Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, 1989’dan beri süren GAP projesinin 2008’de verilen “5 yıl içinde biter” sözüne rağmen hâlâ tamamlanmadığını, maliyetin 40 milyar doları aştığını belirterek Tarım ve Orman Bakanı’na gecikme gerekçelerini, takvimi, eskiyen altyapıyı, yüklenici firmaları ve çiftçilerin uğradığı gelir kaybını sordu. Projenin bir an önce bitirilmesi için adım atılmasını talep eden Bekin, bölge çiftçisinin refahı için GAP’ın tamamlanmasının devletin önceliği olması gerektiğini vurguladı.
HEDEFLER TUTTURULAMADI
Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Türkiye’nin en büyük bölgesel kalkınma hamlesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi’nin (GAP) yıllardır tamamlanamamasını Meclis gündemine taşıdı. Bekin, 16 Şubat 2026 tarihinde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, projenin başlangıcından bu yana geçen 37 yılda hedeflerin tutturulamadığını, verilen sözlerin unutulduğunu ve maliyetin 40 milyar doları aştığını belirterek, bölge çiftçisinin beklediği sulama yatırımlarının akıbetini sordu.
VERİLEN SÖZLER TUTULMADI: 2013’TE BİTECEKTİ, 2017’DE YİNE SÖZ VERİLDİ AMA…
Doğan Bekin’in önergesinde dikkat çektiği en çarpıcı nokta, siyasi iradenin GAP’ın bitiş tarihine ilişkin yıllar içinde verdiği ve tutulmayan sözler oldu. Önergede şu ifadeler yer aldı:
“Dönemin başbakanı Erdoğan tarafından 2008 yılında Diyarbakır’da yapılan açıklamada, projenin 5 yıl içinde tamamlanarak 2013 yılında sona ereceğini daha sonra 2017 yılında Şanlıurfa’da düzenlediği mitinginde projenin tamamlanacağı yönünde verilen sözler tutulmamış proje halen tamamlanmamıştır.”
Bölge halkının ve çiftçilerin refahı için hayati önem taşıyan projenin bir an önce bitirilmesi gerektiğini vurgulayan Bekin, “Özellikle tarımda büyük bir öneme sahip bölgemizde yaşayan çiftçilerimizin daha iyi koşullarda üretim yapabilmesi, tarımın gelişimi ve sürdürülebilirliği için GAP’ın bitirilmesi için gerekli adımların atılması ve projenin bekletilmeden tamamlanması devletin öncelikleri arasında yer almalıdır” dedi.
BAKAN YUMAKLI’YA BEŞ SORU: GECİKMENİN GEREKÇESİ, MALİYET, TAKVİM, ESKİYEN ALTYAPI VE ÇİFTÇİ KAYBI
Milletvekili Bekin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını istediği önergede şu sorulara yanıt arıyor:
GAP Sulama Projelerinin verilen tarihlerde tamamlanmamış olmasının gerekçeleri nelerdir? Proje için ayrılan bütçe ne kadardır? Projelerin gecikmesine neden olan mali engeller nelerdir?
GAP kapsamındaki sulama projelerine yönelik hedeflenen bir tamamlanma takvimi yapılmış mıdır? Yapılmış ise GAP kapsamındaki projelerin tümü için öngörülen bitiş tarihi nedir?
GAP kapsamında başlatılan sulama projesinde yapılan bazı altyapı yatırımları aradan uzun zaman geçmesi ve bakımsızlıktan kaynaklı eskimiş durumdadır. Bakanlığınızca eskiyen altyapının yenilenmesine yönelik bir bütçe ayrılmış mıdır?
Tarımsal üretimi artırmak, bölge halkının refah seviyesini yükseltmek ve su kaynaklarını daha verimli kullanmak adına büyük öneme sahip olan projenin yapımı hangi şirketler tarafından yapılmaktadır?
GAP kapsamında projelerin tamamlanmamasından kaynaklı çiftçilerin herhangi bir gelir kaybı oluşmuş mudur? Oluşmuş ise üreticinin üretimden uzaklaşmaması adına gerekli destekler sağlanmakta mıdır?
GAP’IN TARİHÇESİ: 1989’DAN 2026’YA UZANAN BİR KALKINMA ÖYKÜSÜ
27 Ekim 1989 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ve 6 Kasım 1989’da Resmi Gazete’de yayımlanan 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan GAP, Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illerini kapsıyor. Proje, Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde 10’unu, nüfusun ise yüzde 9,7’sini oluşturan bu bölgede yalnızca bir sulama hamlesi değil; tarım, enerji, sanayi, turizm, ulaşım ve yenilenebilir enerji gibi pek çok sektörü içine alan çok yönlü bir kalkınma modeli olarak tasarlandı. Fırat-Dicle havzasında 13 proje paketi halinde planlanan dev yatırım; 22 baraj, 19 hidroelektrik santrali ve yaklaşık 3,8 milyon hektar tarım arazisinin sulanmasını hedefliyor. Başlangıçta 36 milyar dolar olarak öngörülen maliyetin, bugün itibarıyla 40 milyar doları aşması bekleniyor.