Avrupa’da öğrenciler iktidarı devirdi!

Aleksandar Vucic iktidarı sona erdi; 2024’teki tren garı faciasının ardından sokaklara dökülen öğrencilerin kurduğu Öğrenci Listesi seçimi kazandı.

​İki yıl önce yaşanan acı bir facianın ardından adeta küllerinden doğarak sokağa dökülen gençler, ülkenin kaderini değiştiren bir siyasi harekete imza atıp çeyrek asra yaklaşan Vucic hegemonyasının tahtını sallayarak tarih yazdılar.

​VUCİC AĞIR YENİLGİYİ KABUL ETTİ

Sırbistan’da 25 Ekim’de gerçekleştirilen erken parlamento seçimleri, 2012’den bu yana süren Sırp İlerleme Partisi iktidarını yıktı. Seçim akşamı kameralar karşısına geçen eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ellerindeki örneklem verilerinin yenilgiyi açıkça gösterdiğini belirterek Öğrenci Listesi’nin kazandığını kabul etti. Vucic’in paylaştığı verilere göre, hükümet kurmak için 126 vekilin gerektiği 250 sandalyeli parlamentoda Öğrenci Listesi 135 ila 140 sandalye kazanırken, kendi ittifakı ise 105 vekilde kaldı.

​DÜZENİ DEĞİŞTİREN TREN GARI FACİASI

Ülkedeki bu tarihi iktidar değişiminin fitili, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentinde yenilenen tren garının beton saçağının çökmesiyle ateşlendi. 16 kişinin hayatını kaybettiği bu facianın ardından patlak veren denetimsizlik ve yolsuzluk iddiaları, üniversite öğrencilerini harekete geçirdi. Başlangıçta sadece sorumluların hesap vermesi talebiyle başlayan gösteriler, akademisyenlerin, çiftçilerin ve sanatçıların da katılımıyla iktidara karşı geniş çaplı bir isyana dönüştü.

​MUHALEFETE ALTERNATİF ÖĞRENCİ LİSTESİ

Protestoların ardından geleneksel siyasi partilerden bağımsız hareket eden gençler, üniversite forumlarında bir araya gelerek kendi adaylarını belirledi. Tek bir lider etrafında toplanmak yerine kolektif bir yapıyı benimseyen “Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor” hareketi, aralarında kardiyolog Ilija Srdanovic gibi doktorların, öğretim üyelerinin ve sivil toplum temsilcilerinin yer aldığı bir liste hazırladı ve 70 bin destek imzası toplayarak seçimlere girdi.

​BELGRAD SOKAKLARINDA TARİHİ BÜYÜK MİTİNG

Seçim sürecinde ülkenin yakın tarihindeki en büyük kalabalıklara ulaşan öğrenci hareketi, 22 Ekim’de başkent Belgrad’da tam 150 bin kişinin katıldığı devasa bir miting düzenledi. Farklı kentlerden günlerce yürüyerek başkente ulaşan vatandaşlar, yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğü ve bağımsız kurumlar talebiyle iktidar değişimi için tek yürek oldu. Vucic ise kampanya boyunca öğrencileri dış destekli olmakla suçladı.

​YENİ HÜKÜMET İÇİN SÜREÇ BAŞLADI

Eylül 2026’da yeniden başbakan olabilmek adına cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Vucic’in bu hamlesi sandıkta karşılık bulmadı. Resmi sonuçların açıklanmasının ardından parlamento çoğunluğunun kesinleşmesi beklenirken, Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsündeki Sırbistan’da yeni kolektif yönetimin özellikle yolsuzluk, hukuk devleti ve ekonomik reformlar alanında atacağı adımlar büyük bir dikkatle takip ediliyor.