Kölelik Bitti mi, Yoksa Sadece Şekil mi Değiştirdi?

Adil bir dünya kurmak için yeryüzünden köleliği kaldırmak yeterli değildir.

Çünkü kölelik yalnızca zincirlerden ibaret değildir.

İnsanlık tarih boyunca köleliğe karşı mücadele etti.

Zincirler kırıldı, köle pazarları kapandı, kanunlar değişti. İnsanların özgür ve eşit doğduğu fikri, modern dünyanın en önemli değerlerinden biri hâline geldi.

Fakat bugün kendimize daha zor bir soru sormamız gerekiyor:

Kölelik gerçekten sona mı erdi, yoksa sadece şekil mi değiştirdi?

Eskiden kölenin bir efendisi vardı.

Efendi belliydi.

Kölenin kime hizmet ettiği, kimin emri altında yaşadığı açıkça görülürdü.

Bugün ise durum çok daha karmaşık.

Çünkü artık yalnızca kölelerin değil, insanların efendileri var.

Kimi insan paranın efendisine hizmet ediyor.

Kimi makamın…
Kimi borçların…
Kimi korkularının…
Kimi şöhretin ve itibarın…

Kimi ise toplumun kendisinden beklediği hayatın.

İnsan bazen özgür olduğunu düşünürken, aslında kendi kurduğu düzenin içinde sıkışıp kalabiliyor.

Sabah işe gidiyor, akşam eve dönüyor, daha fazla kazanmak için daha fazla çalışıyor, daha fazla tüketiyor, daha fazla borçlanıyor ve bütün bunları “özgür bir hayat” yaşadığını düşünerek yapıyor.

Oysa bazen insanın hayatını yöneten şey kendi iradesi değil, mecburiyetleridir.
Bugünün köleliği belki de en tehlikeli hâline burada ulaşıyor.

Çünkü zincir görünmüyor.
İnsan zincir taşımadığı için kendisini özgür sanıyor.

Fakat özgürlük yalnızca istediğimiz yere gidebilmek değildir.

Özgürlük, hayatımızın kararlarını gerçekten kendimizin verebilmesidir.

Bir insan parasının kölesiyse ne kadar zengin olduğunun,
Bir insan makamının kölesiyse ne kadar güçlü olduğunun,
Bir insan korkularının kölesiyse ne kadar cesur göründüğünün,
Bir insan başkalarının onayının kölesiyse ne kadar tanındığının ne anlamı vardır?

Efendisi değişen köle, gerçekten özgür olmuş sayılır mı?

Bazen insanın özgürlüğe giden ilk adımı, köle olduğunu fark etmesidir.

Adil bir dünya yalnızca köleliğin kanunlarla yasaklandığı bir dünya değildir.

Adil dünya; insanın emeğinin sömürülmediği, yoksulluğun bir kader gibi sunulmadığı, insanların borçları nedeniyle hayatlarının tamamını çalışarak geçirmek zorunda bırakılmadığı, makamın hukukun önüne geçmediği ve hiçbir insanın başka bir insanı değersiz görmediği dünyadır.

Çünkü kölelik sadece bir insanın başka bir insan üzerindeki hâkimiyeti değildir.

Bazen bir sistemin insan üzerindeki hâkimiyetidir.

Bazen açlığın…
Bazen korkunun…
Bazen cehaletin…
Bazen de bitmeyen tüketme arzusunun…
Bu nedenle dünyadan köleliği kaldırmak yetmez.

İnsanı köleliğe mahkûm eden şartları da ortadan kaldırmak gerekir.

Belki de çağımızın en büyük yanılgısı şudur:
İnsanlara zincir takmadığımız için onları özgür bıraktığımızı düşünüyoruz.

Oysa insanın elinde zincir olmaması, hayatında zincir olmadığı anlamına gelmez.

Gerçek özgürlük; insanın kendi emeği üzerinde söz sahibi olması, adalet karşısında eşit olması, korkmadan konuşabilmesi, onuruyla yaşayabilmesi ve geleceğini başkalarının insafına bırakmak zorunda kalmamasıdır.

Ve belki de asıl mesele “Efendiler kim?” sorusundan daha büyüktür.

Asıl soru şudur:
İnsan neden bir efendiye ihtiyaç duyuyor?

Çünkü güç, insanlık tarihinin en eski sınavıdır.

Birileri efendi olmak isterken, birileri de efendiye dönüşebilmek için özgürlüğünden vazgeçebiliyor.

Oysa insanın gerçek büyüklüğü başkalarına hükmetmesinde değil, başkalarının hakkına saygı gösterebilmesindedir.

Adaletin olduğu yerde efendiler ve köleler değil, insanlar vardır.

Eşitliğin olduğu yerde güçlüler ve güçsüzler değil, hak sahipleri vardır.

Ve gerçek özgürlüğün olduğu yerde kimsenin kimseye efendi olması gerekmez.

Belki de yeryüzünün bugün en çok ihtiyacı olan şey yeni efendiler değil;
efendisiz bir insanlık düzenidir.