AYM’den ‘süresiz nafaka’ için yeni karar!

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’ndaki yoksulluk nafakası düzenlemesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Kararın gerekçesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

​Yıllardır kamuoyunda büyük tartışmalara neden olan ve on binlerce kişiyi yakından ilgilendiren süresiz nafaka düğümünü nihayet Anayasa Mahkemesi çözdü. Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin baktığı bir boşanma davası vesilesiyle yaptığı itirazı inceleyen yüksek mahkeme, nafakada süre sınırını belirsiz kılan o meşhur ifadeyi Anayasa’nın 2, 5 ve 17’nci maddelerine aykırı bularak tarihe karıştırdı.

​9 AYLIK GEÇİŞ SÜRESİ VERİLDİ

AYM, iptal kararının doğuracağı hukuki boşluğu göz önünde bulundurarak ilgili hükmün yürürlüğünü 9 ay sonraya erteledi. Yeni düzenleme 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek olup, bu süre zarfında TBMM’nin nafaka süresine ilişkin yasama sürecini işleterek yeni kuralları belirlemesi bekleniyor.

​SÜRE VE ÖLÇÜLÜLÜK VURGUSU YAPILDI

Mahkeme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşin korunmasını meşru bir amaç olarak görse de, nafakanın belirli ölçütler olmadan süresiz öngörülmesinin ödeme yapan taraf için ağır bir külfete dönüştüğüne dikkat çekti. Gerekçeli kararda, süresiz nafakanın kişilerin ruhsal, ekonomik ve sosyal bütünlüğü üzerinde olumsuz etkiler yaratarak, devletin çatışan haklar arasında sağlaması gereken makul dengeyi ortadan kaldırdığı vurgulandı.

​NAFAKA HAKKI TAMAMEN BİTMEDİ

İptal kararı, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddenin tamamını ortadan kaldırmıyor. Kusuru daha ağır olmamak şartıyla yoksulluğa düşecek eşin, mali güç oranında nafaka talep edebilme hakkı korunmaya devam ediyor. Kanuna göre bu haktan yalnızca kadınlar değil, koşulları sağlayan erkekler de yararlanabiliyor.

​HANGİ DURUMLARDA NAFAKA KESİLİYOR?

Mevcut durumda da yoksulluk nafakası her koşulda ömür boyu sürmüyor. Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda ödeme kendiliğinden sona eriyor. Ayrıca; fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması, düzenli gelir elde edilmesi, haysiyetsiz yaşam iddiasının ispatı veya nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi hallerinde de mahkeme kararıyla nafakaya son veriliyor. Çocuğun bakımı için ödenen iştirak nafakası ise genellikle çocuk 18 yaşına gelene veya eğitimi bitene kadar devam ediyor.

​SÜRESİZ KURALI 1988 YILINDA GETİRİLMİŞTİ

Eski Medeni Kanun’un ilk halinde yoksulluk nafakası 1 yılla sınırlıyken, bu sınır 1988 yılında çıkarılan 3444 sayılı Kanun ile kaldırılmıştı. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe öngörülmüş bir bitiş süresi olmadan nafaka bağlanmasının önünü açan bu kural, 2001 yılında yürürlüğe giren 4721 sayılı güncel kanunda da aynen korunmuştu.