Yakıt ve gübrenin ateşi sönmeyecek

IEA, IMF ve Dünya Bankası, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlar normale dönse dahi enerji ve gübre fiyatlarının altyapı hasarı nedeniyle uzun süre yüksek seyredeceğini açıkladı. Ortak bildiride, krizin düşük gelirli ülkeler üzerindeki “asimetrik” etkisine ve gıda güvenliği riskine dikkat çekildi.

Küresel finans ve enerji yönetiminin zirvesindeki üç kurum, Orta Doğu’daki savaşın dünya ekonomisi üzerindeki tahribatını en üst düzeyde koordine etmek amacıyla kurulan özel çalışma grubu kapsamında bir araya geldi. Toplantı sonrası yapılan ortak açıklamada, krizin sadece bölgesel bir çatışma değil, küresel çapta kalıcı bir arz krizi riski taşıdığı vurgulandı.

“NORMALLEŞME ZAMAN ALACAK”
Kurum başkanlarının imzasını taşıyan açıklamada, lojistik hatlardaki olası bir iyileşmenin piyasaları hızla sakinleştirmeyeceği belirtildi:Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyat akışları yeniden başlasa dahi, lojistik ve üretim altyapısında meydana gelen hasarın arzın çatışma öncesi seviyelere dönmesini engelleyeceği kaydedildi. Yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalabileceği uyarısı yapılırken; bu durumun gıda güvenliği, iş kayıpları ve endüstriyel üretim üzerinde doğrudan bir baskı unsuru olduğu ifade edildi.

ASİMETRİK ETKİ VE DÜŞÜK GELİRLİ ÜLKELER
Açıklamada, savaşın küresel ekonomiye maliyetinin adil dağılmadığı, enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkelerin “orantısız” şekilde etkilendiği altı çizildi:Sadece ithalatçılar değil, ihracat koridorları kapanan Orta Doğu’daki bazı petrol ve gaz üreticilerinin de ciddi gelir kayıpları yaşadığı belirtildi. Çatışmaların insanları yerinden etmesi, turizm gelirlerinin buharlaşması ve istihdam piyasasının daralması, krizin sosyal boyutunu derinleştiren unsurlar olarak sıralandı.

KURUMSAL MÜDAHALE VE MALİ DESTEK HATTI
IEA’nın Petrol Piyasası Raporu ve IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporları öncesinde yapılan bu değerlendirmede, ülkelerin kırılganlıklarına göre “terzi usulü” politika tavsiyeleri geliştirileceği bildirildi: IMF ve Dünya Bankası’nın ihtiyaç duyan ülkelere mali destek sağlayacağı, IEA’nın ise enerji piyasalarındaki istikrarı takip etmek için uzmanlığını devreye sokacağı vurgulandı. Kuruluşlar, krizin etkilerini yakından izlemeye devam edeceklerini ve istikrar odaklı bir iyileşme için diğer uluslararası örgütlerle de iş birliği yapacaklarını teyit etti.