Fon skandalının faturası ağırlaştı: MSCI’den Türkiye için kritik karar

Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, fon skandalının ardından Türk hisselerindeki belirli endeks değişikliklerini süresiz dondurdu ve yapısal sorunların çözülmemesi halinde Türkiye’nin statüsünün düşürülebileceğini duyurdu.

​Türkiye sermaye piyasalarında patlak veren yatırım fonu krizinin sarsıcı etkileri sınırları aşarken, yetkililerin aldığı son tedbirleri dahi yetersiz bulan New York merkezli uluslararası endeks devi MSCI’nin devreye girmesiyle Türk borsası için adeta tehlike çanları çalmaya başladı.

​ÜÇ KRİTİK İŞLEM DERHAL DONDURULDU

MSCI, 15 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe koyduğu ve ikinci bir duyuruya kadar geçerli kalacak kararla Türk hisse senetlerinde üç önemli endeks adımını resmen askıya aldı. Alınan kararla birlikte Yabancı Dahil Etme Faktörü (FIF) ile endeks hesaplamalarında esas alınan hisse sayısı (NOS) artırılmayacak, MSCI Turkey Investable Market Index (IMI) kapsamına hiçbir yeni şirket dahil edilmeyecek ve hisselerin küçük ölçekli endekslerden büyük ölçekli endekslere yükseltilmesi işlemi durdurulacak. Borsa İstanbul’daki mevcut hisse ticaretini doğrudan durdurmasa da yabancı fonların Türk şirketlerine yönelik yeni portföy yatırımı yapmasını ciddi ölçüde engelleyen bu kısıtlamalar, sermaye girişlerini doğrudan baskılayacak bir nitelik taşıyor.

​MSCI HAZİRAN AYINDA UYARIDA BULUNMUŞTU

Uluslararası kuruluşun attığı bu sert adım ani bir karardan ziyade daha önce verilen sinyallerin devamı niteliğinde gerçekleşti. MSCI, 23 Haziran 2026’da paylaştığı yıllık piyasa değerlendirmesinde halka açıklık oranı düşük olan şirketlerin hisselerinde fonlar üzerinden koordineli işlemler yapıldığına işaret etmiş ve Türkiye’yi açık bir dille uyarmıştı. Bu tür işlemlerin halka açıklık oranlarını gerçeğe aykırı biçimde yüksek göstererek sağlıklı fiyat oluşumunu ve yabancı yatırımcının risk analizini imkânsız hale getirdiğini belirten kurum; şirketlerin gerçek faydalanıcılarının şeffafça açıklanmasını ve sert denetim mekanizmalarının acilen devreye alınmasını istemişti.

​FON SKANDALI KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ

Haziran ayında yapılan bu kritik ikazların ardından eylül ayında Borsa İstanbul’da büyük bir fon depremi yaşandı. Özellikle TERA ve Pusula bağlantılı fonlar başta olmak üzere işlem hacmi sığ şirketlere yoğunlaşan serbest fonlarda likidite krizi patlak verince, SPK tam 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi ve manipülasyon iddialarına ilişkin adli soruşturmalar başlatıldı. SPK’nin fonların elindeki payların halka açıklık oranına dahil edilmesini kısıtlayan yeni adımlarını değerlendiren MSCI, bu tedbirleri olumlu ancak yalnızca bir başlangıç olarak gördüğünü açıkladı. Kuruluş, kuralların kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini ve koordineli işlemlere karşı piyasada bağımsız, tutarlı ve somut yaptırımların uygulandığını görmek istediklerini kaydetti.

​TÜRKİYE’NİN PİYASA STATÜSÜ TEHLİKEDE GÖRÜNÜYOR

Açıklamanın en sarsıcı boyutu ise Türkiye’nin uluslararası ligdeki sınıflandırmasına yönelik uyarı oldu. Halihazırda “Gelişmekte Olan Piyasa” (Emerging Market) statüsünde yer alan Türkiye’nin, Haziran 2027 tarihine kadar yapısal sorunları çözememesi ve gözetim mekanizmalarını yeterli düzeye getirememesi halinde küme düşürülebileceği belirtildi. Olası bir yaptırımda Türkiye’nin “Sınır Piyasası” (Frontier Market) ya da “Bağımsız Piyasa” (Standalone Market) seviyesine geriletilmesi için resmi istişare sürecinin başlatılacağı bildirildi. Kısıtlamaları 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırma Değerlendirmesi’nde tekrar masaya yatıracağını belirten MSCI, piyasa katılımcılarından bilgi almaya ve Borsa İstanbul’u mercek altında tutmaya devam edecek.