ABD Başkanı Donald Trump, New York eyaletindeki Nassau County Polis Akademisinde düzenlenen etkinlikte İran ile devam eden gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Trump, konuşması sırasında İran’ın tamamen yenilgiye uğratılmasının ardından Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı ilan edeceğini söyledi. Açıklamasını gülerek yapan Trump, sözlerinin ardından “Bu doğru” ifadesini kullandı.
Trump’ın sözlerinin uluslararası kamuoyunda tartışılmaya başlanmasının ardından ismi açıklanmayan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, ABD basınına açıklama yaptı.
Yetkili, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın ABD toprağı ilan edilmesi konusunda danışmanlarıyla herhangi bir toplantı gerçekleştirmediğini belirtti. Açıklamanın New York’taki konuşma sırasında yapılan bir şakadan ibaret olduğu kaydedildi.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump’ın sözlerine tepki göstererek Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik iddialarının bir açıklama veya askeri güç gösterisiyle değiştirilemeyeceğini söyledi.
Garibabadi, İran’ın tehditlerden çekinmeyeceğini savunarak boğazın açılması ve deniz trafiğinin geleceğine ilişkin kararların bölge ülkeleri ve uluslararası hukuk çerçevesinde ele alınması gerektiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında bulunuyor ve Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ile Hint Okyanusu’na bağlıyor. Boğazın bazı bölümleri İran ve Umman’ın kara suları içerisinde yer alırken uluslararası deniz ulaşımı geçiş rejimine tabi bulunuyor.
Bir devlet başkanının tek taraflı açıklaması, boğazın hukuki statüsünü değiştirmek veya bölgeyi başka bir ülkenin toprağı hâline getirmek için yeterli değil.
Hürmüz Boğazı, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının en önemli güzergâhlarından biri olarak kabul ediliyor. Bölgedeki askerî veya siyasi gerilimler, enerji sevkiyatında aksama ve küresel petrol fiyatlarında dalgalanma endişelerine yol açıyor.