15 yaş altına sosyal medya yasağı yarın başlıyor: e-Devlet ile yaş doğrulama dönemi

Türkiye’de 15 yaş altı çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasını kısıtlayan yasal düzenleme 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni dönemde 15 yaşından küçüklerin hesapları kapatılırken, yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden kişisel veri paylaşılmadan gerçekleştirilecek.

​Sosyal medyada çocuk kullanıcıları korumaya yönelik kapsamlı yasal düzenlemede kritik aşamaya gelindi. 1 Kasım tarihi itibarıyla hayata geçirilecek yeni uygulamayla birlikte, Türkiye’deki 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına kısıtlama getiriliyor.

​15 YAŞ ALTININ HESAPLARI KAPATILACAK

Düzenleme kapsamında 15 yaşını doldurmamış kişilere sosyal ağ hizmeti sunulmayacak; ebeveyn onayı olsa dahi bu yaş grubunun sosyal medya kullanımı engellenecek. Yapılan tespitlerde 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların yeni hesap açma talepleri reddedilecek, mevcut hesapları ise bilgilendirme yapılarak kapatılacak ve verileri silinecek. Mevcut tüm sosyal medya hesaplarının ise 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez doğrulamadan geçmesi gerekecek. Öte yandan dijital oyun alanında farklı bir prosedür izlenerek çocukların yaş etiketlerine uygun oyunlara erişmesine ve ebeveynlerin harcamaları kontrol etmesine imkan tanınacak.

​E-DEVLET İLE GİZLİLİK ESASLI YAŞ DOĞRULAMA

Sistemde yaş tespiti, kullanıcıların e-Devlet üzerinden oluşturacağı “yaş doğrulama belirteci” ile sağlanacak. Platformlara yüklenecek bu belirteç; kullanıcının adı, T.C. kimlik numarası veya doğum tarihi gibi kişisel verilerini sosyal ağ şirketlerine aktarmayacak. TÜİK verilerine göre, 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66,1’ine (yaklaşık 8,3 milyon çocuk) tekabül eden aktif sosyal medya kullanımının bu kararla birlikte köklü bir değişime uğraması bekleniyor.

​YAŞ GRUPLARINA GÖRE YENİ KURALLAR

Yeni dönemde yaş gruplarına göre uygulanacak esaslar şu şekilde sıralandı:

• ​15 Yaş Altı: Hesaplar kapatılacak, yeni hesap açılışına izin verilmeyecek.
• ​15-17 Yaş Grubu: Hesaplar “çocuk hesabı” statüsüne geçecek. Canlı yayın yapma, sonsuz içerik akışı ve kişiselleştirilmiş reklamlar kısıtlanacak; takipçi listeleri gizlenecek ve hesaplar öneri olarak sunulamayacak.
• ​18 Yaş Üstü: Hesaplar açık kalacak ve e-Devlet üzerinden tek seferlik doğrulama yapılacak.

​PLATFORMLARA AĞIR YAPTIRIMLAR VE DOLANDIRICILIK UYARISI

Çocuklar ve aileler için herhangi bir idari para cezası öngörülmezken, yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3’üne kadar para cezası kesilebilecek. İhlallerin sürmesi halinde reklam yasağı ve yüzde 90’a varan bant genişliği kısıtlaması uygulanacak. Günlük erişimi 10 milyondan fazla olan platformlar, erişim engeli kararlarını 1 saat içinde uygulamak zorunda olacak. Öte yandan siber güvenlik uzmanları, geçiş sürecinde “hesabın kapanacak” bahabiyle gönderilen sahte mesajlar ve kimlik avı (phishing) bağlantılarına karşı aileleri ve çocukları dolandırıcılık riskine karşı uyardı.