Tunç ise durumu şu sözlerle özetliyor:

“Yıllarca çalıştım ama hâlâ pazardayım. Kalabalık var ama alan yok. Geçim herkes için zorlaştı.”

CHP’den Acil Destek Çağrısı

CHP ise yaptığı açıklamada, tarımsal üretim zincirindeki kırılmanın hem üreticiyi hem tüketiciyi vurduğuna dikkat çekerek, zirai don nedeniyle ürünleri zarar gören çiftçilere acil destek çağrısında bulundu.

Zirai don vurdu, etiketler uçtu! Vatandaş da, çiftçi de, pazarcı da mağdur… yazısı ilk önce Milli Nizam üzerinde ortaya çıktı.