ABD ve İran arasındaki savaş Hürmüz Boğazı’nı kapatırken, Husilerin Kızıldeniz’e sarkması ve İran’daki iç sabotaj iddiaları küresel enerji koridorunu eşi benzeri görülmemiş bir çıkmaza soktu.
Ortadoğu’da fitili ateşlenen çatışmalar dünya ekonomisini adeta canevinden vururken; Hürmüz’deki ablukanın üzerine Babülmendep Boğazı’nın da tehdit altına girmesiyle küresel ticaret bir anda iki ateş arasında kaldı. Brent petrol 100 dolar sınırını aşarak tarihi zirvelere tırmanırken, pompaya yansıyan rekor artışlar özellikle Türkiye gibi ithalatçı ülkelerin elini kolunu bağlıyor.
ENERJİ DAMARI KESİLDİ
Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık 200 gündür kapalı kalmasının ardından, İran destekli Husilerin Yemen’deki stratejik Perim Adası ve Moha liman kentini ele geçirmesi Babülmendep Boğazı’nı da namlunun ucuna getirdi. Suudi Arabistan’ın Hürmüz’ü baypas etmek amacıyla günlük 5 milyon varil petrolü yönlendirdiği Yanbu limanı rotası da Husi tehditleri nedeniyle felç oldu. İki petrol tankerinin vurulması ve gemilerin yönünü Ümit Burnu’na çevirmesi sefer sürelerini ikiye katlarken, geçiş başına 2,5 milyon dolarlık dev maliyetler enflasyon paniğini tırmandırıyor. Analistler petrolün 120 ila 200 dolar seviyelerine fırlayabileceği en kötü senaryoları masaya yatırıyor.
İRAN’DA GİZLİ SABOTAJ
Washington ile Tahran arasında temmuz başında kurulan hassas barış köprüsünün, İran yönetimindeki sertlik yanlısı radikaller tarafından dinamitlendiği öne sürüldü. New York Times’ın aktardığı bilgilere göre; Hürmüz’de Katarlı bir LNG gemisinin de yandığı 3 ticari gemiye yönelik saldırılar, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve üst düzey güvenlik birimlerinden tamamen habersiz gerçekleştirildi. Olayın ardından Pezeşkiyan’ın Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi’ye sert tepki gösterdiği, sabotajın arkasında ise uzlaşmaya karşı çıkan eski istihbarat şefi Hüseyin Taib’in parmağının bulunduğu iddia ediliyor. Mart ayında göreve gelen yeni dini lider Ayetullah Mücteba Hamaney’in aylardır ortalıkta görünmemesi de Tahran’daki otorite krizini derinleştiriyor.
TRUMP’TAN KİEV’E REST
Yaklaşan kasım seçimleri öncesinde tırmanan petrol fiyatlarını dizginlemeye çalışan ABD Başkanı Donald Trump ise rotayı Ukrayna’ya çevirdi. Rusya’nın rafineri ve dizel altyapısına yapılan İHA saldırılarının yakıt kıtlığını körüklediğini savunan Trump, Volodimir Zelenski’ye doğrudan çağrı yaptı. İrlanda’da kameraların karşısına geçen Trump, “Vurulabilecek başka birçok hedef var. Dizel yakıtı hedef almayın. Bu dünyaya zarar veriyor” ifadelerini kullanarak, akaryakıttaki darlığın faturasını Ortadoğu’dan ziyade Rusya-Ukrayna savaşına kesti.