İran sınırı ‘geçer geçmez’ kapı duvarla karşılaştı

ABD’nin İran havacılık sektörüne yönelik devreye aldığı yeni yaptırımların ardından bölgesel kriz derinleşiyor. Azerbaycan hava sahasını kullanamayan İranlı Varesh Airlines uçağı, rotasını tamamlayamayarak zorunlu olarak Tahran’a döndü.

​Washington yönetiminin İran’ı uluslararası havacılık sisteminden izole etme planı deyim yerindeyse ilk meyvelerini vermeye başladı; Tahran’dan kalkan yolcu uçağı, komşu Azerbaycan sınırında adeta kapı duvarla karşılaşınca havalandığı noktaya geri dönmekten başka çare bulamadı.

​UÇAK TAHRAN’A GERİ DÖNDÜ

İranlı Varesh Airlines’a ait yolcu uçağı, 24 Eylül sabahı Tahran’dan Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’ye gitmek üzere havalandı. Ancak uçuş esnasında Azerbaycan hava sahasını kullanmasına izin verilmediğinin bildirilmesi üzerine rota tamamlanamadı. Uçuş takip kayıtlarına göre VRH6805 sefer sayılı uçak, İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndan kalktıktan tam 1 saat 8 dakika sonra yeniden aynı piste iniş yaptı.

​AZERBAYCAN’DAN YAPTIRIMLARA HIZLI UYUM

Bu krizin temelinde, ABD Hazine Bakanlığı’nın İran havacılığına yönelik geçiş izinlerini 23 Eylül itibarıyla iptal etmesi yatıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırım kapsamındaki İranlı şirketlere yakıt veya yer hizmeti veren yabancı kurumların da yaptırım riskiyle karşılaşacağını açıklamıştı. Bu doğrultuda harekete geçen Azerbaycan Devlet Sivil Havacılık Ajansı ve Azerbaijan Airlines, yeni yaptırım paketini gerekçe göstererek 22 Eylül’den itibaren İran havayolu şirketlerinin ülkeye yaptığı uçuşları tamamen durdurduğunu duyurdu. Yaşanan son olay, kısıtlamaların sadece karşılıklı seferleri değil, transit rotaları da vurduğunu kanıtladı.

​İRAN’DAN KOMŞULARA SERT UYARI

Daralan hava ablukasına Tahran’ın tepkisi çok sert oldu. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, doğrudan bölge ülkelerini hedef alarak, “Eğer komşu ülkeler ABD ile iş birliği yapıp İran uçuşlarını durdurursa onların havalimanları da çalışamaz” ifadelerini kullandı. Açıklamasında komşu ülkelere “Amerika’nın safında yer almama” çağrısı yapan Rızai, İran uçuşlarının engellenmesi halinde misliyle karşılık vereceklerini vurguladı.

​TÜRKİYE VE IRAK’TA SON DURUM

Bölgedeki diğer ülkeler de yaptırımlardan nasibini alıyor. Türkiye ve Umman, ABD ile yapılan görüşmelerin ardından şu an için sadece Mahan Air’in uçuşlarını durdurma kararı aldı. Türkiye’de henüz tüm İran havayollarını kapsayan genel bir yasak uygulanmıyor; nitekim Varesh Airlines, 23 Eylül gecesi İstanbul-Tahran seferini sorunsuz bir şekilde gerçekleştirdi. Irak’ta ise kısıtlamalar çok daha kapsamlı yürütülüyor. Bağdat Havalimanı’na yapılan İran seferleri durdurulurken, Iraklı yetkililer özellikle yoğun dini ziyaret trafiğini Necef Havalimanı’na kaydırmanın planlarını yapıyor.