İran’ın yeni dini lideri belli oldu: Mücteba Hamaney kimdir?

ABD ve İsrail koalisyonunun, İran’ın ekonomik, askeri ve siyasi altyapısını çökerterek bir “rejim değişikliği” yaratma hedefiyle başlattığı savaşta, Tahran yönetiminden denge değiştirici bir siyasi hamle geldi. İran devlet medyası, 28 Şubat 2026’daki ağır hava bombardımanı sırasında sığınağında katledilen ve ölümü 1 Mart’ta doğrulanan Ayetullah Ali Hamaney’in halefinin seçildiğini tüm dünyaya duyurdu. Bu gelişmenin ardından, Hamaney Tahran’daki Vanak Meydanı’nda İslam Cumhuriyeti’nin yeni Yüce Lideri olarak da ilan edildi.

Suikastın yarattığı devasa şok ve ülkede ilan edilen 40 günlük yas dönemine rağmen, İran devlet aygıtının başsız kalmaması için Uzmanlar Meclisi hızla toplandı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin geçtiğimiz günlerde “Yeni lider bir veya iki gün içinde seçilebilir” şeklindeki açıklamasını doğrulayan bir hızla, Meclis 8 Mart 2026 tarihi itibarıyla nihai kararını verdi.

Devlet televizyonundan yapılan resmî duyuruyla, merhum liderin 1969 doğumlu oğlu Mücteba Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni Yüce Lideri ve devletin en üst düzey otoritesi olarak ilan edildi.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

8 Eylül 1969’da doğan Mücteba Hamaney, İranlı siyasetçi ve Şii din adamıdır. İran’ın 28 Şubat’ta başlayan ABD- İsrail operasyonunda öldürülen dini lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, uzun yıllardır İran yönetimi içinde etkili isimlerden biri olarak gösteriliyor.

Mücteba Hamaney’in 1997 yılından bu yana İran Yüksek Lideri Ofisi’nde siyasi ve güvenlik işlerinden sorumlu genelkurmay başkan yardımcılığı görevini yürüttüğü biliniyor. İran’daki siyasi çevrelerde, perde arkasında önemli bir güç sahibi olduğu sık sık dile getiriliyor.

İran-Irak savaşında cephede görev aldı

Hamaney, 1987-1988 yılları arasında İran-Irak Savaşı sırasında cephede görev yaptı. Daha sonraki yıllarda ise İran’daki güvenlik ve siyasi yapılar içinde etkisini artırdı.

2009 yılında İran’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından ortaya çıkan protestolar sırasında, paramiliter Basij güçleri üzerinde etkili olduğu ve protestoların bastırılmasında rol oynadığı yönünde çeşitli iddialar gündeme geldi.

ABD yaptırım listesine aldı

ABD Hazine Bakanlığı, 4 Kasım 2019’da Mücteba Hamaney’i yaptırım listesine aldı. Washington yönetimi, bu kararın Ayetullah Ali Hamaney’in çevresindeki etkili isimleri hedef alan politikaların bir parçası olduğunu açıklarken, Mücteba Hamaney’in İran içinde ve dışında baskı faaliyetlerinde rol oynadığı iddia edildi.Mücteba Hamaney, Kum İlahiyat Okulu’nda teoloji dersleri veriyordu.ABD ve İsrail’in İran’daki hedeflere yönelik saldırılarında babası Ali Hamaney’in 28 Şubat’ta öldürülmesi üzerine adı dini liderlik için gündeme gelmişti.