Sibirya’daki bir araştırma merkezinde çalışan teknisyenin gizemli ölümü, küresel ısınmayla eriyen donmuş topraklardaki eski virüslerin yeni salgınlar yaratabileceği endişesini yeniden alevlendirdi. DSÖ, Rusya’dan acil ve şeffaf bir açıklama bekliyor.
GİZEMLİ ÖLÜM VE KARANTİNA
28 yaşındaki laboratuvar çalışanı Darya Shipilova’nın “kaynağı bilinmeyen zatürre” olarak kayıtlara geçen şüpheli ölümü bölgede paniğe yol açtı. Yerel basında akciğer vebası iddiaları dolaşırken, Rus yetkililer genç kadınla temas eden yaklaşık 200 kişiyi hızla karantinaya aldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise Rusya’nın bilgi paylaşımındaki gecikmesini “kabul edilemez” bularak kapsamlı bir risk değerlendirmesi için acil veri talebinde bulundu.
BİNLERCE YILLIK PATOJENLER
Bilim insanları, Sibirya’daki donmuş toprakların (permafrost) erimesiyle on binlerce yıldır uykuda olan mikroorganizmaların yeniden açığa çıkabileceği konusunda uyarıyor. Araştırmalarda çiçek hastalığı ve influenza gibi virüslerin genetik izlerine rastlanırken, antibiyotik direnci taşıyan eski bakterilerin veya günümüz insanının bağışıklığının olmadığı bilinmeyen patojenlerin ortaya çıkma ihtimali büyük kaygı yaratıyor.
KÜRESEL ISINMA TETİKLİYOR
Arktik bölgesinin hızla ısınması ve sanayi faaliyetlerinin artması, donmuş toprakların çözülmesini hızlandırarak olası salgınların yayılma riskini artırıyor. 2016 yılında yine Sibirya’da çözülen buzullar nedeniyle ortaya çıkan ve 12 yaşında bir çocuk ile 2 bin 300’den fazla ren geyiğinin ölümüne yol açan şarbon salgını, bu tehlikenin en somut örneği olarak gösteriliyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası kesintiye uğrayan uluslararası bilimsel iş birlikleri ise bu alandaki hayati araştırmaları zorlaştırıyor.