Trump gerilimi Kanada ve AB saflarını sıkılaştırdı! Üyelik adımları atılıyor

Avrupa Birliği ve Kanada, Trump yönetimiyle yaşanan gerilimlerin gölgesinde tarihi bir yakınlaşmaya hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen’in duyurduğu plana göre Kanada, AB’nin ilk “ortak üyesi” statüsünü kazanarak savunmadan yapay zekâya kadar birçok alanda Birliğe daha sıkı entegre olabilir.

​Küresel dengelerin hızla değiştiği bir dönemde ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle köprüleri atan Kanada ve Avrupa Birliği, ilişkilerini yepyeni bir boyuta taşımak ve Washington’a olan bağımlılığı kırmak için kolları sıvadı.

​AB TARİHİNDE BİR İLK

​The New York Times’ın 16 Eylül tarihli haberinde de öne çıkarılan gelişmeyi, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Strasbourg’da yaptığı yıllık “Birliğin Durumu” konuşmasında tüm dünyaya ilan etti. Kanada’nın AB’nin ilk “associate member”ı olmasının önünü açmak istediklerini belirten von der Leyen’in bu teklifi, Avrupa Parlamentosu üyeleri tarafından ayakta alkışlandı. Ancak AB’nin mevcut antlaşmalarında böyle bir üyelik kategorisi henüz bulunmuyor; bu nedenle yeni statünün hayata geçmesi için hukuki çerçevenin oluşturulup üye ülkelerin onay vermesi gerekecek.

​TAM ÜYELİK HEDEFLENMİYOR

​Bu tarihi girişim klasik bir tam üyelik anlamına gelmiyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, daha önce yaptığı açıklamalarda Ottawa’nın Avrupa Birliği’ne tam üye olmayı hedeflemediğini açıkça belirterek, amaçlarının AB ile “benzersiz bir ittifak” kurmak olduğunu ifade etmişti. Gündemdeki model, Kanada’nın AB kurumlarına sıradan bir devlet gibi katılmasından ziyade ekonomik, güvenlik ve teknoloji alanlarında çok daha ileri düzeyde bir ortaklık statüsü öngörüyor.

​YAPAY ZEKÂDAN SAVUNMAYA İŞBİRLİĞİ

​Von der Leyen’in çizdiği yeni çerçeve, halihazırda CETA serbest ticaret anlaşmasıyla güçlü olan ekonomik ilişkileri mevcut durumun çok daha ötesine taşıyacak. Yeni dönemde iki aktör arasında; savunma sanayii, ekonomik güvenlik, ileri imalat, yapay zekâ, teknoloji, enerji, kritik mineraller, batarya ve kuantum teknolojileri, siber güvenlik ve Arktik bölgesinde iş birliğinin derinleştirilmesi hedefleniyor.

​TRUMP ETKİSİYLE ROTA AVRUPA’YA

​Bu stratejik hamlenin perde arkasında, Kanada ile ABD arasındaki ilişkilerde yaşanan ciddi gerilimler büyük rol oynuyor. Başbakan Carney, ABD ile yaşanan ticari krizlerin ardından ülkesinin Washington’a olan ekonomik bağımlılığını azaltacak politikalar izliyor. Kanada hükümeti, bu stratejinin bir parçası olarak ABD dışındaki ülkelerle yaptığı ticareti önümüzdeki 10 yıl içinde iki katına çıkarma hedefini taşıyor.

​CARNEY PARLAMENTOYA HİTAP EDECEK

​Von der Leyen’in duyurusunu Strasbourg’da salonda bizzat izleyen ve sonrasında Komisyon Başkanı’nın sarıldığı Mark Carney, bir Avrupa Komisyonu Başkanı’nın yıllık konuşmasına katılan ilk yabancı hükümet başkanı olarak kayıtlara geçti. Başbakan Carney’nin 17 Eylül Perşembe günü Avrupa Parlamentosu’na hitap ederek bu yeni ittifakın detaylarını anlatması bekleniyor. İlişkilerin geleceğine dair daha geniş çaplı ve kapsamlı görüşmeler ise ekim ayının sonunda Montreal’de düzenlenecek Kanada-AB Zirvesi’nde masaya yatırılacak.