Tüm dünyayı sarsacak gizli tehlike kapıda

İran gerilimiyle artan enerji maliyetleri ve 2027’de etkili olması beklenen El Niño, küresel tarım üretimini vurmaya hazırlanıyor; dünya yeni bir gıda krizi ve fiyat artışlarıyla karşı karşıya.

​Orta Doğu’da suların bir türlü durulmaması ve doğanın da bu tehlikeli gidişata adeta tuz biber ekecek olması, küresel gıda tedarik zincirini şimdiden bıçak sırtında bırakıyor.

​GÜBRE VE ENERJİ KRİZİ BÜYÜYOR

Financial Times’ın (FT) paylaştığı S&P Global Institute raporuna göre, Orta Doğu’daki çatışmalar sadece enerji piyasalarını değil, tarım sektörünü de derinden sarsıyor. Küresel çapta ticareti yapılan üre gübresinin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Bu bölgedeki tedarik aksaklıkları, gübre üretimi için kritik olan doğal gaz ve kükürt sevkiyatını vururken; artan dizel ve gübre maliyetleri çiftçileri ekim alanlarını daraltmaya veya daha az gübre kullanmaya iterek gıda arzını tehlikeye atıyor.

​ASYA’DA ÜRETİM DURMA NOKTASINDA

Yaşanan bu krizin ilk ağır faturaları Güney Asya’da kesilmeye başlandı. Bölgede baş gösteren LNG sıkıntısı sebebiyle Bangladeş’teki beş üre gübresi fabrikasından dördü üretimini durdurmak zorunda kaldı. Bununla birlikte sürekli tırmanan dizel fiyatları, tarımsal üretim ve taşımacılık maliyetlerini katlayarak gıda enflasyonuna zemin hazırlıyor.

​EL NİÑO 2027’Yİ TEHDİT EDİYOR

Mevcut lojistik ve enerji krizlerine ek olarak, 2027 yılında dünyayı bekleyen güçlü bir El Niño hava olayı endişeleri zirveye taşıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) verilerine göre, deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin en az 2 derece üzerine çıkması bekleniyor. S&P Global Institute, bu sert iklim senaryosunun Asya, Afrika ve Latin Amerika’nın belirli bölgelerinde şiddetli kuraklık ve sellere yol açarak tarımsal üretimi ciddi şekilde düşüreceği uyarısında bulunuyor.

​TARIM DEVLERİ BÜYÜK RİSK ALTINDA

Raporda, dünyanın en büyük tarım üreticilerinin yaşayacağı olası kayıplara tüm detaylarıyla dikkat çekiliyor. Brezilya’da mısır ve soya üretim beklentileri düşürülürken, Avustralya’nın buğday üretiminin 28 milyon tondan 22 milyon tona kadar gerileyeceği öngörülüyor. Ayrıca Hindistan’daki yetersiz yağışların buğdayı, Endonezya ve Malezya’daki olumsuz hava şartlarının ise palm yağı üretimini vurması bekleniyor. FT’nin aktardığı sonuçlara göre; enerji, gübre ve iklim sorunlarının birleşmesi küresel gıda fiyatlarını şaha kaldıracak; bu durum gelişmiş ülkelerde enflasyonu körüklerken, gıda ithalatına bağımlı yoksul ülkelerde derin ekonomik ve toplumsal yaralar açacak.